Từ QL5 rẽ vào đường 18 thuộc địa phận tỉnh Quảng Ninh, mỗi ngày có hàng trăm lượt xe vận chuyển container và xe tải trọng lớn qua lại, chở hàng hoá ra cửa khẩu quốc tế Móng Cái và cửa khẩu Hoành Mô (Bình Liêu). Container được ví như "hung thần xa lộ" khi thường xuyên gây TNGT và làm ách tắc giao thông trong nhiều giờ.
Container chở hàng cồng kềnh trên đường đã trở thành đề tài nóng hổi cho bất cứ người tham gia giao thông nào trên quốc lộ (QL) khi cách đây không lâu, Công an tỉnh Quảng Ninh đã rà soát, thống kê, kiểm tra và phát hiện rất nhiều vi phạm đối với loại phương tiện này.
Những chuyến xe hãi hùng
Vụ TNGT do xe container gây ra gần đây nhất ở tỉnh Quảng Ninh là vào ngày 15/7/2009, lái xe Nguyễn Đức Tỵ điều khiển xe container mang BKS 34R-0039 đi từ Hạ Long ra Móng Cái bị rơi xuống vực tại Km29, thuộc địa phận xã Quảng nghĩa, TP Móng Cái.
Nguyên nhân được xác định do gặp địa hình khó đi, lái xe không làm chủ được tốc độ, dẫn đến xe rơi xuống vực, trên xe còn có 2 người nhưng may mắn không ai bị thương nặng.
Tuy nhiên, tại thời điểm xảy ra vụ việc, 1 người đang điều khiển xe máy chạy phía sau xe container do hốt hoảng đã tự gây tai nạn phải đi cấp cứu. Vụ việc đã gây ắch tắc giao thông trong nhiều giờ liền ở cửa ngõ vào TP Móng Cái, khiến mọi phương tiện lưu thông và buôn bán bị đình trệ. Hơn 6 tiếng xảy ra vụ TNGT trên, 2 xe cứu hộ mới trục vớt được chiếc xe bị nạn.
Việc container gây TNGT, phóng nhanh vượt ẩu, chở quá tải trọng, ý thức đội ngũ lái xe chưa cao… là chuyện "thường ngày ở huyện" đối với người dân sống ven QL18, đặc biệt đoạn từ Cửa Ông (Cẩm Phả) ra đến TP Móng Cái.
Nếu lái xe container không chấp hành Luật Giao thông khi đi qua ngã tư Loong Toòng, đường dẫn lên cầu Bãi Cháy, sẽ dễ xảy ra TNGT.
Đây là đoạn QL dài gần 150km với nhiều đoạn cong cua gấp hiểm trở, đường nhỏ hẹp, độ dốc cao, vực sâu, có nhiều cầu yếu, nhiều đoạn đường đang trong quá trình thi công, càng khiến giao thông ở trục QL này thêm nguy hiểm.
Do cơ sở hạ tầng chưa đáp ứng được với lưu lượng xe có tải trọng, nên rất dễ xảy ra TNGT và ùn tắc giao thông. Có mặt ở khu vực Cửa Ông, thị xã Cẩm Phả vào ngày cuối tuần, chứng kiến từng đoàn xe container rồng rắn nối đuôi nhau gầm rít trên đường, chúng tôi mới cảm nhận được nỗi khổ của người dân sống ven quốc lộ khi từng xảy ra việc xe container do không làm chủ được tốc độ đâm vào nhà dân ven đường, gây ra hậu quả nặng nề.
Thực trạng "nóng" đến mức cử tri tỉnh Quảng Ninh đã kiến nghị với HĐND tỉnh đề nghị ngành CA có giải pháp hữu hiệu đảm bảo ATGT trên các tuyến quốc lộ, đặc biệt là xe container…". Đây là bức xúc chưa từng có từ trước đến nay ở tỉnh Quảng Ninh.
Biện pháp mạnh, tai nạn giảm
Vì là trung tâm kinh tế của khu vực phía Bắc nên không thể tránh khỏi lưu lượng quá đông xe container và xe tải lớn qua lại mỗi ngày, ngay từ năm 2007, Công an tỉnh Quảng Ninh đã tiến hành các biện pháp khắc phục, trong đó mở đợt cao điểm tổng kiểm tra, xử lý chuyên đề đối với xe vận chuyển container.
Cũng trong năm này, Quảng Ninh đã xảy ra 19 vụ TNGT do xe container gây ra, làm chết 25 người, bị thương 18 người; gây ra 18 vụ ùn tắc giao thông kéo dài. Nguyên nhân do hầu hết các xe đều chở quá tải, ý thức và kinh nghiệm của đội ngũ lái xe còn hạn chế, 70% lái xe khi bị kiểm tra đều đã bị xử lý vi phạm Luật Giao thông ít nhất 1 lần…
Theo đồng chí Đỗ Thế Khuynh, Trưởng phòng CSGT ĐB-ĐS những ngày đầu tập trung xử lý vi phạm đối với loại xe container gặp rất nhiều khó khăn, vất vả.
Có đến 85% số xe mang biển Hải Phòng, chất lượng đầu kéo container nhìn chung không đảm bảo, đại đa số nhập khẩu hàng cũ từ nước ngoài, thời gian sử dụng đã lâu, có nhiều xe lốp bị mòn, không đủ độ bám đường cần thiết (1 trong những nguyên nhân gây tự lật xe). Thậm chí có đợt cao điểm, 100% xe bị kiểm tra đều vi phạm Luật GTĐB (một tỷ lệ tuyệt đối). Khi kiểm tra, nhiều lái xe còn bất hợp tác, đỗ thành đoàn dài để gây áp lực hoặc bỏ xe để mặc CSGT xoay xở…
Xác định xử lý vi phạm với loại xe container là công việc thường xuyên, lâu dài và liên tục, Phòng CSGT đã xây dựng chuyên đề phối hợp với lực lượng Thanh tra giao thông thành lập Tổ kiểm tra liên ngành xử lý nghiêm mọi trường hợp vi phạm. Hiệu quả từ chuyên đề này đã mang lại chiều hướng tích cực, đã kiểm tra, xử lý 4.528 trường hợp xe vận chuyển container vi phạm, phạt tiền gần 2 tỷ đồng; tạm giữ 167 phương tiện, trong đó có 86 trường hợp lái xe nhưng không có giấy phép lái xe.
Theo đánh giá, với biện pháp kiểm tra, xử lý nghiêm mọi trường hợp vi phạm, đến nay TTATGT liên quan đến xe container đã có chuyển biến tích cực, tai nạn giao thông giảm, ý thức chấp hành của đội ngũ lái xe, chủ phương tiện có tiến bộ, hầu hết đều tự giác chấp hành các quy định của lực lượng chức năng.
Công an tỉnh Quảng Ninh vẫn đang tiếp tục đề nghị hiệp hội yêu cầu các doanh nghiệp, chủ phương tiện phải lựa chọn kỹ đội ngũ lái xe vận chuyển container đảm bảo chất lượng, sức khỏe và đạo đức nghề nghiệp…