Ngày 2-12-2010, Ban Xây dựng Nông thôn mới của tỉnh được thành lập cùng với quyết định triển khai Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới theo Nghị quyết 01 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh. Dù thời gian hoạt động chưa dài nhưng với những tham mưu trong chỉ đạo, điều hành thực hiện Chương trình của tỉnh, các địa phương trong thời gian qua cho thấy sự vận hành rất hiệu quả của một bộ máy mang tính đặc thù riêng của Quảng Ninh.
“Cứng” về cán bộ
Đồng chí Đặng Huy Hậu, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhận xét: Dù là đơn vị hoạt động với chức năng nhiệm vụ mới hoàn toàn nhưng bộ máy của Ban Xây dựng nông thôn mới không phải là những cán bộ bỡ ngỡ với công việc. Từ lãnh đạo Ban đến các chuyên viên giúp việc đều là những cán bộ “cứng”, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn vững, đã qua môi trường công tác tại cơ sở nên có khả năng tham mưu cho Ban thực hiện tốt nhiệm vụ mà Ban chỉ đạo Xây dựng Nông thôn mới, UBND tỉnh giao.
So với các tỉnh, thành phố khác trong cả nước, Quảng Ninh hiện đang là một trong số ít địa phương có hẳn một bộ máy giúp việc chuyên ngành về xây dựng nông thôn mới. Xác định rõ mục đích thành lập Ban chuyên trách này là để tham mưu cho tỉnh quản lý tốt Chương trình xây dựng nông thôn mới nên Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh đã rất quan tâm chỉ đạo về tổ chức hoạt động, bộ máy, cơ sở vật chất, trang thiết bị làm việc cho Ban. Đặc biệt việc quyết định Ban trực thuộc trực tiếp UBND tỉnh đã tạo sự thuận lợi lớn trong tham mưu trực tiếp cho Ban Chỉ đạo và UBND tỉnh triển khai thực hiện các nội dung công việc của Chương trình.
Khi quyết định thành lập Ban Xây dựng Nông thôn mới của tỉnh có không ít ý kiến lo lắng về sự chồng chéo hoạt động với các sở, ngành khác. Tuy nhiên, băn khoăn này đã được giải toả khi chức năng, nhiệm vụ của Ban Xây dựng nông thôn mới được cụ thể hóa rõ ràng. Trong quá trình triển khai thực hiện Chương trình, Ban đã chủ trì, phối hợp với các sở, ngành, địa phương chỉ đạo, điều hành, tổng hợp tình hình thực hiện các nội dung công việc về xây dựng nông thôn mới; tham mưu công tác quy hoạch, kế hoạch đầu tư theo quy định và hướng dẫn của Trung ương; xây dựng và tổng hợp kế hoạch dài hạn, hàng năm, đề xuất việc phân khai, điều hoà, lồng ghép các nguồn vốn, cơ chế chính sách và giải pháp tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện Chương trình…
Tháo nhiều “rào cản kỹ thuật”
Kết quả sau 2 năm triển khai chương trình xây dựng xây dựng nông thôn mới của tỉnh đã thể hiện rất rõ không chỉ ở việc hầu hết các xã đều tăng. Và đáng mừng là năm 2012 này Quảng Ninh sẽ có 6 xã về đích. Một trong những “cái được” có thể nhìn rất rõ là sự đổi mới rõ nét hơn của bộ mặt nông thôn, cán bộ cấp cơ sở có cơ hội triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng, trình độ và năng lực thực tiễn được nâng cao. Điều quan trọng hơn cả chính là ý nghĩa tác động tích cực từ xây dựng nông thôn mới với sự chuyển biến lớn về nhận thức của người dân. Đó là việc họ tự xác định được mình là chủ thể chính của chương trình xây dựng nông thôn mới. Theo đó, cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc nhằm giúp sức cùng bà con nông dân tạo nên diện mạo nông thôn mới. Tất nhiên trong kết quả chung đạt được đó có sự góp công rất lớn của bộ máy “trẻ về tuổi đời” nhưng “không non” về trình độ tham mưu thực hiện - đó là Ban Xây dựng Nông thôn mới. Đồng chí Trương Công Ngàn, Trưởng Ban Xây dựng Nông thôn mới tỉnh cho biết: Ban đã rất nỗ lực, tích cực để có được tham mưu hiệu quả cho Ban Chỉ đạo của tỉnh, UBND tỉnh, các địa phương triển khai chương trình đạt hiệu quả nhất. Đặc biệt là trong tham mưu xây dựng các cơ chế chính sách về phát triển nông nghiệp, nông thôn vừa hỗ trợ thúc đẩy phát triển sản xuất vừa tạo động lực kích thích người dân yên tâm đầu tư cho nông nghiệp.
Trong bối cảnh hầu hết các địa phương trong cả nước đều đang rất băn khoăn về thực hiện theo Bộ tiêu chí Quốc gia, một điểm chưa hợp lý trong Bộ tiêu chí này, riêng đối với tỉnh Quảng Ninh nếu áp theo đúng 19 tiêu chí và 39 chỉ tiêu thì sẽ rất khó để có thể khẳng định là về đích chương trình, hơn nữa đây cũng là những “rào cản kỹ thuật” trong quá trình đầu tư, tổ chức thực hiện của các địa phương. Để góp phần giải bài toán này, Ban Xây dựng Nông thôn mới đã chủ động tham mưu UBND tỉnh đề xuất xin ý kiến Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng nông thôn mới về Bộ tiêu chí nông thôn mới tỉnh Quảng Ninh; ban hành Quy định tạm thời về việc đánh giá, công nhận các xã, huyện đạt nông thôn mới trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2012- 2015. Theo đó, một số tiêu chí, chỉ tiêu không thể triển khai được trong thực tế hoặc bất hợp lý, gây lãng phí sẽ được điều chỉnh lại như tiêu chí về chợ nông thôn, thu nhập, đầu tư xây dựng trung tâm cụm xã…
Cũng theo đồng chí Trương Công Ngàn, Trưởng Ban Xây dựng Nông thôn mới tỉnh, trên chặng đường tăng tốc để về đích nông thôn mới, sức mạnh của cộng đồng sẽ được tiếp tục phát huy cao nhất. Nhà nước chỉ hỗ trợ một phần kinh phí để tạo điều kiện, khuyến khích, động viên và cùng góp sức xây dựng nông thôn mới. Vì vậy, Ban sẽ tập trung tham mưu vào tăng mức hỗ trợ cho sản xuất tập trung tạo sản phẩm hàng hoá, gắn việc ứng dụng khoa học và công nghệ với xây dựng nông thôn mới để khuyến khích, huy động các nhà đầu tư và nhân dân cùng tham gia đầu tư, từng bước hình thành thị trường sản phẩm hàng hoá từ khu vực nông thôn, trước hết là các sản phẩm đã xây dựng thương hiệu.
Ngọc Lan
