Mỹ thuật Quảng Ninh cần có sự thay đổi bởi lối tư duy và hoà sắc đã quá quen thuộc! Nhằm góp phần vào sự thay đổi ấy, 5 tác giả mỹ thuật tỉnh nhà (gồm hoạ sĩ Vũ Quý, Hoàng Minh Giám, Nghiêm Vinh, Tùng Lâm và Việt Hùng) đã tham gia chuyến đi thực tế 10 ngày tại Bắc Hà và Sa Pa (Lào Cai) vào tháng 4 vừa rồi mà như hoạ sĩ Vũ Quý, nhóm trưởng, lý giải thì người sáng tác rất cần sự thay đổi để làm giàu thêm những cảm xúc mới...
Sau hơn 2 tháng trở về, các tác giả bắt tay vào sáng tác, bên cạnh nhiều tư liệu từ chuyến đi còn tích luỹ cho những sáng tác dài hơi thì nhiều ký hoạ đã ra đời, một số bức tranh đã đi vào hoàn thiện... Sự thay đổi về hoà sắc với nhiều những màu rực rỡ, tươi tắn là nét dễ nhận thấy nhất ở tranh của 5 tác giả này. Hoạ sĩ Hoàng Minh Giám tâm sự: Chính đợt đi này đã làm ông thay đổi về màu vẽ, từ những màu ghi, đậm nay những màu xanh, đỏ mới bật lên khi vẽ về khung cảnh vùng cao. Gam xanh lá cây rất sáng cũng xuất hiện khá mới mẻ ở tranh của hoạ sĩ Vũ Quý. Màu đó, cảnh đó ăn với nhau lắm - Anh nói! Màu sắc trong hội hoạ thể hiện cảm xúc của tác giả. Rõ ràng những cảm xúc tươi mới từ chuyến đi đã được các họa sĩ thể hiện lên tranh. Nghiêm Vinh mới vẽ kỹ 2 bức thì trong đó bức ông ưng ý hơn là Mùa xuân Sa Pa, tịnh là những thảm cây hoa lá, điểm nhấn là đôi ngựa một trắng, một nâu chứ không có bóng con người. Chỉ vẽ thiên nhiên như bức tranh này của Nghiêm Vinh cũng hiếm bởi không hoạ sĩ nào cưỡng nỗi sự hấp dẫn từ màu sắc rực rỡ trong trang phục đồng bào các dân tộc thiểu số nơi đây. Những trang phục mang cái đẹp tự nhiên có khi chỉ chép lại cũng thành tranh! Quả vậy, ấn tượng mạnh với những đường nét hoa văn này nên hơn 20 bức tranh của hoạ sĩ Hoàng Minh Giám như ngợp đi trong màu sắc của thổ cẩm. Trong số 5 tác giả cùng đi, ông cũng là người vẽ nhanh và nhiều nhất cho đến nay với nhiều tác phẩm đã cơ bản hoàn thiện. Ông hay thiên về vẽ mảng tranh phong cảnh, tranh tĩnh vật mà ít vẽ người nhưng sau chuyến đi này, ông lại hay vẽ người. Có nội lực để dám bước qua điểm yếu của mình, quả là đáng khích lệ. Hơn thế, ông đã thể hiện sự đồng cảm của mình với mảnh đất, con người mới qua gam màu ấm áp, rất trìu mến, tình cảm, ông vẽ nhiều về trẻ em vùng cao với nét lam lũ, vất vả riêng; gia đình vùng cao thể hiện sự khăng khít từ những sải tay, từ đường hoa văn trang phục... Cuộc sống vùng cao trong tranh Hoàng Minh Giám khá phong phú, từ chuyện anh chàng mua được con trâu tốt đánh về bản khoe, vợ chồng đi chợ phiên về, chị em cõng nhau trong nhà, đến cảnh các cô gái thêu đồ cưới, bán mua thổ cẩm... Bức lớn nhất ông vẽ chợ phiên Cán Cấu với nét sôi động rực rỡ đặc biệt của nó. Có bức ông dự định đem đi tham gia triển lãm tranh khu vực sắp tới. Ông bảo, ông đang trong dòng xúc cảm mạnh nên cứ vẽ nhiều cho thoả mình, mới lấy bố cục là chính chứ dần dà ông mới chỉnh sửa kỹ lưỡng, đi sâu vào chi tiết, nâng, đẩy những tác phẩm ưng ý lên tầm nghệ thuật cao hơn nữa. Những phiên chợ vùng cao - phiên chợ văn hoá đi vào tranh các hoạ sĩ khác cũng rất đậm đặc. Lấy con người làm chủ thể, đặc biệt là cái thần của khuôn mặt nên cảnh sắc, quần áo trong bức Chợ Cán Cấu của Vũ Quý chỉ là cái cớ, làm nền mà thôi. Anh bảo, khuôn mặt người dân tộc thiểu số mang đầy tính tạo hình, đầy cá tính, mang nét khắc khổ người vùng cao, da sạm nâu, có nét chất phác, hoang sơ tự nhiên, mộc mạc. Để nổi bật gương mặt thì các hoạ tiết quần áo và cảnh sắc đã được cách điệu đi. Khai thác góc độ này, Vũ Quý cũng đã tự làm mới mình, bởi trước đó vẽ về người lao động vùng biển, anh ít chú ý đến gương mặt mà hay đi sâu thể hiện nét vâm vam, chắc nịch ở bờ vai, tấm lưng của họ. Mới chỉ hoàn thiện duy nhất bức tranh này, anh dự định sẽ mang triển lãm khu vực sắp tới cùng với một bức tranh khác vẽ về biển - đề tài anh theo đuổi đã lâu. Nói về tác động của chuyến điền dã tới phong cách sáng tác của mình, hoạ sĩ Tùng Lâm bảo, chuyến đi đã gây hứng khởi về một đề tài mới với nhiều tư liệu, hình ảnh lạ, đẹp để khai thác. Còn hoạ sĩ Nghiêm Vinh thì cho hay, những màu sắc tự nhiên của vùng cao cho anh cảm giác về màu tốt hơn, có sức sống hơn. Vẽ ít và cũng chưa thật ưng ý, chỉ có phác thảo, ký hoạ thì nhiều, 2 hoạ sĩ cho biết họ vẫn đang tìm thêm. Tùng Lâm cũng cho biết, màu sắc hoa văn trang phục bắt mắt, dễ đẹp nhưng vẽ bức Gặp gỡ anh phải dập đi, lược bớt đi. Chất hiện thực ở đây rõ quá nhưng hướng tới khi làm đồ họa anh sẽ cách điệu với tính trang trí mạnh hơn, thì sẽ có điều kiện thể hiện các hoa văn, hoạ tiết đẹp của trang phục nhiều hơn...
THÊU ĐỒ CƯỚI của họa sĩ Hoàng Minh Giám.
GẶP GỠ của họa sĩ Tùng Lâm.
CHỢ CÁN CẤU của họa sĩ Vũ Quý.
MÙA XUÂN SA PA của họa sĩ Nghiêm Vinh.