Chúng tôi đến xã Quảng Chính (Hải Hà) địa phương có diện tích trồng mía tím lớn nhất huyện Hải Hà với diện tích 120ha, được trồng để thay thế cây lúa ở những diện tích kém hiệu quả. Mặt khác đây là nơi có truyền thống trồng cây mía tím từ lâu đời nên người dân đã quen cách trồng và chăm sóc tạo ra lợi thế to lớn để quy hoạch xây dựng cánh đồng chuyên canh mía tím. Vừa qua cây mía tím của Hải Hà đã được tỉnh chọn để xây dựng nhãn hiệu và khu sơ chế, đây là một lợi thế để cây mía tím được đầu tư mở rộng và phát triển lên quy mô lớn hơn. Chị Nguyễn Thị Lệ, thôn 1 cho biết: Gia đình tôi đã trồng cây mía tím đến nay được 7 năm, trước đây mỗi năm chỉ trồng 1 đến 2 sào, còn lại là cấy lúa, nhưng nhận thấy cây mía có giá trị cao hơn hẳn gia đình tôi đã chuyển toàn bộ diện tích 8 sào ruộng sang trồng cây mía tím. Vừa qua cán bộ xã cũng đã xuống thôn thông báo về việc sẽ có xây dựng cánh đồng mẫu lớn (CĐML) ở huyện, bà con nông dân đăng ký tham gia. Thế nhưng làm như thế nào thì chúng tôi cũng chưa được biết cụ thể. Tôi cũng như bà con trong thôn chỉ mong muốn để cây mía phát triển tốt trên đất Quảng Chính mong nhà nước hỗ trợ phân bón, đầu ra sản phẩm.
Dời cánh đồng trồng mía tím của xã Quảng Chính, chúng tôi sang khu chuyên canh rau an toàn của bà con nông dân xã Quảng Minh, ở đây khi hỏi về mô hình sản xuất cánh đồng mẫu lớn chúng tôi cũng chỉ nhận được những câu trả lời rất lơ mơ của bà con. Bác Nguyễn Văn Bảy, thôn 4, xã Quảng Minh cho biết: Năm 2010 gia đình tôi tham gia dự án trồng rau an toàn trên diện tích 20ha do Công ty Việt Long tổ chức. Tham gia dự án chúng tôi được hướng dẫn rất đầy đủ về kỹ thuật, được bao tiêu đầu ra cho sản phẩm chứ tôi cũng chưa được biết đến mô hình sản xuất CĐML như thế nào. Tôi chỉ biết trồng rau trong vùng sản xuất tập trung này theo hướng dẫn của cán bộ dự án, nếu CĐML cũng làm theo cách này chắc chắn bà con trong thôn sẽ làm theo và làm được.
Mặc dù Hải Hà có nhiều vùng chuyên canh lớn như cây chè, mía tím, rau an toàn, khoai tây, lúa HKT99… và nhiều dự án nữa đang được triển khai. Nhưng để xây dựng thành CĐML như địa phương khác, huyện đang gặp rất nhiều khó khăn trở ngại. Đồng chí Hoàng Phi Trường, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện cho biết: Theo hướng dẫn của Sở NN&PTNT xây dựng cánh đồng mẫu lớn có diện tích từ 20 đến 50ha, với điều kiện này ở các địa phương như Đông Triều thì xây dựng CĐML thuận lợi và phù hợp hơn, vì những nơi này có địa hình bằng phẳng, việc dồn điền đổi thửa tiện lợi, hệ thống kênh mương đạt yêu cầu, giao thông thuận lợi cho việc cơ giới hoá bao tiêu sản phẩm, dễ thu hút các doanh nghiệp đầu tư. Còn với Hải Hà ngoài những lợi thế truyền thống chuyên canh những loại cây đặc trưng như: Chè, mía, rau... thì còn rất nhiều khó khăn khác, đặc biệt không có cánh đồng rộng và bằng phẳng, địa hình hẹp và có độ dốc cao, nhiều ruộng bậc thang, cùng với đó hệ thống đường sá kênh mương chưa đạt yêu cầu, việc cơ giới hoá trong sản xuất gặp nhiều khó khăn hạn chế, các doanh nghiệp khó tiếp cận. Cũng theo đồng chí Trưởng Phòng NN&PTNT huyện thì: “Hiện nay theo tiêu chí như ở các địa phương khác thì ở Hải Hà tìm cánh đồng có diện tích từ 20ha trở lên là rất hiếm, hầu hết các cánh đồng đan xen dân cư nên rất khó cho việc dồn điền đổi thửa. Vì vậy cũng mong muốn các chuyên gia, các cấp, các ngành nghiên cứu và có giải pháp phù hợp để xây dựng một tiêu chí chuẩn riêng cho Hải Hà trong xây dựng CĐML, để Hải Hà phát huy được những thế mạnh sẵn có trong hoạch định các chính sách phát triển nông nghiệp trong tương lai.
Dương Trường
