Thời gian qua, việc ồ ạt triển khai các dự án sân golf thiếu quy hoạch tổng thể, thiếu sự quản lý chặt chẽ của Nhà nước đã và đang gây nên sự lãng phí tài nguyên đất, sử dụng đất không đúng mục đích.
Vừa qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã thành lập Đoàn thanh tra, kiểm tra diện rộng việc chấp hành sử dụng đất của các dự án sân golf tại các địa phương trên cả nước trong đó có Quảng Ninh.
Khu vực tập kết chất thải nguy hại của Công ty liên doanh Vĩnh Thuận không đúng quy định gây ô nhiễm môi trường.
Hiện nay trên địa bàn Quảng Ninh có 7 dự án sân golf trong đó có 5 dự án nằm trong danh mục các sân golf dự kiến phát triển đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt (trong đó dự án sân golf Hồ Yên Lập không triển khai thực hiện). Riêng 2 dự án sân golf Hồ Yên Trung (Uông Bí) và sân golf đảo Vạn Cảnh (Vân Đồn) chưa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Phần lớn các diện tích sân golf trên địa bàn tỉnh là đất nông nghiệp, đất san lấp các bãi triều ven biển, rất ít diện tích lúa kém hiệu quả. Dự án sân golf quốc tế Móng Cái do Công ty liên doanh Vĩnh Thuận làm chủ đầu tư tại phường Trà Cổ (Móng Cái) với tổng số vốn đầu tư 48 triệu USD. Sau hơn 6 năm triển khai thực hiện đến nay giai đoạn 1 của dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động. Theo kết quả thanh tra của Đoàn kiểm tra thì dự án sân golf quốc tế Móng Cái phù hợp với quy hoạch sử dụng đất được Thủ tướng Chính phủ và UBND tỉnh phê duyệt quy hoạch chung xây dựng TP Móng Cái đến năm 2025. Nhìn chung việc thu hồi đất, giao đất cho thuê đất để đầu tư dự án đã cơ bản tuân thủ đúng quy định của pháp luật về đất đai. Tuy nhiên, trong quá trình kiểm tra Đoàn đã phát hiện Công ty thu gom chất thải nguy hại tập kết về nơi không có mái che, chưa có khu lưu giữ chất thải nguy hại theo quy định, chưa có giấy phép khai thác nước nguồn; chưa có giấy phép xả thải vào nguồn nước. Đáng chú ý đơn vị chưa thực hiện đúng tần suất quan trắc, thông số quan trắc môi trường (theo báo cáo đánh giá tác động môi trường 6 tháng/lần đối với môi trường nước và quan trắc dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong đất).
Dự án sân golf Tuần Châu do Công ty CP T&H Hạ Long làm chủ đầu tư với tổng diện tích đất 250,4ha. Việc giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cơ bản đã theo đúng quy định của pháp luật. Mặc dù vậy, mục đích sử dụng đất Công ty còn nêu chung chung là xây dựng kinh doanh sân golf mà chưa theo quy hoạch xây dựng chi tiết đã được duyệt về cơ cấu sử dụng đất của các hạng mục công trình. Ngoài ra, tiến độ thực hiện dự án được duyệt từ năm 2005 đến năm 2008 nhưng đến nay Công ty mới chỉ thi công san lấp khoảng 100ha đất của toàn bộ dự án và thực hiện đổ đá làm bờ kè, đường dẫn để tôn tạo mặt bằng 84ha đất sân golf là quá chậm so với tiến độ được phê duyệt. Việc chậm trễ trong quá trình triển khai dự án cũng xảy ra tương tự đối với dự án sân golf Ao Tiên do Công ty TNHH liên doanh 167 (Việt Nam) và Công ty Rockingham A.sset Management. LLC (Hoa Kỳ) đầu tư xây dựng quần thể sân golf, khách sạn 5 sao, khu nghỉ dưỡng cao cấp tại khu vực Ao Tiên, huyện Vân Đồn với tổng vốn đầu tư 112 triệu USD. Theo giấy chứng nhận đầu tư của Công ty TNHH liên doanh 167 thì tiến độ dự án được xây dựng trong thời gian 46 tháng kể từ ngày 18-10-2007. Tuy nhiên, đến nay đã gần 3 năm, dự án còn 94,92ha đất chưa giải phóng mặt bằng, còn phần đất đã GPMB chủ dự án vẫn chưa được giao đất để xây dựng. Như vậy tiến độ dự án là quá chậm so với tiến độ đã được phê duyệt. Đáng chú ý đến nay Công ty vẫn chưa lập xong quy hoạch xây dựng chi tiết tỷ lệ 1/500 của dự án; đồng thời chưa có báo cáo đánh giá tác động môi trường được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt là chưa phù hợp với quy định của pháp luật xây dựng và bảo vệ môi trường.
Dự án sân gold Vĩnh Thuận (TP Móng Cái) đi vào hoạt động bước đầu đã thu hút được khách đến chơi.
Trước những vi phạm của một số dự án trên, Đoàn kiểm tra của Bộ Tài nguyên và Môi trường đã đề nghị với tỉnh thường xuyên kiểm tra, đôn đốc Công ty liên doanh Vĩnh Thuận đầu tư các hạng mục công trình của dự án giai đoạn II đúng quy hoạch, đúng tiến độ tránh lãng phí tài nguyên đất. Yêu cầu Công ty khắc phục những thiếu sót về việc chấp hành pháp luật về môi trường và tài nguyên nước. Về dự án sân golf Tuần Châu, Đoàn yêu cầu Công ty nhanh chóng tăng cường năng lực thực hiện dự án để đảm bảo tiến độ xây dựng đã được phê duyệt và lập báo cáo đánh giá tác động môi trường bổ sung. Dự án sân golf Ao Tiên các cơ quan chuyên ngành của tỉnh cần kiểm tra thực tế xem được phép xây dựng quy mô là bao nhiêu lỗ. Công ty TNHH liên doanh 167 Việt Nam cần lập quy hoạch xây dựng chi tiết và báo cáo đánh giá tác động môi trường của dự án để cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Đặc biệt các chủ dự án cần tăng cường năng lực tài chính, đẩy nhanh tiến độ đầu tư xây dựng, tránh lãng phí tài nguyên đất.
Thiết nghĩ, các doanh nghiệp cần nghiêm túc thực hiện những kiến nghị của Đoàn kiểm tra. Tuy nhiên, trên thực tế đã có nhiều nghiên cứu đối với hoạt động của các sân golf đó là những nguy cơ tác động tiêu cực đến môi trường tự nhiên như môi trường đất, nước, không khí (do sử dụng các loại hoá chất duy trì sự sống của sân cỏ). Tuy nhiên, mức độ ô nhiễm môi trường còn phụ thuộc rất nhiều vào việc quản lý, công nghệ vận hành và trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật trong việc duy trì và khai thác sân golf. Đặc biệt rất cần sự vào cuộc tích cực của cơ quan giám sát, quản lý môi trường nhằm hạn chế những tác động tiêu cực đến môi trường đối với các dự án xây dựng sân golf khi đi vào hoạt động.
