Trong một chuyến đi thực tế ở khu vực Ba Đèo (Hồng Gai, TP Hạ Long) chúng tôi được nghe kể về những nữ tài xế xe ôm. Nhóm của các chị gồm có 3 người: chị Uyên, chị Phương và chị Huyền. Mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau...
Khu vực Ba Đèo có khá đông dân cư, chủ yếu là công nhân Nhà máy cơ khí Hòn Gai (cũ) và lao động phổ thông. Trước kia, khi vẫn còn sử dụng bến phà, khu vực này khá sôi động và sầm uất. Nhưng kể từ khi cầu Bãi Cháy đưa vào sử dụng thì nơi này trở nên yên tĩnh hơn. Tuy cách chợ Hạ Long I không xa, nhưng ở đây vẫn hình thành khu chợ cóc với đầy đủ các mặt hàng thiết yếu phục vụ đời sống sinh hoạt của khu dân cư từ rau, quả, thịt, cá đến các loại hàng khô, hàng quà, hàng nước…
Chị Uyên là một trong số những hộ kinh doanh nhỏ ở khu chợ cóc này. Nhà chị ở ngay khu cơ khí Hòn Gai (gần khu vực Ba Đèo). Chị kể: -“Mới đầu mình đâu có định chạy xe ôm. Nhưng khi ngồi bán hàng quà ở đây thấy mọi người có nhu cầu đi lại bằng xe máy thì mình nhận chở. Thế rồi thành lái xe ôm lúc nào cũng chẳng biết nữa”. Nghề chạy xe ôm chỉ là nghề phụ của chị Uyên, thu nhập chủ yếu vẫn là bán hàng quà. Hoàn cảnh của chị Uyên cũng giống như nhiều người buôn bán nhỏ ở khu vực này. Chồng chị không có công ăn việc làm, mình chị phải bươn chải để nuôi bản thân, nuôi chồng và một đứa con đang học mẫu giáo.
Tuy vào nghề sau chị Uyên 1 năm, nhưng chị Huyền lại là lái xe ôm chuyên nghiệp. Khi làm nghề chị thường mặc chiếc áo sơ mi kẻ rộng thùng thình, cùng chiếc quần bò bạc phếch, chiếc mũ xe máy màu xanh dương luôn thường trực trên đầu. Còn mái tóc cháy nắng thì được cột qua quýt sau gáy. Chị Huyền sinh năm 1980, quê ở Thuỷ Nguyên (Hải Phòng). Hai vợ chồng chị ra Quảng Ninh mới được vài năm. Lạ nước, lạ cái không người thân thích, nên cả 2 vợ chồng chị và đứa con nhỏ đang học mẫu giáo phải thuê nhà ở tổ 12, khu cơ khí Hòn Gai. Cũng chung hoàn cảnh với chị Uyên, chồng chị Huyền không có công ăn việc làm nên cuộc sống gia đình đều do một tay chị lo liệu.
May mắn hơn chị Uyên, chị Huyền, chị Phương có một gia đình khá hạnh phúc. Chồng chị hiện là công nhân của Cảng Quảng Ninh, thu nhập bình quân mỗi tháng được hơn 1 triệu đồng nên chị cũng phần nào đỡ vất vả. Chị Phương ít tuổi nhất, nhưng trông già hơn so với tuổi. Hai vợ chồng chị từ Hải Dương ra Quảng Ninh lập nghiệp đến nay cũng được 5 năm. Trong 5 năm đó thì có tới 4 năm phải đi thuê nhà. Ban đầu chị Phương cũng chạy chợ nhưng sau này thì chuyển hẳn sang nghề chạy xe ôm. Nhờ chăm chỉ làm ăn, tiết kiệm trong chi tiêu nên vợ chồng chị mới tậu được căn nhà nhỏ ở phường Yết Kiêu (TP Hạ Long).
Không giống như những người làm nghề xe ôm là nam giới, các chị không có biển hiệu “xe ôm” gắn trước xe. Khách của các chị là đều là người quen và chủ yếu là các bà, các chị sống quanh khu vực đó. “Hồi đầu mới chạy xe, không có biển gắn đằng trước, nhiều người cũng đâu có biết mình là xe ôm”- chị Huyền nhớ lại: -“Cứ thấy ai đi bộ hoặc có ý đưa mắt tìm xe ôm là mình mời. Lâu dần thành quen. Bây giờ các bà, các cô đều thuộc tên, biết mặt bọn mình. Còn bọn mình, khi chở khách thì hầu như đều biết là phải chở khách đi đến đâu mà không cần hỏi”. Câu chuyện giữa tôi và các chị luôn bị ngắt quãng vì thi thoảng các chị lại có khách gọi đi xe.
Theo lời kể của các chị, do là phận “nữ nhi” chạy xe ôm, nên lượng khách cũng rất hạn chế, nhất là khách nam. Thi thoảng lắm mới có người ở trong cùng khu, thông cảm với hoàn cảnh thì đi xe để giúp các chị tăng thêm thu nhập. Thế nhưng trong số các chị, không phải ai cũng nhận được sự cảm thông của đức ông chồng. “Chồng cô Uyên ghen ghê lắm”- chị Lan, ngồi bán hàng bên cạnh chị Uyên chép miệng kể: -“Vợ vất vả vậy, nhưng có thông cảm cho đâu. Cứ thấy chở đàn ông là nổi cơn tam bành. Vì vậy để yên cửa, yên nhà chẳng bao giờ cô ấy dám chở khách nam giới cả”.
Tuy chạy xe ôm là nghề tự do, nhưng cứ đúng 6 giờ 30 là các chị có mặt ở điểm tập kết và chỉ kết thúc công việc trở về nhà khi trời đã chạng vạng tối. Vất vả là vậy, nhưng bình quân mỗi ngày các chị chỉ kiếm được từ 30 đến 40.000 đồng. Chị Huyền tâm sự: “Chẳng biết đến khi nào mới có đủ tiền mua nhà để thoát khỏi cảnh thuê mướn”. Hàng ngày các chị phải dậy sớm lo bữa ăn sáng, đưa con đến lớp rồi mới lại đi làm. Buổi trưa, chưa đến 11 giờ, các chị lại tất tả về qua nhà lo bữa ăn trưa. Sau 1-2 tiếng đồng hồ quay ra chỗ làm để chở khách cho đến khi trời tối mịt mới về nhà chăm lo bữa ăn cho chồng, con.
Các chị cho biết, thực ra chẳng người phụ nữ nào muốn làm nghề này cả. Trước kia có chị cũng đã thử sức với nhiều nghề, đã từng làm trong Công ty giày da, nhưng ở đó vất vả không kém, mà thu nhập thì lại không bằng. Đành phải chọn nghề trái giới này... Các chị vẫn tự an ủi: “Nghề này vất vả nhưng lương thiện”.
