Năm 2008 và những tháng đầu năm 2009, nền kinh tế thế giới rơi vào khủng hoảng tác động đến tình hình kinh tế - xã hội của Việt Nam nói chung và Quảng Ninh nói riêng. Đời sống người dân, nhất là người làm công ăn lương, người có thu nhập thấp, người nghèo, các đối tượng trợ cấp xã hội... trở nên khó khăn hơn.
Trong bối cảnh ấy, để đảm bảo tăng trưởng bền vững và công bằng xã hội, Quảng Ninh đã kết hợp hài hòa giữa chính sách phát triển kinh tế và chính sách an sinh xã hội nhằm phòng ngừa, khắc phục rủi ro, ổn định và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Chăm sóc người tàn tật ở Trung tâm Bảo trợ xã hội.
Tuy nhiên, không phải đến bây giờ, vấn đề an sinh xã hội mới được Quảng Ninh quan tâm. Ngay sau khi giải phóng Khu mỏ và cả đến khi thành lập tỉnh Quảng Ninh, các tầng lớp lao động, các đối tượng xã hội đã được tỉnh quan tâm, tạo điều kiện để vươn lên trong cuộc sống. Những chính sách của Nhà nước, của tỉnh cùng với sự quan tâm chăm lo của các đoàn thể bao năm nay đã góp sức giảm được khó khăn về đời sống cho công nhân, nông dân và các tầng lớp lao động khác. Các ngành, các cấp trong tỉnh đã huy động tối đa các nguồn lực thực hiện các chương trình như: xóa đói giảm nghèo, giải quyết việc làm; nước sạch và vệ sinh môi trường; xóa mù chữ và phổ cập giáo dục; phát triển kinh tế - xã hội ở các xã đặc biệt khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số; phòng, chống HIV/AIDS và các tệ nạn xã hội... Nhiều chương trình, dự án đã được triển khai, góp phần ổn định cuộc sống người nghèo, cận nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn, đối tượng chính sách, dân tộc thiểu số... Đặc biệt, vấn đề việc làm - nguồn sống chính, nhân tố chủ yếu của an sinh xã hội - đã được Quảng Ninh giải quyết tốt, mang lại cuộc sống ổn định cho hàng trăm ngàn người. Trong thời gian qua, tỉnh đã duy trì và phát triển sản xuất với mức tăng trưởng hợp lý vừa để tạo thêm việc làm cho xã hội, vừa tăng thêm thu nhập cho nhân dân và ngân sách nhà nước. Đồng thời, tạo cơ chế và điều kiện thuận lợi để nhân dân sản xuất kinh doanh phù hợp, làm giàu cho gia đình và xã hội. Đồng thời, hỗ trợ tạo việc làm thông qua chính sách tín dụng ưu đãi, đầu tư hạ tầng kỹ thuật, phát triển ngành nghề nông thôn, làng nghề, trang trại... hỗ trợ lao động bị mất việc làm, hỗ trợ học nghề miễn phí cho lao động đặc thù, con em hộ nghèo. Trung bình hàng năm, trên địa bàn tỉnh có hơn 2 vạn lao động được giải quyết việc làm. Nhờ vậy, đến nay tỷ lệ thất nghiệp của Quảng Ninh chỉ còn dưới 5%.
Cùng với đó, công tác bảo trợ xã hội được Quảng Ninh quan tâm thực hiện. Hàng chục năm nay, người già không nơi nương tựa, trẻ em mồ côi, người khuyết tật và các đối tượng thuộc diện bảo trợ xã hội khác trên địa bàn tỉnh được hưởng chính sách trợ giúp thường xuyên. Người có công được hưởng đầy đủ, kịp thời các chính sách ưu đãi, từng bước cải thiện và nâng cao cuộc sống. Số người lao động được tham gia chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế ngày càng tăng... Điều đặc biệt, nhiều chính sách trợ giúp các đối tượng xã hội được Quảng Ninh thực hiện trước cả nước như: trợ cấp hàng tháng cho người già hơn 90 tuổi; trợ cấp Tết cho người nghèo... Các trung tâm nuôi dưỡng đối tượng xã hội thường xuyên được đầu tư, nâng cấp. Hiện nay, Trung tâm Bảo trợ trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt đã được đầu tư xây dựng khang trang, hiện đại với khu nhà 5 tầng, đủ công năng nuôi dưỡng gần 200 trẻ em mồ côi, trẻ khuyết tật... Trung tâm Bảo trợ xã hội, nơi nuôi dưỡng người tàn tật, người già không nơi nương tựa, cũng đang được tỉnh đầu tư hơn 17 tỷ đồng để xây dựng cơ sở vật chất. Ngoài ra, hàng loạt các chương trình như: xóa đói giảm nghèo; đào tạo nghề, tạo việc làm cho người tàn tật; trợ cấp Tết; trợ cấp khó khăn... được thực hiện thường xuyên giúp cho cuộc sống của người nghèo, người yếu thế trong cộng đồng bớt khó khăn hơn. Trung bình mỗi năm, tỉnh trích ngân sách hàng chục tỷ đồng để thực hiện công tác cứu trợ đột xuất, hỗ trợ Tết... Chỉ tính riêng trong dịp Tết Kỷ Sửu 2009, toàn tỉnh đã tổ chức hỗ trợ cho hơn 20.000 hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách xã hội với tổng kinh phí gần 31 tỷ đồng. Trong đó, tỉnh đã trích ngân sách là 20,282 tỷ đồng giúp các đối tượng có một cái Tết đầm ấm, đầy đủ hơn...
Trong nỗ lực đảm bảo an sinh xã hội, Quảng Ninh đã thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo một cách thành công. Hàng loạt các giải pháp được tỉnh thực hiện một cách đồng bộ như: cho vay vốn phát triển kinh tế; hỗ trợ hộ nghèo, xã nghèo; xóa nhà dột nát... Bình quân mỗi năm, có khoảng 2.000 hộ nghèo được vay vốn ưu đãi để đầu tư phát triển sản xuất trong nông nghiệp, nông thôn: trồng cây công nghiệp như chè, quế, hồi, sở; nuôi trồng thủy sản; nuôi trâu, bò... Hơn 12 vạn người nghèo được cấp thẻ bảo hiểm y tế, được ưu đãi về tiền thuế đất, về học phí... Đặc biệt, các đơn vị, địa phương, doanh nghiệp, cá nhân trong toàn tỉnh cũng chung tay với người nghèo để thực hiện chương trình giảm nghèo. Thông qua các chương trình ''Xóa nhà dột nát'', ''Trợ giúp xã nghèo''... Quảng Ninh đã huy động được hàng chục tỷ đồng để giúp hộ nghèo, xã nghèo vượt qua khó khăn, vươn lên giàu. Cho đến thời điểm này, cả tỉnh không còn hộ đói, tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống chỉ còn 4,5%. Và thành quả của công tác xóa đói giảm nghèo cũng chính là thành quả lớn nhất trong nỗ lực đảm bảo an sinh xã hội của Quảng Ninh.
