Tới đây, người đi xe máy có thể phải kiểm tra hệ thống xả trước khi ra đường và muốn tránh bị phạt, tốt nhất là phải xài xe mới (ít nhất là có "tuổi đời" 3 năm đổ lại), có tiền thì mua xe ga càng tốt! Ấy là trong trường hợp một đề án về giao thông vừa đem ra bàn thảo được thông qua...
Cục Đăng kiểm Việt Nam đã công bố dự thảo đề án Kiểm soát khí thải mô tô, xe máy tham gia giao thông tại các tỉnh, thành phố lớn.
Theo lộ trình của dự án, trước mắt, trong hai năm đầu sẽ thực hiện việc kiểm tra khí thải bắt buộc đối với môtô, xe máy trên bảy năm sử dụng. Sau đó sẽ áp dụng đối với tất cả các môtô, xe máy có tuổi đời trên ba năm kể từ ngày đăng ký.
Việc kiểm tra sẽ thực hiện định kỳ bắt buộc một năm một lần với mức lệ phí là 50.000 đồng/xe. Những xe đạt tiêu chuẩn sẽ được các trung tâm kiểm định cấp tem và giấy chứng nhận cho phép tham gia giao thông.
Các chủ phương tiện khi lưu thông bị phát hiện có mức phát thải vượt quá tiêu chuẩn cho phép sẽ bị phạt 200.000 đồng/lần. Xe máy không kiểm tra khí thải có thể bị phạt 300.000 đồng/lần. Nếu được thông qua đề án sẽ được đưa vào thực hiện từ năm 2010.
Người đi xe máy có thể phải kiểm tra hệ thống xả trước khi ra đường (Ảnh: Tiền Phong)
Sẽ có rất nhiều vấn đề đặt ra ở đây.
- Cứ môtô, xe máy được đem vào sử dụng từ 3 năm trở lên phải đi kiểm tra khí thải định kỳ mỗi năm một lần. Vậy với xe tạm gọi là "xịn" thì có được đảm bảo không bị phiền hà? Trong thực tế có những xe chưa được 3 năm sử dụng mà lượng khí thải đổ ra lại vượt quá mức cho phép, vậy tính sao?
- Gắn liền với yếu tố trên thì việc "đo" khí thải để quyết định phạt chính xác được đến mức độ nào? Lấy gì để đảm bảo người sở hữu phương tiện giao thông không bị sách nhiễu, làm khó, nhất là khi mức phạt tới 200.000 - 300.000 đồng?
- Hiện nay, rất nhiều ôtô tải, ôtô khách, thậm chí là xe bus vẫn ngày ngày uỳnh uỳnh di chuyển trong thành phố mà bằng mắt thường cũng có thể thấy chúng luôn thải ra những luồng khói đen khủng khiếp, gấp nhiều lần khí thải từ môtô, xe máy; vậy tại sao việc cần giải quyết trước bức thiết như thế lại chưa làm (hoặc đã làm nhưng chưa tốt)? Nói rộng hơn, tình trạng khí thải do xe máy gây ra đang ở mức thế nào, có đáng báo động so với rất nhiều loại khí thải đang gây ô nhiễm môi trường vô cùng nặng nề khác?
- Việt Nam hiện có vài chục triệu môtô, xe máy. Để người điều khiển giao thông chấp hành quy định an toàn giao thông hiện nay đã là một thách thức và đòi hỏi cố gắng lớn của lực lượng thanh tra, cảnh sát. Bây giờ lại có quy định mới về việc kiểm soát khí thải thế này thì liệu Cục Đăng kiểm có đủ lực lượng quán xuyến, cho dù là chỉ trong địa bàn những thành phố lớn?
- Cũng gần giống như "ý tưởng" cấm hay hạn chế xe gắn máy dạo trước: Nếu xe từ các khu vực khác vào Hà Nội, TPHCM - những nơi có kiểm tra khí thải - thì có bị "khám bệnh" và nộp phạt khi ở khu vực của họ không áp dụng việc này?
- Có thể, cũng sẽ có nhiều ý kiến cho rằng: Cần phải hẹn chế tối đa khí thải từ môtô, xe máy vẫn dang ngày một tăng lên nhiều ở VN, thế thì tại sao không cấm lưu hành luôn những xe quá "đát" (mà việc xác định đơn giản hơn rất nhiều)?
Chợt nghĩ, nếu dự thảo đề án Kiểm soát khí thải mô tô, xe máy tham gia giao thông tại các tỉnh, thành phố lớn kia mà có hiệu lực thì chắc chắn rằng sẽ lại thêm một nỗi lo cho người sử dụng môtô, xe máy, bên cạnh rất nhiều nỗi lo vẫn thường trực hàng ngày khác khi tham gia giao thông.
Đa số các phương tiện sẽ phải mất 50.000 đồng/năm để đi kiểm tra. Nếu kiểm tra rồi mà vẫn bị phát hiện khí thải vượt quá tiêu chuẩn thì sẽ phải è cổ ra chịu phạt mức "đồng hạng" 200.000 đồng.
Chẳng may ra, để đảm bảo an toàn cho chính bản thân mình, mỗi người điều khiển dù đã chăm sóc, bảo dưỡng định kỳ cho xe của mình kỹ càng lắm rồi, nhưng một hôm nào đó xe gặp trục trặc bất thường, phun khói ra hơi nhiều một chút, có cảnh sát giao thông "soi" ra, thế là thôi rồi...!
Và nữa, cũng không khỏi lo nghĩ cho cả những người phải săm soi, kiểm tra khí thải, khói phun của từng xe... Thực thi công tác này mà đem so với việc điều khiển trật tự giao thông chắc là chẳng nhẹ nhàng hơn chút nào.
