Năm 2005, UBND tỉnh đã cấp phép đầu tư Dự án phát triển du lịch sinh thái trồng rừng cho Công ty TNHH MTV Dịch vụ du lịch VIT Hạ Long (Công ty VIT Hạ Long) tại xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn. Tuy nhiên, cho đến nay đã 7 năm dự án này vẫn chưa được thực hiện.
Theo phản ánh của những người dân sống tại Quan Lạn, Công ty VIT Hạ Long còn lấn chiếm các khu vực lân cận, tự ý chặt phá hơn 20ha rừng phòng hộ thuộc dự án trồng rừng 773 của Chính phủ giao cho địa phương quản lý để chống thiên tai ven biển, san gạt, phá huỷ làm ô nhiễm nghiêm trọng toàn bộ bãi tắm Quan Lạn gây ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân.
Sau khi nhận được đơn thư kiến nghị, phản ánh của nhân dân, UBND tỉnh đã có văn bản số 3504/UBND-NC giao cho Thanh tra tỉnh tiến hành thanh tra việc quản lý sử dụng đất của Công ty VIT Hạ Long trên địa bàn xã Quan Lạn, huyện Vân Đồn. Sau một thời gian kiểm tra xem xét, Thanh tra tỉnh đã phát hiện một số sai phạm của Công ty như: Tiến độ triển khai dự án chậm so với thời hạn trong giấy chứng nhận đầu tư là 16 tháng; trong quá trình thực hiện dự án hồ chứa nước khu vực Đồng Làng (là một trong những hạng mục của Dự án phát triển du lịch sinh thái trồng rừng được giao) Công ty không hoàn thiện các thủ tục đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) và xin giao đất, hoặc thuê đất mà đã tiến hành đầu tư xây dựng các hạng mục công trình hồ theo quy hoạch được duyệt.
Mặt khác, trong quá trình triển khai thực hiện dự án Công ty đã có một số sai phạm và đã bị các cơ quan chức năng kiểm tra, xử lý. Cụ thể là: Tự ý tổ chức thi công xây dựng công trình không có giấy phép xây dựng; tự ý chuyển đất rừng phòng hộ sang sử dụng vào mục đích khác mà không được cấp có thẩm quyền cho phép. Lấn chiếm đất đai trái phép, san gạt, xây dựng công trình trên đất chưa được giao. Các sai phạm của Công ty đã được các cơ quan chức năng yêu cầu dừng các hoạt động đầu tư trái phép, chờ ý kiến xử lý của cấp có thẩm quyền. Ngày 26-7-2011, UBND tỉnh đã có văn bản số 2813/QĐ-UB, yêu cầu Công ty VIT Hạ Long dừng ngay việc thi công san gạt, khẩn trương hoàn thiện các thủ tục pháp lý và hoàn nguyên cây phủ xanh các diện tích đã san gạt.
Tại thời điểm kiểm tra, Công ty VIT Hạ Long mới chấp hành nộp phạt hành chính 12.000.000 đồng, những nội dung khác Công ty chưa chấp hành nghiêm túc mà tái diễn các hành vi san gạt, xây dựng công trình trái phép, nhiều lần bị lập biên bản yêu cầu tự tháo dỡ công trình xây dựng trái phép, khôi phục lại hiện trạng ban đầu, dừng ngay vi phạm, nghiêm cấm tái vi phạm.
Sau khi phát hiện ra những sai phạm của Công ty VIT Hạ Long, Thanh tra đã kiến nghị một số nội dung xử lý đối với các tồn tại của Công ty trong việc triển khai từng dự án. Cụ thể đối với dự án khu du lịch sinh thái yêu cầu Công ty khẩn trương hoàn thiện ngay các thủ tục còn thiếu và có văn bản cam kết về tiến độ hoàn thành dự án giai đoạn I, đẩy nhanh tiến độ thực hiện theo quy hoạch đã được duyệt. Đối với dự án hồ chứa nước ngọt, yêu cầu Công ty hoàn thiện ngay các thủ tục pháp lý theo quy định như hồ sơ về đầu tư xây dựng công trình được chủ đầu tư phê duyệt (kèm theo ý kiến tham gia của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn); thủ tục về đất đai (đền bù GPMB, thuê đất) theo đúng chỉ đạo của UBND tỉnh. Trong khi chưa hoàn thiện các thủ tục pháp lý theo quy định, Công ty không được tiếp tục các hoạt động san gạt, xây dựng đối với dự án này, đồng thời yêu cầu giữ nguyên hiện trạng và hoàn nguyên môi trường các diện tích đã san gạt.
Công ty còn bị yêu cầu phải dừng ngay mọi hoạt động san gạt đầu tư xây dựng trái phép trên diện tích đất chưa được giao; chấp hành các quyết định xử lý của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, đồng thời tự tháo dỡ 4 nhà Bungalow xây dựng không phù hợp với quy hoạch (xây dựng tại khu vực theo quy hoạch là rừng cây trồng bổ sung) và mật độ dầy hơn quy hoạch được duyệt. Ngoài ra, Công ty còn phải bồi thường số cây phi lao đã chặt phá theo phương án bồi thường của cơ quan có thẩm quyền, hoàn nguyên môi trường trên diện tích đất đã san gạt trái phép.
Có thể thấy những sai phạm trên của Công ty VIT Hạ Long có lỗi một phần ở sự thiếu giám sát quản lý của chính quyền địa phương và ngành chủ quản. Dự án này kéo dài đã 7 năm, trong quá trình thực hiện xảy ra một số sai phạm như trên nhưng chính quyền địa phương và Ban quản lý khu kinh tế không hề biết, hoặc biết nhưng phản ứng chậm. Đến khi người dân phát giác và phản ánh lên UBND tỉnh thì đã có gần 20ha rừng phòng hộ bị chặt phá, lúc đó chính quyền mới hay. Đã đến lúc UBND huyện Vân Đồn cần rà soát, củng cố hồ sơ về các hành vi sai phạm (xây dựng công trình trái phép, không đúng quy hoạch, san gạt sử dụng đất trái phép) của Công ty VIT Hạ Long để xử lý theo quy định của pháp luật.
Bảo An
