Nhiều DN đầu mối cho biết, họ đã đăng ký tăng giá xăng nhưng việc quyết định cuối cùng là tăng bao nhiêu và thời điểm nào vẫn chưa được tiết lộ với lý do "bí mật" chống đầu cơ.
Tuy nhiên, đại diện một DN đầu mối còn cho biết một lý do khá quan trọng, về nguyên tắc là DN đã được định giá theo thị trường nhưng đây là lần đầu tiên DN tự quyết lại rơi vào thời điểm nhạy cảm khi chỉ số giá tiêu dùng lên cao, giá xăng cũng mới tăng gần 1000 đồng, giá gas đã tăng khoảng 5%... nên không DN nào dám "đi đầu". Được trao quyền tự quyết song trong lần đầu này DN đã đăng ký vẫn muốn chờ cái "gật đầu" của Liên bộ Thương mại - Tài chính mới dám treo biển tăng giá.
 |
| Không DN nào muốn "đi đầu" trong việc tăng giá. (Ảnh: LAD) |
Trong khi đó, một chuyên gia Bộ Thương mại cho biết, đành rằng tăng giảm đã thuộc quyền DN nhưng vào thời điểm này các nhà quản lý mong muốn giá xăng chưa tăng, bởi hiện nay là thời điểm nhạy cảm do chỉ số tiêu dùng tháng 4 vừa rồi tăng cao. Giá xăng tăng có thể ảnh hưởng đến chỉ số giá tiêu dùng.
Vì vậy, phương án tăng giá xăng của các DN sẽ phải được xem xét kỹ lưỡng. Thời gian còn lại của năm vẫn còn dài và theo cơ chế "cấp bù" đảm bảo cả năm DN không lỗ thì DN vẫn có khả năng xoay chuyển tình thế. Hơn nữa, hiện vẫn đang trong giai đoạn chuyển đổi nên DN mới chỉ tự quyết về giá xăng còn giá dầu thì vẫn được Nhà nước bù lỗ nên DN vẫn có thể "cầm cự" được.
Theo Nghị định 55 thì sẽ cho phép DN tự quyết giá xăng dầu, nhưng trong buổi trả lời phỏng vấn mới đây, ông Nguyễn Tiến Thỏa - Cục trưởng Cục Quản lý giá, DN đăng ký và có thể thực hiện ngay quyết định về giá của mình không phải chờ sự đồng ý của Liên bộ. Tuy nhiên, Bộ sẽ kiểm soát việc tăng giá, nếu thấy không hợp lý Liên bộ sẽ có phản ứng ngay. Rất nhanh có thể chỉ vài tiếng đồng hồ sau khi nhận được đăng ký của DN là Bộ có thể ngăn chặn việc tăng giá bất hợp lý của DN.
Bộ trưởng Trương Đình Tuyển đã khẳng định, trao cho DN quyết định giá không có nghĩa là buông lỏng quản lý mà sẽ có những công cụ để kiểm soát việc tăng giá. Thậm chí nếu giá thế giới tăng quá cao lên 14-15 ngàn đồng, quá mức chịu đựng của nền kinh tế và người tiêu dùng trong nước thì để đảm bảo sự ổn định cho phát triển, Nhà nước vẫn có thể áp đặt giá. Nghị định cho phép điều này.
Với tình thế này, việc tăng giá xăng hay không sẽ phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến giá xăng dầu thế giới và cả "định hướng" của các cơ quan chức năng. Mà trong cuộc họp về điều hành thị trường trong nước, vấn đề gây lo lắng nhất là việc tăng giá xăng sẽ gây áp lực lên tăng giá chung.
Tâm lý chung của các DN hiện nay là vẫn phải cầm cự. Theo các DN nhập khẩu đầu mối, từ giữa tháng 4 đến nay, giá dầu thô thế giới luôn đứng ở mức cao, dao động từ 64-67 USD/thùng. Lẽ ra giá bán được điều chỉnh ngay tại 1/5 song do thời điểm được tự quyết về giá trùng với những ngày lễ hơn nữa Bộ Tài chính đã có động thái giảm thuế nên việc tăng giá được tạm gác lại.
Với mức giá thế giới như hiện nay cộng thêm 5% thuế nhập khẩu, 10% VAT, 10% thuế tiêu thụ đặc biệt và các khoản chi phí bến bãi, vận chuyển..., các DN đầu mối đang lỗ nặng. Theo tính toán, để có thể bù đắp chi phí giá xăng phải lên đến 14 ngàn đồng/lít xăng. Tuy nhiên, theo tiết lộ từ các DN đầu mối, các DN cũng phải nhìn nhau và quan sát thái độ của cơ quan quản lý nên đa số chỉ mong muốn tăng lên 12 ngàn đồng/lít xăng A92. Mức giá này vẫn còn lỗ nhưng DN sẽ tìm cách kéo lại sau.
