Thông tin Thanh tra tỉnh Quảng Ninh được nhận Huân chương Độc Lập hạng Nhì không phải là điều bất ngờ. Bởi lẽ, đó là một phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực, cố gắng của toàn ngành trong những năm qua.
Mặc dù công việc có nhiều khó khăn, áp lực và sự thử thách, cám dỗ nhưng những người thanh tra đã quyết tâm vượt qua, thực thi nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm và sự công tâm. Với quyết tâm ấy, Thanh tra Quảng Ninh đã thực hiện được đúng như lời dạy của Bác Hồ “Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới”.
Ông Nguyễn Văn Lương đứng trên phần đất đã được đền bù theo kiến nghị của Thanh tra.
Mệnh lệnh của lẽ phải
Chúng tôi tìm về thị trấn Cái Rồng để tìm hiểu về quá trình khiếu nại và giải quyết khiếu nại của hộ ông Nguyễn Văn Lương (khu 8, thị trấn Cái Rồng, Vân Đồn). Mặc dù bận rộn với công việc kinh doanh nhưng khi biết mục đích của chúng tôi, ông vồn vã tiếp chuyện. Ông bảo: “Nhờ có thanh tra mà quyền lợi của gia đình tôi được giải quyết thoả đáng. Hơn 2 năm trời đằng đẵng vác đơn đi khiếu nại khắp nơi, tôi thấy rất mệt mỏi và đã định buông xuôi. May mà các đồng chí ở Thanh tra tỉnh giải quyết vụ việc của gia đình tôi rất trách nhiệm...”.
Nói rồi, ông kể: “Hơn 20 năm trước, gia đình tôi ra khu 8 này đổ đất, tôn tạo mặt bằng để làm nhà. Năm 1990, chúng tôi được chính quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Tuy nhiên, khi thực hiện dự án mở rộng đường 334, huyện Vân Đồn đã lấy hơn 60m2 đất của chúng tôi để mở rộng đường mà không đền bù. Giữa năm 2007, tôi đã có đơn kiến nghị gửi UBND huyện, đề nghị được đền bù giải phóng mặt bằng phần diện tích này nhưng huyện vẫn giữ nguyên quan điểm cho rằng chúng tôi không đủ điều kiện để được đền bù. Thấy không thoả đáng với quyết định của huyện, chúng tôi tiếp tục khiếu nại lên tỉnh. Các đồng chí thanh tra tỉnh đã tiếp nhận vụ việc của gia đình tôi, tìm hiểu, xác minh và kết luận kiến nghị của chúng tôi là đúng. Sau đó, UBND tỉnh đã ra quyết định, yêu cầu huyện Vân Đồn phải bổ sung phương án đền bù cho chúng tôi”.
Mặc dù vụ việc được ông Lương kể lại chỉ trong vài phút nhưng quá trình xác minh của thanh tra phải mất đến hàng năm trời. Đồng chí Hoàng Kim Sơn, Trưởng phòng Nghiệp vụ II, người trực tiếp giải quyết vụ việc cho biết: Ngoài việc lục lại hồ sơ, nghiên cứu, tìm hiểu trên giấy tờ, chúng tôi phải trực tiếp đến gặp những hàng xóm cũ của ông Lương để điều tra nguồn gốc đất của gia đình. Hơn 20 năm trôi qua, đất đai đã được sang nhượng nhiều người nên tìm được những người hàng xóm cũ ấy quả là rất khó khăn. Xác minh xong rồi, chúng tôi phải làm việc với huyện Vân Đồn về vụ việc. Đây mới là phần khó nhất bởi quan điểm của huyện hoàn toàn khác với Thanh tra. Qua rất nhiều cuộc làm việc căng thẳng, “đấu lý” với nhau, chúng tôi mới thuyết phục được huyện và gia đình ông Lương đã được đền bù đúng quy định của Nhà nước...”.
Với những vụ việc khiếu nại đúng như gia đình ông Lương, khó khăn nhất của Thanh tra là thuyết phục chính quyền địa phương, các ngành, đơn vị giải quyết cho người dân. Còn với những trường hợp khiếu nại sai, cán bộ thanh tra lại vất vả với việc giải thích cho dân. Nhiều trường hợp người dân khiếu nại sai nhưng không chịu công nhận kết quả thanh tra, có những lời lẽ, thái độ xúc phạm. Chính vì thế, nói về công việc của mình, nhiều cán bộ thanh tra thường đùa vui gọi mình là những người “đi giữa nhiều làn đạn”. Anh Sơn tâm sự: “Nghề thanh tra vất vả, phức tạp và chịu áp lực từ nhiều phía. Tuy nhiên, chúng tôi luôn xác định phải trách nhiệm và công tâm trong mọi vụ việc, dù khó khăn, áp lực như thế nào thì vẫn phải giải quyết theo mệnh lệnh của lẽ phải”.
Cán bộ Thanh tra tỉnh cùng với lãnh đạo tỉnh trong một buổi tiếp dân, giải quyết những khiếu nại, thắc mắc của công dân.
Và sự nỗ lực không ngừng
Nói về nhiệm vụ của ngành, đồng chí Dương Thái Sơn, Chánh Thanh tra tỉnh cho biết: “Nhiệm vụ chủ yếu của ngành là thanh tra công việc hành chính và việc chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tiếp nhận và giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo của nhân dân, xây dựng, củng cố bộ máy chính quyền, thanh tra việc thực hiện kế hoạch Nhà nước, việc bảo quản tài sản Nhà nước, chống phá hoại, tham ô, lãng phí… Tất cả những công việc mà ngành Thanh tra đã và đang làm là nhằm xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ gìn kỷ cương, phép nước, củng cố hệ thống chính quyền nhân dân các cấp và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức trong sạch, đủ đức, đủ tài...”.
Để thực hiện những nhiệm vụ này, Thanh tra Quảng Ninh đã không ngừng phấn đấu vươn lên, khắc phục mọi khó khăn, trở ngại. Hiện nay, Thanh tra tỉnh có gần 50 cán bộ và toàn ngành có gần 200 cán bộ nhưng mỗi năm ngành đã tiến hành hàng trăm cuộc thanh tra trên các lĩnh vực kinh tế - xã hội, giải quyết hàng ngàn vụ việc khiếu nại, tố cáo của công dân. Trong đó, nổi bật nhất phải kể đến những vụ việc sai phạm về quản lý đất đai tại xã Hải Hoà, Móng Cái. Sau khi nghiên cứu hàng trăm hồ sơ đất đai trên địa bàn xã, Thanh tra tỉnh đã phát hiện hàng loạt sai phạm và chuyển cơ quan điều tra làm rõ. Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đã hoàn tất hồ sơ vụ án, đề nghị truy tố trước toà 28 bị can và 19 người đã phải nhận những bản án nghiêm minh của pháp luật.
Những việc làm của ngành Thanh tra Quảng Ninh đã góp phần phát hiện các nhân tố mới, chấn chỉnh quản lý, xử lý các sai phạm, thu hồi tài sản, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân và Nhà nước. Đồng thời, cũng góp phần tích cực vào cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng lãng phí, chống các hành vi vi phạm pháp luật, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, lập lại trật tự, kỷ cương luật pháp, nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý Nhà nước. Trao đổi với chúng tôi, đồng chí Dương Thái Sơn khẳng định: “Để thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, cán bộ thanh tra chúng tôi luôn xác định phải vững vàng, kiên định, phải hiểu biết rõ các quy định của pháp luật, kịp thời sửa chữa, uốn nắn những sai phạm. Đặc biệt, Thanh tra phải gần dân, hiểu dân, không sợ khó khăn hay cả nể thì mới có thể giải quyết triệt để các vụ việc, bảo đảm quyền và lợi ích Nhà nước, của đơn vị và công dân, đúng như lời dạy của Bác Hồ “Thanh tra là tai mắt của trên, là người bạn của dưới”.
