Chúng tôi vào Khe Mạ là thôn khó khăn của xã Phong Dụ (huyện Tiên Yên) thăm công trình làm đường nông thôn mới do Huyện Đoàn Tiên Yên giúp 2 xã Phong Dụ và Đại Dực. Hai bên đường đã thấy một vài nhà ở của người dân đang được xây dựng. Chủ tịch UBND xã Dương Thanh Tiến bảo: “Bà con thấy sắp có đường mới nên cùng làm nhà đấy...”.
Con đường mới có tên Đại Phong (ghép tên 2 xã Đại Dực và Phong Dụ) dài gần 11km, nối thôn Khe Mạ (xã Phong Dụ) với thôn Khe Quang (xã Đại Dực) đều là xã khó khăn của huyện Tiên Yên. Đây là công trình của Huyện Đoàn chào mừng 85 năm Ngày thành lập Đoàn và đã được Tỉnh Đoàn đăng ký là công trình cấp tỉnh. Công trình được khởi công ngày 14-11 vừa qua, dự kiến khánh thành vào đúng dịp kỷ niệm Ngày thành lập Đoàn 26-3 năm tới. Công trình có tổng đầu tư khoảng 15 tỷ đồng, trong đó 12 tỷ đồng từ nguồn xây dựng nông thôn mới, còn lại là nguồn xã hội hoá. Bí thư Huyện Đoàn Tiên Yên La Thị Thuỷ cho hay: “Công trình sẽ là điểm nhấn của Huyện Đoàn trong các năm 2015-2016. ĐVTN trong huyện, các đơn vị trong tỉnh và người dân 2 xã đang không quản nắng mưa, giá rét để hoàn thành con đường”.
Đại Dực và Phong Dụ đều có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Các thôn Khe Mạ và Khe Quang tuy đồi liền đồi nhưng bà con các thôn không mấy khi đến được với nhau bởi không có đường giao thông thuận tiện. Khe Mạ có 24 hộ dân, thu nhập chính của người dân là trồng lúa, nhưng ruộng đồng manh mún, nên năng suất thấp. Đất rộng, nhưng chủ yếu là rừng đồi, mỗi hộ dân “chiếm” một quả đồi. Ở Khe Mạ, sóng điện thoại chỗ có, chỗ không; các buổi họp dân, trưởng thôn phải leo hết quả đồi này đến quả đồi khác để đến thông báo cho bà con từ trước mấy hôm. Tháng 8 năm trước, Khe Mạ được hỗ trợ 300 triệu đồng từ nguồn xây dựng nông thôn mới để làm con đường dài 400m. Vì 100% người dân Khe Mạ làm nông nghiệp, xã đề xuất bà con làm đường nội đồng để phục vụ sản xuất. Ruộng đồng của bà con nằm rất cách xa nhau, nên cán bộ xã, thôn cứ loay hoay không biết nên làm đường ở chỗ nào cho hợp lý, bởi đường dài 400m thì chỉ đủ làm cho một hộ dân, vậy đặt đường ở khu ruộng nhà ai? Họp hành bàn lên bàn xuống, cuối cùng cả thôn quyết định thôi không làm đường, vì quyền lợi chung mà chỉ phục vụ cho một hộ sẽ gây mất đoàn kết… Còn con đường mới bây giờ đang làm thì ai cũng được hưởng lợi từ con đường. Trưởng thôn Khe Mạ Nình A Kim bảo: “Khe Mạ chúng tôi tự lập ra 2 tổ, mỗi tổ 10 người, để làm đường. Bà con tự giác tham gia nhiệt tình lắm. Chỉ trừ người không còn khả năng lao động, còn ai có sức khoẻ đều thay nhau tham gia tổ làm đường”.
Chúng tôi gặp ông Sằn A Sủi (thôn Khe Quang) co ro trong chiếc áo lông, đi thăm con đường đang làm. Ở tuổi 70, ông Sủi không còn tham gia làm đường được như đám thanh niên, nhưng ngày nào ông cũng có mặt ở nơi làm đường có thể giúp được việc gì thì giúp. Ông động viên con cháu tham gia tổ làm đường, hàng ngày ông phụ nấu cho tổ làm đường nồi nước vối giải khát. Ông Sủi có mẹ già hơn 90 tuổi sống ở thôn Khe Mạ, đường rừng từ Khe Quang sang Khe Mạ chỉ khoảng chục cây số, nhưng ông không còn sức khoẻ để đi bộ, còn nhờ con cháu chở bằng xe máy thì phải đi vòng gần 40km. Bởi từ xã Đại Dực ra QL18A khoảng 12km, rồi lại đi chừng ấy đường mới đến được QL18C, rồi đi tiếp khoảng 15km mới có đường rẽ vào Khe Mạ. Nay sắp có đường mới, ông Sủi bảo: “Tôi có thể tự đạp xe về thăm mẹ được”.
Trưởng thôn Khe Quang Nình A Sủi vui mừng ra mặt, suốt nhiều năm anh luôn ước mơ có con đường nối các thôn của 2 xã. Anh Sủi bảo: “Đây là con đường xoá nghèo của xã. Không có đường, cán bộ đi vận động bà con trồng cây keo, cây quế, nuôi thêm con lợn, con gà thật mất công, bởi bà con làm ra sản phẩm nhưng có bán được đâu. Bây giờ có đường mới rồi, giá trị các rừng keo sẽ tăng lên gần gấp đôi, con lợn, con gà bà con có nuôi nhiều cũng dễ bán. Cứ chịu khó làm là hết nghèo thôi”. Đại Dực đa phần là ruộng bậc thang nhiều ruộng nằm trên độ cao gần 1.000m so với mực nước biển. Mỗi lần thu hoạch lúa, thấy bà con gánh cả cây lúa leo đồi, xuống dốc thật vất vả. Vậy là Trưởng thôn Nình A Sủi đưa ra ý tưởng khênh luôn máy tuốt lúa lên thửa ruộng cao để tuốt lúa cho bà con. Anh Sủi bảo: “Đưa máy tuốt lúa lên cao phải 8 thanh niên khoẻ trong làng cả buổi sáng mới khênh lên được. Bà con rất vui, thay vì trước đây phải gánh cả lúa lẫn rạ về nhà rất nặng, thì nay chỉ phải gánh hạt thóc về nhẹ hơn nhiều, giảm bớt bao nhiêu mệt nhọc và công lao động. Có đường mới, lúa sẽ được vận chuyển về bằng xe máy hay xe công nông, thật nhanh, thật thuận tiện”.
Nắng ấm đang trải dài trên con đường mới Đại Phong mùa đông này. Đời sống của người dân các thôn nghèo vùng cao Đại Dực, Phong Dụ đang khởi sắc theo từng mét đường hoàn thành…
Công Thành
