Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho người dân, ngay từ đầu năm 2010, tỉnh có chủ trương đầu tư xây dựng phấn đấu 100% các trạm y tế tuyến xã đạt chuẩn trong năm nay.
Người dân đến khám bệnh ở Trạm y tế xã Quảng Điền (Hải Hà) - một trạm đạt chuẩn quốc gia.
Trước năm 2002, mạng lưới y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh tồn tại nhiều bất cập. Nhiều Trung tâm y tế tuyến huyện xuống cấp, trang thiết bị phục vụ khám chữa bệnh, giường bệnh còn thiếu thốn, lạc hậu… Hoạt động của mạng lưới y tế tuyến xã, phường còn lúng túng, chất lượng cán bộ không cao. Đến hết năm 2001, mới chỉ có 56/184 xã, phường, thị trấn trong toàn tỉnh có bác sĩ. Trước đòi hỏi ngày càng cao trong công tác chăm sóc sức khoẻ của người dân, đầu tháng 5-2002, Tỉnh uỷ đã ra Thông tri số 02/TT-TU, sau đó UBND tỉnh có kế hoạch thực hiện Chỉ thị số 06/CT-TW của Ban Bí thư T.Ư Đảng về củng cố, hoàn thiện mạng lưới y tế cơ sở. Các văn bản chỉ đạo này, cộng với Đề án phấn đấu đạt chuẩn quốc gia về y tế xã giai đoạn 2006-2010, định hướng đến năm 2015 do UBND tỉnh phê duyệt năm 2006, đã tạo “cú huých” làm cho mạng lưới y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh ngày một khởi sắc. Đặc biệt, đầu năm 2010, UBND tỉnh chỉ đạo quyết tâm phấn đấu đưa 100% trạm y tế đạt chuẩn quốc gia về y tế xã càng giúp bà con được tiếp cận với nhiều dịch vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu có chất lượng.
Để phấn đấu xây dựng trạm chuẩn quốc gia về y tế, cấp uỷ, chính quyền các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh đã vào cuộc chỉ đạo các địa phương thực hiện tốt các tiêu chuẩn đề ra. Đến thời điểm này, 186 xã trong tỉnh đều thành lập BCĐ chăm sóc sức khoẻ ban đầu. Công tác truyền thông giáo dục sức khoẻ được coi trọng, nhờ đó ý thức bảo vệ sức khoẻ cho chính mình của người dân được nâng lên rõ rệt. Người dân đã quan tâm đến công tác vệ sinh phòng bệnh, vệ sinh môi trường nơi ăn, chốn ở. Ngành y tế thực hiện tốt việc giám sát phòng chống dịch; chú trọng công tác khám chữa bệnh, phục hồi chức năng. Nhiều trạm y tế còn phối hợp với Hội Người cao tuổi khám, theo dõi, lập hồ sơ quản lý sức khoẻ cho người cao tuổi. Công tác chăm sóc sức khoẻ trẻ em, sức khoẻ sinh sản ở các xã được đặc biệt quan tâm. Tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi trên địa bàn toàn tỉnh được tiêm đủ 6 loại vắc xin luôn đạt trên 90%. Hầu hết phụ nữ mang thai đến kỳ sinh nở đều sinh tại trạm y tế hoặc có bác sĩ, nữ hộ sinh đỡ đẻ. Để đảm bảo phục vụ khám chữa bệnh cho bà con, ngành y tế cũng đã trang bị các bộ dụng cụ cơ bản và bộ dụng cụ khám chuyên khoa cho các trạm y tế… Các trạm y tế đã đảm bảo tiêu chí tối thiểu là: Có bác sĩ hoặc y sĩ đa khoa; có y sĩ sản nhi hoặc nữ hộ sinh trung học; cán bộ quản lý dược ít nhất được đào tạo qua tập huấn về công tác dược từ 3-6 tháng. Đội ngũ y tế thôn bản cũng được củng cố, nâng cao kiến thức. 100% thôn, bản có cán bộ y tế hoạt động.
Khó khăn lớn nhất trong xây dựng chuẩn y tế xã là cơ sở vật chất, chủ yếu do thiếu vốn đầu tư. Từ năm 2007 đến hết 2009, nguồn vốn tỉnh đầu tư cho Đề án chuẩn quốc gia về y tế xã mới bố trí được 25 tỷ đồng (theo kế hoạch là hơn 51 tỷ đồng). Để khắc phục, nhiều huyện, thị xã, thành phố đã ứng vốn trước để đầu tư. Vì thế, đến hết năm 2009, toàn tỉnh đã có 142/186 trạm đạt chuẩn quốc gia về y tế xã. Nhận thấy khó khăn lớn nhất của các trạm y tế hiện nay chính là cơ sở vật chất và trang thiết bị. Với mong muốn để người dân được hưởng dịch vụ chăm sóc sức khoẻ ban đầu một cách tốt nhất, đầu năm 2010, tỉnh chủ trương đầu tư vốn cho 44 trạm chưa đạt chuẩn với mục tiêu đến hết năm 2010, các trạm y tế này đều đạt chuẩn quốc gia. Như vậy là, chúng ta đã về đích sớm 5 năm so với Đề án phấn đấu đạt chuẩn quốc gia về y tế xã giai đoạn 2006-2010, định hướng đến năm 2015.
Trạm y tế xã Đoàn Kết huyện Vân Đồn mới được khánh thành và đưa vào sử dụng. ảnh: Phạm Hoạch
Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, Sở Y tế đã chủ động nắm bắt tình hình đầu tư xây dựng các trạm y tế trên địa bàn. Căn cứ vào tình hình thực tế của các huyện, thị xã, thành phố, Sở Y tế đã đề xuất và được UBND tỉnh phê duyệt bố trí 107 tỷ đồng để đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho 44 trạm y tế chưa đạt chuẩn. Do các địa phương nỗ lực triển khai nên đến nay phần lớn các trạm y tế đã được khởi công xây dựng. Ngành Y tế cũng chuẩn bị cho việc đầu tư, trang sắm thiết bị y tế khi các trạm được xây dựng xong. Một số địa phương gặp khó khăn về quỹ đất (nhất là ở TP Hạ Long), cũng đã bố trí được diện tích để xây dựng các trạm theo hướng cao tầng hoá.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là trong số 142 trạm y tế tuyến xã đã đạt chuẩn quốc gia, thì rất ít trạm đạt cả 10/10 chuẩn theo quy định; một số trạm đã đạt chuẩn từ năm 2003 nhưng cơ sở vật chất được xây dựng từ lâu, hiện đã xuống cấp; một số trạm chưa đủ số phòng theo quy định. Vấn đề vệ sinh môi trường, xử lý rác thải của các hộ dân trong xã; việc sử dụng nước hợp vệ sinh… còn khó khăn. Một số trạm y tế chưa xây dựng được vườn thuốc nam theo quy định hoặc có vườn thuốc nam, nhưng không được tu bổ thường xuyên. Cán bộ chuyên trách về y học cổ truyền tại nhiều xã còn thiếu. Riêng bác sĩ cho tuyến xã, mặc dù ngành y tế đã nỗ lực đào tạo theo hình thức cử tuyển, song một số người sau khi trở thành bác sĩ lại xin chuyển công tác lên tuyến huyện (do tuyến huyện cũng thiếu).
Năm 2009, thống kê toàn tỉnh có 115 bác sĩ tuyến xã, nhưng khi bàn giao y tế tuyến xã từ UBND các địa phương về cho ngành y tế quản lý thì chỉ còn 109 bác sĩ. Ngành y tế hiện đang phối hợp cùng Đại học Y Hải Phòng mở lớp đào tạo bác sĩ cho tuyến xã vào cuối năm 2010 này, song một số địa phương không có người để cử đi học. TX Uông Bí mặc dù mới chỉ có 2/11 xã, phường có bác sĩ tuyến xã, nhưng hiện không có người đủ điều kiện theo học do trong quá trình tuyển dụng cán bộ y tế về công tác ở xã trong những năm gần đây, thị xã vẫn chủ yếu tuyển y tá, điều dưỡng… Trong khi quy định của Bộ Y tế thì chỉ những y sĩ có thâm niên công tác từ 2 năm trở lên ở tuyến xã mới được đi học.
Phải khẳng định rằng việc đầu tư, chỉ đạo hoàn thành 100% trạm đạt chuẩn quốc gia về y tế xã là quyết tâm lớn thúc đẩy sự nghiệp y tế cơ sở ngày càng phát triển, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho nhân dân, giảm bớt tình trạng quá tải ở các bệnh viện tuyến trên. Đây là một chủ trương vì lợi ích của dân, mang ý nghĩa xã hội rất lớn. Hiện các địa phương đều rất nỗ lực phấn đấu đạt chủ trương này.
| Kinh nghiệm của các đơn vị * Bác sĩ Đặng Tuấn Hùng, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Đầm Hà: Ưu tiên tuyển chọn cán bộ y tế cho các xã. So với nhiều địa phương, huyện Đầm Hà gặp khó khăn do thiếu bác sĩ ở ngay tuyến huyện. Song với tuyến xã, nơi chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho người dân, việc đào tạo bác sĩ cho tuyến này luôn được ngành y tế và huyện quan tâm, chú trọng. Bởi vậy, ngay trong khâu đầu vào của các trạm y tế xã, chúng tôi luôn ưu tiên tuyển những y sĩ có trình độ, năng lực về công tác. Nhờ đó, khi tỉnh phối hợp với Trường Đại học Y Hải Phòng mở lớp đào tạo bác sĩ cho tuyến xã khoá đầu tiên, huyện Đầm Hà đã cử tới 8 cán bộ y tế xã đủ điều kiện đi học. Đến thời điểm hiện tại, 9/10 trạm y tế xã, thị trấn trên địa bàn huyện đều đã có bác sĩ. Năm nay, chúng tôi tiếp tục cử 1 cán bộ y tế xã đi học bác sĩ nhằm đạt chỉ tiêu 100% trạm y tế có bác sĩ biên chế tại xã. * Bác sĩ Hoàng Văn Hy, Giám đốc Trung tâm Y tế Cẩm Phả: Quy hoạch xây dựng trạm một cách hợp lý. Các trạm y tế trên địa bàn TX Cẩm Phả đều đã được quy hoạch ở những vị trí thuận lợi, đảm bảo diện tích. Đến hết năm 2009, trong 16 trạm y tế trên địa bàn đã có 15 trạm đạt chuẩn quốc gia về y tế xã. Trong số 15 trạm đạt chuẩn, có 3 trạm khi xây dựng được chuyển khỏi vị trí cũ để đảm bảo về diện tích, quy hoạch. Chính bởi vậy, mặc dù ở đô thị, song các trạm y tế trên địa bàn TX Cẩm Phả không rơi vào tình trạng thiếu quỹ đất để xây dựng. Tuy nhiên, với TX Cẩm Phả, khó khăn lớn nhất hiện nay trong xây dựng, duy trì chuẩn quốc gia về y tế xã chính là tình trạng xuống cấp của một số trạm đã được công nhận đạt chuẩn sớm. Theo quy mô chuẩn cũ thì các trạm này chỉ cần có 5-6 phòng là đạt. Vì kinh phí chi thường xuyên của mỗi trạm chỉ có 10 triệu đồng/năm nên các trạm không thể đảm bảo việc duy tu, sửa chữa bảo dưỡng về cơ sở vật chất nhà trạm theo chuẩn mới được. Đây cũng là vấn đề chúng tôi mong được các cấp các ngành tiếp tục quan tâm. * Đồng chí Vũ Hải Bình, Trưởng Phòng Y tế huyện Hoành Bồ: Quan trọng nhất là sự đầu tư, chỉ đạo quyết liệt của Đảng bộ, chính quyền huyện. Mặc dù là huyện có nhiều xã miền núi, vùng sâu, vùng xa, song đến thời điểm này, Hoành Bồ đã có tới 10/13 trạm đạt chuẩn quốc gia về y tế xã, trong đó có những trạm ở cách trung tâm huyện như Trạm Y tế xã Kỳ Thượng, Trạm Y tế xã Đồng Sơn… Có được kết quả đó là nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao và tập trung nguồn lực đầu tư của huyện đối với việc xây dựng chuẩn quốc gia về y tế xã trên tất cả các mặt: Từ tổ chức bộ máy, đào tạo cán bộ, đầu tư xây dựng cơ bản, kiểm tra giám sát… Giống như các địa phương khác, thời gian qua, khó khăn nhất của Hoành Bồ là thực hiện chuẩn về cơ sở vật chất, song huyện đã quan tâm dành nguồn kinh phí để xây dựng các trạm theo đúng tiêu chuẩn quy định. Từ năm 2004-2009, tổng số vốn đầu tư để xây dựng các trạm y tế xã trên địa bàn đã lên tới hơn 5 tỷ đồng, trong đó ngân sách của huyện bỏ ra là 2,647 tỷ đồng. Còn 3 trạm chưa đạt chuẩn, huyện Hoành Bồ quyết tâm thực hiện đưa các trạm đạt chuẩn vào năm nay. |