Lời nói của người trước khi chết thường dược coi là minh mẫn nhất. Thế nhưng thực tế cho thấy, nhận định này không hoàn toàn đúng.
Dài nhất, ngắn nhất
Bức chúc thư dài nhất thế giới thuộc về người đàn bà nội trợ Fredericka Evelyn ở Mỹ. Fredericka không có tài sản lớn, chỉ có một căn nhà và ít tiền bạc, nhưng chồng bà trong suốt cuộc đời có quá nhiều bạn bè cũng như nhiều kẻ thù, vì lo sợ cho chồng và tránh "hậu họa", nên khi qua đời năm 1925 bà để lại bức chúc thư dài 95.940 từ. Chưa có ai đọc hết chúc thư này, nhưng những người biết Fredericka nói rằng bà viết chúc thư trong 20 năm, giống như cuốn tiểu thuyết dành cho phụ nữ và nếu xuất bản thì nhiều khả năng sẽ đem lại thành công.
Kỷ lục bức chúc thư ngắn nhất thuộc về ông Kari Tausch, người Đức. Vào ngày 19 tháng 7 năm 1967, trước người công chứng Tausch chỉ viết vỏn vẹn mấy từ "tất cả cho vợ"
Đáng giận nhất là chúc thư của Francis Lord, người Áo khi ông này viết rằng, của cải cho hết các tổ chức từ thiện, bạn bè, người phục vụ, còn với vợ thì ông ta chỉ cho 1 schiling để "mua vé tàu điện đến đâu đó và chết chìm"
Hào phóng nhất là bản di chúc của nhà văn người Scotland Robert Louis Stevenson. Ông này tặng một trong số những người bạn gái ngày sinh nhật của mình. Người này sinh vào ngày giáng sinh 25-12, vì thế luôn bị bạn bè quên lãng. Stevenson tặng bạn gái ngày sinh của mình 13.11, để thay đổi tình thế, nhưng tòa án cho rằng nhà văn không phải là chủ sở hữu ngày 13.11 nên từ chối quyền tặng ngày sinh.
Dùng luật chi phối
Tại nhiều nước, hiện có điều luật hạn chế đối với chúc thư thừa kế tài sản để đảm bảo quyền lợi cho người thừa kế. Tại Iran, luật quy định 2/3 số tài sản của người chết được những người thân phân chia, chỉ 1/3 là phân theo ý nguyện người chết. Ở Pháp, Tây Ban Nha có điều khoản, quyền thừa kế 50%" và chỉ kẻ phạm tội giết người thì không được viết di chúc để lại tài sản cho người thân thích.
Thời Napoleon còn có điều luật 909 đến nay vẫn có hiệu lực tại Pháp, nhiều nước châu Âu và Mỹ Latinh cũng như một số nước thuộc Pháp trước đây. Theo đó "bác sĩ, y tá, người bán thuốc cho người bệnh trong quá trình điều trị trước khi chết, cấm nhận quà tặng, tiền cho từ người này"
Cũng có trường hợp khá lạ là tại thành phố Springfield, bang Oregon, Mỹ, một người chết để lại chúc thư yêu cầu lấy da của mình để làm bìa tập thơ của ông ta nhưng bị từ chối vì trái với luật hiến xác và cho các cơ quan cơ thể tại đây.
Người ta cũng không thực hiện chúc thư của bà quả phụ giàu có Mary Murphy ở California. Còn tại Iran và Bỉ thì nhìn chung không được viết di chúc trao quyền thừa kế cho chó hoặc mèo. Tại Anh, Mỹ hay một số quốc gia thường có chúc thư kỳ lạ và ngớ ngẩn vì họ cho rằng không hạn chế quyền viết chúc thư vì đó là ý nguyện cá nhân. Chỉ trường hợp không "lành mạnh" thì các cơ quan hành pháp mới xem xét.
Nhưng chúc thư "của hiếm"
Tuy có sự cản trở của luật pháp nhưng vẫn có trường hợp "lách" được. Thậm chí tại các bang ở Mỹ, nơi cấm trao quyền thừa kế cho chó, mèo thì người chết vẫn lập quỹ từ thiện hay cơ sở mà nhiệm vụ duy nhất của chúng ta là quan tâm đến con chó, hay mèo của mình. Đấy là trường hợp của bà Leona Helmsley, tuy không viết chúc thư cho con chó yêu có biệt danh "hoạn nạn" của mình, nhưng lại chia tài sản 12 triệu USD để nuôi dưỡng nó.
Tiện thể nói thêm, người đầu tiên viết chúc thư cho động vật là Jonathan Jackson ở thành phố Columbus Mỹ. Ông này để lại chúc thư xây chung cư cho mèo, có cả phòng ngủ, phòng ăn, thư viện, thính phòng và cả... sân đi dạo chơi.
Động vật giàu nhất là con chó mang tên Gunther IV. Vào năm 1991, nữ bá tước triệu phú Karlotta von Liebestein để lại 139 triệu mark Đức cho con chó yêu Gunther III. Và con trai duy nhất của nó chính là Gunther IV được hưởng trọn số tiền này.
Nhưng chó mèo chưa phải là những người thừa kế đặc biệt. Một bà nào đó ở quận Cherokee bang Bắc California, Mỹ còn viết chúc thư trao tất cả tài sản của mình cho Thượng đế. Tòa án không thể tìm thấy cơ sở để bác bỏ chúc thư này nên đề nghị người quận trưởng thực thi quyền này. Sau đó vài ngày Cherokee nổi danh là địa phương công nhận sự tồn tại của Thượng Đế. Trong báo cáo của quận trưởng viết: "Chúng tôi đã tìm kiếm kỹ mọi nơi, nhưng không thấy có thượng đế trên địa bàn quận".
Về phía mình. Phần Lan là đất nước có sự hiện diện của quỷ sứ vì một người ở đây viết chúc thư cho Santana. Nhà nước đã kịp bổ sung tài sản của người này vào công quỹ.
Người ta vẫn chưa thể thực hiện chúc thư của một người Pháp, vì người này để lại tài sản của mình cho "bất cứ người đầu tiên nào có cuộc tiếp xúc với công dân của người ngoài hành tinh khác, ngoại trừ sao hỏa".
Không ít những người chết muốn kiểm soát con cháu mình trên trần gian. Một người đàn bà theo đạo Do Thái ở London để lại của cải cho con cháu mình với điều kiện: "Không bao giờ trở thành thành viên của nghị viện; không chơi chứng khoán; không gia nhập đạo khác và không được cưới người không phải là Do Thái".
Một người Pháp để lại tài sản để hàng năm tổ chức cuộc thi mũi đẹp. Cuộc thi này cho phép đại diện của mọi dân tộc, da màu, những người tham dự phải có tóc hung và lông mày màu đen. Còn một triệu phú người Hungari sợ bóng tối nên để lại chúc thư yêu cầu trên mộ ông lúc nào cũng phải có ngọn nến cháy. Mộ nhà hát ở Buenos Aires đã nhận hàng chục ngàn USD từ cựu nghệ sĩ Joan Potomaki để sử dụng trong vở Hamlet.
Xem ra không phải người nào trước khi chết cũng minh mẫn!
