Để đáp ứng công cuộc phát triển kinh tế-xã hội tỉnh đang đẩy mạnh triển khai thi công hoàn thành nhiều dự án công trình hạ tầng giao thông quan trọng. Tuy nhiên, hiện nay công tác thi công đang gặp khó khăn do vướng mắc ở khâu đền bù giải phóng mặt bằng. Điều này đã khiến nhiều công trình khó có thể hoàn thành theo đúng tiến độ đề ra.
Cầu Đá Vách B vẫn chưa thể đấu nối được với đường 18A do tuyến đường dẫn chưa hoàn thiện.
Từ chuyện hơn 1 km đường dẫn
Năm 2004, tuyến đường dẫn cầu Đá Vách - đường 188 (thị trấn Mạo Khê, Đông Triều) được phê duyệt với tổng chiều dài 1,22 km, thiết kế kỹ thuật đã hoàn thành, hiện cơ quan tư vấn đang hoàn thiện hồ sơ dự toán. Lẽ ra tuyến đường dẫn chỉ có hơn 1 km này sẽ không phải kéo dài tiến độ như hiện nay nếu không có những vướng mắc trong công tác đền bù giải phóng, mặt bằng. Qua thống kê sơ bộ toàn tuyến chỉ có 79 hộ bị ảnh hưởng, trong đó 26 hộ có đất ở chưa lập phương án bồi thường và 53 hộ có đất nông nghiệp; 2 cột điện ly tâm, 3 cột điện thắp sáng của dân và đường nước, đường cáp quang với kinh phí bồi thường ước tính khoảng 20 tỷ đồng. Tuy nhiên, do trong cùng thời điểm đó UBND tỉnh có quyết định phê duyệt dự án đầu tư xây dựng kinh doanh hạ tầng khu đô thị mới hai bên đường 188 của Công ty TNHH Tân Việt Bắc đã khiến giá đất trên thị trường ở khu vực này tăng cao. Cộng với đó là quy hoạch giữa đường dẫn cầu và khu đô thị không rõ ràng, không có chỉ giới cắm mốc giải phóng mặt bằng đã dẫn đến sự nghi ngờ, tỵ nạnh của người dân. Một số hộ dân thuộc diện giải toả của tuyến đường dẫn đã không chấp nhận phương án đền bù. Do những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng nên đến nay tuyến đường dẫn cầu Đá Vách phía Hải Dương đã thi công xong còn đường dẫn từ đầu cầu phía Mạo Khê đi xuống đường 188 vẫn chưa có mặt bằng để thi công. Vì vậy, không thể nối liền tuyến, làm chậm quá trình giao thương buôn bán giữa 2 tỉnh Quảng Ninh - Hải Dương.
Để giải quyết những vướng mắc trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án này ngày 12-1-2007, UBND tỉnh đã có thông báo ý kiến chỉ đạo của đồng chí Chủ tịch UBND tỉnh. Theo đó: Tập trung giải phóng mặt bằng đối với đoạn đầu cầu Đá Vách và tuyến đường đi qua đất nông nghiệp để thi công ngay. Đối với đoạn đường đi qua đất thổ cư giao với đường 18A sẽ tập trung giải phóng mặt bằng đền bù cho các hộ dân đến đâu thì thi công ngay đến đó để thực hiện hoàn thành dự án trước ngày 30-6-2007. Tuy nhiên, theo báo cáo của Ban Quản lý dự án I hiện tại công tác đền bù giải phóng mặt bằng gặp rất nhiều khó khăn bởi giá đất đền bù đã thông báo cho dân năm 2004 chênh lệch rất lớn so với giá đất thời điểm năm 2007. Đặc biệt đối với 9 hộ dân thuộc diện đền bù giải toả có đất ở bám đường 18A giá chênh lệch cao so với thời điểm hiện tại. Thêm nữa, vào thời điểm năm 2004 khi Hội đồng bồi thường hỗ trợ và tái định cư dự án mới chỉ có thông báo về giá đền bù chứ chưa tiến hành kiểm đếm vật dụng, tài sản trên đất nên mực đòi đền bù của người dân có nhiều thay đổi so với thời điểm năm 2004. Vừa qua, Ban Quản lý dự án I và Hội đồng đền bù GPMB, UBND thị trấn Mạo Khê mới tiến hành kiểm tra, xác định tạihiện trường. Đến nay, Hội đồng đền bù GPMB chưa lập được kế hoạch giải phóng mặt bằng, họp dân để phổ biến chính sách. Theo các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương trong tình hình hiện nay nếu không kiên quyết trong đền bù giải phóng mặt bằng thì hết năm nay dự án khó có thể thực hiện xong.
Đến vướng mắc ở 1 gói thầu
Năm 2003, dự án nâng cấp Quốc lộ 279 được triển khai thực hiện, nối từ tỉnh Bắc Giang qua huyện Hoành Bồ, TP Hạ Long với tổng chiều dài toàn tuyến 42,5 km. Tổng mức đầu tư 86,1 tỷ đồng. Tuyến đường này hoàn thành không chỉ rút ngắn quãng đường thông thương hàng hoá giữa Quảng Ninh và một số tỉnh khu vực miền núi phía Bắc mà còn góp phần giảm thiểu mật độ phương tiện lưu thông trên đường 18A. Đây là dự án thuộc nguồn vay tín dụng, phần góp vốn của tỉnh dành cho công tác đền bù 3 gói thầu. Đến nay gói thầu số 2 và số 3 đã hoàn thành nghiệm thu và bàn giao. Còn gói thầu số 1 dài 9,773 km được triển khai thi công từ tháng 1-2003 với trị giá gói thầu 27,86 tỷ đồng. Mặc dù chỉ chiếm 1/4 tổng khối lượng thực hiện của dự án nhưng do vướng mắc về giải phóng mặt bằng nên thời gian thực hiện gói thầu này lâu hơn rất nhiều so với thời gian thực hiện của các gói thầu khác. Và những vướng mắc trong khâu giải phóng mặt bằng của toàn bộ dự án đều tập trung ở gói thầu này. Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án I, gói thầu này ảnh hưởng đến 1.318 hộ dân, trong đó huyện Hoành Bồ có 245 hộ đã bồi thường xong; TP Hạ Long có 1.114 hộ với kinh phí đền bù 9,9 tỷ đồng. Đến nay Hội đồng đền bù GPMB TP Hạ Long đã chi trả cho hơn 1.000 hộ, còn 46 hộ chưa nhận tiền và 29 hộ thuộc diện bổ sung chưa duyệt. Các kiến nghị, khiếu nại của các hộ dân trong gói thầu này chủ yếu tập trung về chế độ chính sách, ranh giới sử dụng đất theo bản đồ địa chính. Mặc dù những kiến nghị này đã được UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết nhưng do đều vượt ngoài khung chính sách đã ban hành nên việc giải quyết dứt điểm giải toả các hộ để lấy mặt bằng cho đơn vị thi công triển khai thực hiện là rất khó.
Do thời gian không có mặt bằng thi công kéo dài, chế độ chính sách thay đổi, giá vật tư, vật liệu, xăng dầu, thép, tiền lương nhân công tăng đã gây khó khăn cho nhà thầu. Hiện nhà thầu mới đang triển khai thi công phần nền, móng, mặt và vỉa hè, tổng khối lượng thực hiện đạt khoảng 71%. Mặc dù chỉ còn 1/4 khối lượng công việc nữa nhưng nhà thầu không thể cam kết thời điểm chính xác hoàn thành thi công để nghiệm thu bàn giao đưa vào sử dụng.
Và chuyện tạm dừng thi công do dân không đồng ý
Do tốc độ phát triển nhanh, mật độ phương tiện tham gia giao thông trên đoạn đường 18A đi qua TP Hạ Long quá đông, để giảm thiểu tình trạng ùn tắc giao thông khu vực trung tâm thành phố năm 2003 dự án làm đường bao biển núi Bài Thơ được triển khai thực hiện. Với tổng chiều dài tuyến 1,488 km, xây dựng 2 cầu, 1 đường dẫn. Tổng dự toán dự án này là 98,3 tỷ đồng từ nguồn vốn du lịch. Vướng mắc trong giải phóng mặt bằng của dự án tập trung chủ yếu ở gói thầu số 1 (làm cầu số 2 tổng chiều dài 370,8m). Gói thầu này được triển khai từ tháng 12-2003, có 172 hộ dân của phường Bạch Đằng bị ảnh hưởng, trong đó 118 hộ thuộc diện tái định cư. Hội đồng đền bù giải phóng mặt bằng đã tiến hành kiểm đếm được 96 hộ, trong đó đã duyệt đền bù cho 62 hộ và tiến hành chi trả 20,356 tỷ đồng cho 57 hộ. Do những phát sinh trong quá trình thi công cuối năm 2006, UBND tỉnh đã cho chủ trương điều chỉnh bỏ 1 nhịp từ mố M1 đến trụ T2. Tháng 3-2007, các cơ quan chức năng và chính quyền địa phương đã mời các hộ dân bị ảnh hưởng đến nghe nhà thầu trình bày biện pháp thi công và đảm bảo an toàn cho các hộ dân. Tuy nhiên, các hộ dân không đồng ý và yêu cầu phải hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng mới cho thi công và đề nghị công bố giá đất tái định cư, ranh giới trong và ngoài bản đồ địa chính. Do không đạt được sự thoả thuận với người dân trong giải phóng mặt bằng nên mặc dù nhà thầu đã hoàn thành xong 13/13 trụ, đúc được 60/72 dầm, trải thảm bê tông mặt cầu từ trụ T4 đến T10 nhưng công tác xây lắp phải tạm dừng không thể triển khai được.
Hiện nay nhiều nhà đầu tư tầm cỡ ngại ngần khi tham gia đầu tư tại Quảng Ninh bởi một trong những nguyên nhân chính là do hạ tầng giao thông chưa đồng bộ. Vì vậy, việc đầu tư xây dựng, hoàn chỉnh các tuyến giao thông trọng điểm chính là để phục vụ cho sự phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Thiết nghĩ để giải quyết được những vướng mắc trong giải phóng mặt bằng thi công các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm ngoài sự làm đúng, làm đủ của các cơ quan chức năng thì người dân cũng cần có sự đồng thuận nhất trí, bớt một chút lợi ích cá nhân vì sự phát triển chung, lợi ích lớn của cả cộng đồng.
