Những người đề nghị miễn tố phải chịu trách nhiệm

Tại buổi họp báo chiều 11-9, Thiếu tướng Đỗ Quý Ngọ - Thủ trưởng Cơ quan CSĐT, Bộ Công an - cho biết: Cơ quan điều tra tính đến hướng phải có giai đoạn 2 của vụ án. Vậy đâu là "vùng tối" mà Cơ quan điều tra còn cần làm rõ?

Giải thoát cấp dưới để cứu mình?

Trong cả hai dự án giao đất phục vụ cho tái định cư giải phóng mặt bằng xây dựng đường 353 (Đồ Sơn - Hải Phòng) và việc giao đất ở khu dân cư Vụng Hương, phường Vạn Hương ở thị xã Đồ Sơn đều thể hiện hành vi tư lợi của một số cán bộ lãnh đạo thị xã Đồ Sơn.

Tại quyết định giao đất (số 1381, ngày 23.6.2003 của TP.Hải Phòng) cho 113 hộ để tái định cư thì có tới 33 hộ không thuộc diện giải phóng mặt bằng, đặc biệt, trong đó có nhiều người là người nhà của nhiều vị lãnh đạo thị xã Đồ Sơn.

Điển hình nhất là con trai ông Vũ Đức Vận - Bí thư Thị uỷ thị xã Đồ Sơn - được giao trên 217m2. Với dự án cho khu du lịch tương lai ở khu dân cư Vụng Hương, ngày 25.12.2002, Thị uỷ Đồ Sơn ra thông báo số 57 (năm 2002) nêu cụ thể: 25% cấp cho lãnh đạo thị xã, 10% cấp cho đối ngoại.

Chưa yên tâm với thông báo này, sau đó Thường vụ Thị uỷ ra thông báo hướng dẫn cụ thể hơn: "Cấp theo nguyên tắc cấp trưởng trước, cấp phó sau"! Thế nhưng thực tế số cán bộ được cấp đất còn lớn hơn nhiều.

Cụ thể, trong 101 hộ được giao đất tại khu dân cư Vụng Hương thì có tới 66 trường hợp là của những người có chức vụ ở thị xã, phường và người thân quen của họ! Trong đó, một người con trai khác của ông Bí thư Vũ Đức Vận được giao 314m2 - mức được cấp nhiều nhất (như vậy ông Vận có hai người con trai được cấp đất). Còn ông Chủ tịch Hoàng Anh Hùng thì có bố vợ, em dâu, em rể cũng đều được cấp đất!

Tương tự, vợ của ông Chu Minh Tuấn - nguyên Giám đốc Sở Tài nguyên - Môi trường (TNMT) Hải Phòng - cũng có trong danh sách được cấp đất. Vậy mà, không hiểu sao UBND TP.Hải Phòng vẫn có văn bản gửi các cơ quan chức năng đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho ông Chu Minh Tuấn và ông Hoàng Anh Hùng!

Phải chăng, chính các vị ở UBND TP.Hải Phòng biết rất rõ rằng, trách nhiệm của mình rất lớn khi ký phê duyệt danh sách cấp đất trên, nên đã tìm mọi cách "giải thoát" cho cấp dưới cũng là nhằm "cứu" mình?

Ông Chu Minh Tuấn phải là nhân vật đầu vụ trong vụ án
Ông Chu Minh Tuấn - nguyên Giám đốc Sở TNMT - đã trực tiếp ký nhiều văn bản trình UBND TP.Hải Phòng, khẳng định việc giao đất tái định cư và dân cư là đúng, kể cả khi UBND TP có văn bản, chỉ thị yêu cầu kiểm tra, thẩm định lại.

Hành vi của ông Tuấn chỉ bị coi là "thiếu trách nhiệm, gây hậu quả nghiêm trọng" liệu có thoả đáng? Ít nhất, như đề nghị của Toà án Nhân dân TP.Hải Phòng (khi chuẩn bị xét xử), không những không miễn trách nhiệm hình sự, mà phải xem xét trách nhiệm của ông Chu Minh Tuấn với vai trò đồng phạm và phải là nhân vật đầu vụ trong vụ án.

Với hành vi vi phạm pháp luật như vậy mà VKSND Tối cao lại đề nghị miễn trách nhiệm hình sự cho ông Tuấn? Đó là một câu hỏi rất khó trả lời thoả đáng trước dư luận.

Đặc biệt, một trong những lý do của cáo trạng đưa ra để miễn truy tố cho ông Tuấn là "Cơ quan điều tra không chứng minh được ông Chu Minh Tuấn có tư lợi từ hành vi thiếu trách nhiệm". Vậy việc vợ ông Tuấn không có tiêu chuẩn được cấp đất mà vẫn có tên trong danh sách được cấp, không phải là tư lợi?

Nhưng điều khó hiểu hơn là, với vụ việc nhạy cảm như thế, khi TAND TP.Hải Phòng hai lần đề nghị trả hồ sơ, không miễn trách nhiệm hình sự với ông Tuấn, nhưng VKSND TP.Hải Phòng lại không báo cáo lên VKSNDTC, vậy đâu là lý do?

Do đó, việc lãnh đạo VKSNDTC sắp tới ra quyết định huỷ án sơ thẩm để điều tra, truy tố, xét xử lại theo hướng nghiêm khắc hơn là điều được dư luận đồng tình. Nhưng dư luận có quyền đặt câu hỏi, những người ký văn bản đề nghị và sau đó là những người đã đề xuất và ký việc miễn trách nhiệm hình sự cho ông Tuấn phải chịu trách nhiệm đến đâu?

Còn theo báo cáo của toà Hải Phòng, ông Bí thư Thành uỷ Nguyễn Văn Thuận lại chỉ đạo trực tiếp mức án này nọ với cơ quan tố tụng, vi phạm nguyên tắc tối thiểu của nhà nước pháp quyền - liệu có phải chịu trách nhiệm?

Thẩm phán Nguyễn Quang Lộc - Chánh Văn phòng TANDTC:
UBND TP đề nghị miễn tố là can thiệp vào quá trình tố tụng


Việc UBND TP.Hải Phòng gửi một số công văn tới cơ quan tố tụng, dù chỉ ghi là đề nghị miễn truy cứu trách nhiệm hình sự, nhưng có thể hiểu đó là sự can thiệp vào quá trình tố tụng.

Còn toà án thành phố phải chịu sự chỉ đạo của Thành uỷ là điều bình thường, nhưng vấn đề là chỉ đạo cần phải đúng luật. Mặt khác, luật cũng quy định rõ tính độc lập trong xét xử và hội đồng xét xử tuyên án chỉ dựa vào chứng cứ, tranh luận tại phiên toà. Hội đồng xét xử phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về phán quyết của mình.