Cứ vào dịp kỷ niệm Ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, tôi lại bồi hồi nhớ vào đầu năm 1966 đế quốc Mỹ dùng máy bay đánh phá miền Bắc, ở Quảng Ninh chúng tập trung đánh vào khu mỏ Cẩm Phả, Hòn Gai.
Nhà máy Cơ khí Cẩm Phả lúc đó đã trở thành một mục tiêu trọng điểm của máy bay Mỹ. Vì nhà máy là nơi sửa chữa xe, máy cho các mỏ để khai thác than; nếu chúng phá được nhà máy thì sẽ làm cho các mỏ tê liệt không còn phương tiện hoạt động. Trước tình hình đó, với quyết tâm “đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, với cương vị là Bí thư Đảng ủy, tôi cùng Ban Thường vụ nhiều lần họp Đảng ủy để bàn kế hoạch phòng chống, cuối cùng chỉ còn cách đưa máy móc vào hang núi thì mới phá được ý đồ của địch và duy trì sản xuất được. Sau khi kiểm tra, lãnh đạo nhà máy đã quyết định chọn hang núi Đá Chồng, cách nhà máy khoảng 5km. Nhưng có một vấn đề khó khăn là lòng hang hẹp khó mà sản xuất được. Có đồng chí phát biểu hẹp thì ta đục cho rộng ra. Toàn Đảng bộ thống nhất, ngay lập tức thành lập một đội dùng búa, choòng, mìn ngày đêm đục hang núi. Hơn 30 đồng chí làm suốt 3 ca, đúng 21 ngày thì hang rộng ra, đủ chỗ đặt các máy tiện, bào, phay, hàn phục vụ sản xuất.
Việc đưa máy móc từ nhà máy lên hang tuy quãng đường chỉ 5km song cũng không đơn giản chút nào. Lúc đầu dùng ô tô vận chuyển, song bị máy bay địch phát hiện bắn phá; để tránh thương vong, chúng tôi phải dùng máy hàn 4 bánh và 6 bánh đặt máy lên rồi 7, 8 người thay nhau đun, đẩy; tuy chậm, vất vả nhưng an toàn. Cứ 9h tối thì tập trung những đảng viên trẻ khỏe cùng Bí thư Đảng ủy, Giám đốc nhà máy và một số công nhân có kỹ thuật, kinh nghiệm tham gia vận chuyển máy đến 3, 4h sáng thì nghỉ và lúc ấy cũng chẳng có gì bồi dưỡng cho anh em. Nhiều anh về nhà chỉ kịp chợp mắt một lúc lại đi làm, bụng đói meo. Đúng là chỉ có tinh thần thép của những người thợ mỏ mới có thể vượt qua những gian khó đó. Cứ như thế trong thời gian khoảng gần một tuần đã đưa được hơn 30 máy các loại cần thiết lên hang sản xuất đảm bảo an toàn, công nhân lại tiếp tục quyết tâm phấn đấu hoàn thành vượt mức kế hoạch sửa chữa xe, máy cho các mỏ đảm bảo kế hoạch sản xuất than. Sau đó máy bay Mỹ có bắn phá hang núi Đá Chồng một số lần nhưng không gây thiệt hại gì.
Với những thành tích đặc biệt trên, Nhà máy Cơ khí Cẩm Phả đã vinh dự được Bác Hồ cử Thủ tướng Phạm Văn Đồng mang cờ và thư của Bác về thăm động viên CBCN nhà máy, rồi mời một số CBCN nhà máy lên Phủ Chủ tịch liên hoan. Lần đó tôi cùng 20 cán bộ, công nhân có thành tích tốt được đi dự, lúc liên hoan được Bác Hồ đến gặp, cho một số chỉ thị và tôi được bắt tay Bác, thật là vinh dự cho bản thân tôi và cán bộ công nhân viên nhà máy.
Giờ đây, nơi Nhà máy Cơ khí Cẩm Phả năm xưa đã trở thành Quảng trường 12-11, song mỗi lần đi qua nơi đây trong tôi lại như tái hiện về những ngày tháng oanh liệt vượt qua gian khổ, hy sinh với niềm tự hào của những người công nhân nhà máy.
