Nhiều giải pháp được thực hiện đồng bộ và kịp thời

6 tháng đầu năm, thu ngân sách Nhà nước của Quảng Ninh đạt 59% dự toán năm (mức bình quân chung của cả nước là 50%). Với đà này nhiều người lạc quan hơn về khả năng phấn đấu vượt thu 3,5% so dự toán Trung ương giao năm 2009.

Từ cuối năm 2008, các chuyên gia tài chính -  kinh tế đã nhận định, ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới, tình hình giảm phát đang tác động mạnh đến sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp sẽ làm giảm đáng kể nguồn thu ngân sách Nhà nước năm 2009. Quảng Ninh do nguồn thu từ hoạt động xuất nhập khẩu phụ thuộc vào cơ chế chính sách điều tiết vĩ mô, vào nguồn hàng xuất, nhập khẩu như xăng dầu, than, thu từ doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, khu công nghiệp, hàng hoá nhập khẩu từ Trung Quốc qua các cửa khẩu biên giới, vì vậy trong năm với việc điều chỉnh hàng loạt các chính sách thuế của Nhà nước nhằm chống suy giảm kinh tế đã có tác động lớn tới nguồn thu của tỉnh (những yếu tố này lại chưa được tính đến khi giao dự toán ngân sách đầu năm). Cụ thể, thuế xuất khẩu mặt hàng than giảm xuống còn 10%, thuế suất xăng dầu liên tục giảm từ 35% xuống 20%; giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp từ quý IV-2008 đến hết năm 2009; giãn thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp đến quý III-2009; giảm 50% mức thuế suất thuế giá trị gia tăng đối với 19 nhóm có thuế suất 10%; miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân. Một số ngành dự kiến có số thu lớn như điện, xi măng do chậm tiến độ dự án, số thu nộp ngân sách theo kế hoạch được giao không đảm bảo đã làm cho số thu ngân sách giảm hàng trăm tỷ đồng so với kế hoạch. Thí dụ như Nhà máy điện Uông Bí mở rộng đã được Bộ Tài chính tính vào số thu ngân sách từ năm 2007, với số thu mỗi năm là 50 tỷ đồng nhưng đến nay vẫn chưa có số thu. Những yếu tố trên đã làm giảm số thu ngân sách khoảng 600 tỷ đồng so với dự toán Bộ Tài chính và HĐND tỉnh giao.

Lường trước những khó khăn này, ngay từ đầu năm khi giao kế hoạch tỉnh đã có chỉ đạo rất sát sao, kịp thời có nhiều giải pháp để đảm bảo nguồn thu ngân sách Nhà nước năm 2009 như: Yêu cầu các địa phương rà soát, đôn đốc thực hiện nghĩa vụ thuế: Thuế môn bài, thuế thu nhập doanh nghiệp sau quyết toán; kiên quyết thu hồi các khoản nợ đọng dây dưa, nhất là tiền sử dụng đất thuộc các dự án giao đất có thu tiền sử dụng đất. Thực hiện các chế tài cần thiết theo quy định của Luật Thuế. Rà soát, bổ sung kịp thời các nguồn thu. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tài chính không chỉ đảm bảo thực hiện thu đúng, thu đủ nghĩa vụ tài chính với Nhà nước mà còn chấn chỉnh kịp thời công tác quản lý tài chính, ngân sách ở đơn vị, địa phương. Tập trung tháo gỡ khó khăn cho sản xuất kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp để duy trì ổn định phát triển sản xuất, nhất là đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thực hiện đúng và kịp thời chính sách tài chính của Trung ương hỗ trợ các doanh nghiệp như giãn nợ, giảm thuế, miễn thuế. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND 14 huyện, thị xã, thành phố rà soát kỹ kết quả thực hiện dự toán của địa phương mình, xác định rõ số giảm thu do các chính sách vĩ mô của Nhà nước ban hành, phương án xử lý cân đối khi không thu đạt dự toán, điều hành linh hoạt các nhiệm vụ chi đã bố trí trong dự toán, cắt giảm những nội dung chưa cần thiết, hạn chế giải quyết, bổ sung ngoài dự toán. Tập trung đôn đốc để thu nộp kịp thời vào ngân sách địa phương như tiền đất, các khoản thu từ nguồn tịch thu chống buôn lậu, các khoản tạm ứng, các khoản nợ đọng thuế, các kiến nghị thu hồi do thanh tra, kiểm toán phát hiện. Phấn đấu tăng thu để có nguồn đảm bảo chi cho các nhiệm vụ chi được giao trong dự toán, ngân sách tỉnh không có nguồn để hỗ trợ các địa phương.

Tỉnh cũng đã rất linh hoạt khi đề ra các biện pháp thực hiện để tăng thu ngân sách như tập trung chỉ đạo tạo mọi điều kiện cho Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam đẩy mạnh xuất khẩu than có chất lượng thấp qua cửa khẩu Vạn Gia. Tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất để các dự án công nghiệp trọng điểm trên địa bàn như xi măng Thăng Long, Hạ Long, Nhiệt điện Quảng Ninh, Cẩm Phả, Uông Bí sớm đi vào hoạt động có sản phẩm thương mại đóng góp vào ngân sách chung. Với những giải pháp rất quyết liệt và linh hoạt nên 6 tháng đầu năm tổng thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đạt 8.220,3 tỷ đồng, bằng 59% dự toán, tăng 20% so cùng kỳ, trong đó thu từ hoạt động xuất nhập khẩu và thu nội địa dù chưa đạt so với kế hoạch đề ra nhưng vẫn ở mức tăng cao so với cùng kỳ. Đặc biệt trong thu ngân sách khối huyện đã có 2 địa phương là Bình Liêu và Ba Chẽ hoàn thành số thu theo dự toán tỉnh giao năm 2009. Nhờ đảm bảo được nguồn thu nên các nhiệm vụ chi tiếp tục được thực hiện tốt như tăng chi đầu tư xây dựng cơ bản để hoàn thành giải ngân 100% nguồn vốn ngân sách Nhà nước ngay trong 6 tháng đầu năm. Thực hiện đúng, đủ, kịp thời các chính sách của Chính phủ về an sinh xã hội, hỗ trợ ngư dân. Trong 6 tháng đầu năm toàn tỉnh đã tập trung chỉ đạo giải ngân hỗ trợ cho ngư dân 217 tỷ đồng; trợ cấp tết cho các đối tượng chính sách xã hội, đối tượng nghèo và cận nghèo 30,2 tỷ đồng; chi cấp bù thuỷ lợi phí 10 tỷ đồng; điều chỉnh lương tối thiểu cho cán bộ, công chức hành chính sự nghiệp và cán bộ xã, phường...

Trong buổi làm việc với tỉnh vừa qua, đồng chí Vũ Văn Ninh, Uỷ viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã đánh giá: Giữa lúc cả nước đều đang rất khó khăn, lần đầu tiên Chính phủ buộc phải đề nghị Quốc hội điều chỉnh một số chỉ tiêu tăng trưởng xuống, bội chi ngân sách Nhà nước lớn mà Quảng Ninh vẫn giữ được nhịp độ phát triển cao, cam kết đảm bảo được nguồn thu ngân sách Nhà nước năm 2009 cho thấy sự chỉ đạo điều hành của tỉnh không chỉ sát sao, quyết liệt mà còn rất linh hoạt và hài hoà. Đây là sự động viên khích lệ lớn đối với cả tỉnh trong thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2009, phấn đấu đạt số thu ngân sách Nhà nước theo dự toán giao và tăng thu khoảng 3,5% để đảm bảo nguồn phục vụ cho các nhiệm vụ chi.