Hàng loạt những kiến nghị đã được doanh nghiệp gửi lên Chính phủ với kỳ vọng môi trường kinh doanh Việt Nam trở nên thực sự thuận lợi và cạnh tranh
Thủ tục hành chính phiền hà, thông tin chính thống từ phía các cơ quan nhà nước khó tiếp cận, cộng với chất lượng cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực không đảm bảo đang kìm chế sức bật của các doanh nghiệp Việt
Đây là những nhận định của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tại Hội nghị Doanh nghiệp Dân doanh tổ chức ngày 7/9 tại Hà Nội. VCCI cho rằng những hạn chế này phải được khắc phục để thúc đẩy nền kinh tế nói chung.
Theo đánh giá của cơ quan đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, cơ chế và thủ tục hành chính phiền hà được coi là yếu tố bất cập nhất hiện này, làm cản trở các hoạt động đầu tư và kinh doanh của DN, mà điển hình nhất là các thủ tục liên quan đến gia nhập thị trường, đất đai và giấy phép “con”.
Về lĩnh vực gia nhập thị trường, điều tra 6.7000 DN dân doanh trong năm 2007 của VCCI phát hiện các doanh nghiệp mất trung bình 22,7 ngày để đăng ký kinh doanh. Có đến 25% số DN thành lập phải mất đến hơn 30 ngày để nhận được đầy đủ giấy tờ cần thiết.
Cũng trong điều tra của VCCI, hơn 65% DN có nhu cầu mở rộng hoạt động kinh doanh của mình nếu dễ dàng tiếp cận đất đai hơn. Thời gian trung bình để các doanh nghiệp nhận được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lên đến 131,8 ngày. VCCI cho rằng, cơ chế định giá đất hiện chưa phù hợp, thủ tục phiền hà tốn kém.
Về giấy phép “con”, qua điều tra, một doanh nghiệp vẫn phải chịu bình quân 4,14 giấy phép kinh doanh các loại. Gần 15% doanh nghiệp khi được hỏi đều cho biết rất khó khăn để có đủ các loại giấy phép cần thiết này.
Theo ông Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch VCCI, trong thời gian qua, giấy phép “con” không ngừng xuất hiện trong khi hiện không có cơ chế, quy chuẩn giúp rà soát, đánh giá và kiểm soát vấn đề này.
Năm 2006 vừa qua, VCCI đã tiến hành rà soát thử 37 loại giấy phép kinh doanh của một số ngành nghề. Kết quả cho thấy 100% số giấy phép được đánh giá là có điều kiện cấp phép không hợp lý; 89% số giấy phép được rà soát có vấn đề về thủ tục cấp phép.
Về cơ sở hạ tầng, VCCI cho rằng, cơ sở hạ tầng chưa phát triển tương xứng với tốc độ tăng trưởng kinh tế, ảnh hưởng đến chi phí kinh doanh và năng lực cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam. Quy hoạch phát triển và năng lực hoạt động của cảng biển, hệ thống giao thông, cung cấp điện là những vấn đề làmcác nhà đầu tư lo ngại.
Kết quả điều tra của VCCI cho thấy, chỉ có gần 66% doanh nghiệp dân doanh hài lòng về chất lượng đường giao thông; 82% hài lòng về chất lượng điện thoại; 61% hài lòng về chính sách phát triển cơ sở hạ tầng của địa phương và chỉ có gần 53% hài lòng về chính sách phát triển khu/cụm công nghiệp cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Hạn chế tiếp theo phải kể đến đó là hệ thống tư pháp chưa đáp ứng tốt yêu cầu của các hoạt động kinh doanh.
Theo một điều tra của VCCI tiến hành 8/2006, có đến 28% doanh nghiệp đánh giá rằng toà án giải quyết không công bằng tranh chấp của doanh nghiệp. Khá nhiều doanh nghiệp lựa chọn cách giải quyết tranh chấp bằng đàm phán và dàn xếp.
Vấn đề nguồn nhân lực cũng được xem là yếu tố hạn chế phát triển cho doanh nghiệp. Lao động Việt
Ông Lê Duy Đồng, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cho biết, mới có khoảng hơn 20% lực lượng lao động đã qua đào tạo từ sơ cấp trở lên. Trong khi đó, năng suất lao động của công nhân Việt Nam tăng rất chậm, chỉ khoảng 4- 5%/năm và kém từ 2 đến 15 lần so với các nước trong khu vực ASEAN.
Ví dụ, trong ngành xi măng thì năng suất lao động của công nhân Việt
Một hạn chế phải được kể đến trong vấn đề phát triển doanh nghiệp đó là những khó khăn từ năng lực, thông tin cho đến khung khổ pháp lý trong hoạt động của các Hiệp hội doanh nghiệp.
Theo ông Lộc của VCCI, vai trò của các hiệp hội trong đóng góp ý, tư vấn chính sách cho nhà nước cũng như bảo vệ ngành hàng và thị trường của mình còn rất mờ nhạt. Đa phần các Hiệp hội DN không có khả năng tự bảo vệ ngành hàng của mình, ngay cả khi các vụ kiện xảy ra chính tại “sân nhà”. Nguyên nhân của việc này này là do thiếu thông tin, thiếu cơ sở dữ liệu ngành hàng hay hệ thống kế toán không minh bạch...
Năm 2007 là năm Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam hướng đến những con số ấn tượng: tăng trưởng GDP đạt 8,5%, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hoá cả năm 2007 sẽ đạt 48 tỉ triệu USD, đầu tư nước ngoài đạt 12 tỷ USD (có thể lên đến 13 tỷ USD).
Do vậy “cần tháo gỡ thủ tục hành chính để có thể chiếm thời cơ nhanh nhất”, ông Lộc kiến nghị.
