Nỗi đau xóm nghèo nơi bãi thải

Một tay anh Nguyễn Văn Lộc bồng đứa con gái mới 20 tháng tuổi, tay kia níu đứa con trai hơn 4 tuổi đang chơi hồn nhiên bên ngoài vào trước linh sàng người vợ thân yêu của mình. Đôi mắt đỏ hoe vì nước mắt đã cạn từ tối hôm trước, bố vợ anh Lộc lặng đi khi nhìn di ảnh của con…

Những hình ảnh đau lòng ấy cứ xoáy mãi trong tôi khi chứng kiến đám tang vợ anh Lộc, chị Nguyễn Thị Huyền (SN 1988), trú tại xóm Đào Tạo, tổ 70, phường Cẩm Phú (TX Cẩm Phả), người phụ nữ xấu số trẻ nhất trong 3 người phụ nữ bị vùi lấp khi đi  mót than đêm 9-9 vừa qua.

Nỗi đau xóm nghèo nơi bãi thải ảnh 1

Hiện trường vụ tụt bãi thải.

Sau khi thắp nén nhang cầu chúc cho hương hồn chị Huyền được an nghỉ nơi suốt vàng, tôi cùng anh Thành Duy, đại diện Báo Tiền Phong tại Quảng Ninh được anh Lộc kể lại về cái ngày định mệnh đã cướp đi người vợ thân yêu của mình: “Khoảng 19 giờ ngày 9-9, một người cùng xóm chạy hớt hải về báo, vợ tôi và 2 người nữa ở cùng xóm bị thương rất nặng đang được đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện Đa khoa khu vực Cẩm Phả, do đang mót than thì bất ngờ đất đá phía trên bãi thải thuộc khai trường Máy 10 cũ của Công ty CP Than Cọc 6 tụt  xuống. Tôi cảm thấy hụt hẫng và đau xót khi các bác sỹ bảo: Đại diện 3 gia đình vào làm thủ tục để đưa xác 3 nạn nhân về.

Về sau tôi được biết thêm rằng, sau khi bị vùi lấp ở bãi thải, vợ tôi và chị Nguyễn Thị Duyên, (SN 1978), chị Bùi Thị Hồng (SN 1973) đều trú tại xóm Đào Tạo, tổ 70, phường Cẩm Phú (TX Cẩm Phả) đã được những người đi mót than cùng tới ứng cứu nhưng do khối đất đá bị tụt quá lớn nên khi tìm thấy thì chị Hồng đã chết, vợ tôi và chị Duyên chết trên đường đi cấp cứu.
 
Theo ông ngoại của Huyền kể thì gần 3 năm nay vợ chồng Huyền gặp nhiều khó khăn vì nơi làm trước là một công ty khai thác than phải cho công nhân nghỉ việc vì không còn than để sản xuất và chuyển đi nơi khác. Hơn nữa, do gia đình anh Lộc quê ở tận Hưng Yên nên sau khi cưới nhau, vợ chồng anh phải thuê căn nhà bên ngoài để ở. Và thật xót xa hơn, khi Huyền chết phải đưa về tận nhà bố mẹ đẻ để khâm liệm...
 
Xóm Đào Tạo bỗng trở nên tiêu điều và tang thương bởi  tiếng kèn trống của 2 đám tang cùng nổi lên réo rắt. Chị Lan cùng xóm chia sẻ: “ Đến viếng cả 2 em, tôi không thể kìm được sự xúc động vì mấy đứa con của Duyên và Huyền đều còn rất thơ dại”.

Nỗi đau xóm nghèo nơi bãi thải ảnh 2

Anh Lộc dỗ dành đứa con thơ mới 20 tháng tuổi.

"Ở xóm Đào Tạo này nhà nào cũng có cách mót than riêng để kiếm sống. Người thì đắp bờ để hút than bùn hay đãi sàng than kíp lê nhỏ trôi từ các mỏ, khai trường. Người thì chọn các bãi thải xít để nhặt nhạnh… Đó là nghề truyền thống ở đây rồi anh ạ”. - Một người đang kéo bọc than trôi nói. 

Cũng theo phản ánh của người dân ở đây thì sự nguy hiểm từ công việc này không ít lần đã cướp đi sinh mạng của một số người khi họ đang đãi than trôi bị nước suối cuốn, vùi lấp dưới bãi thải, đột tử khi đang đi mót than…

Nỗi đau xóm nghèo nơi bãi thải ảnh 3

Nhặt, mót than trôi nghề truyền thống của người dân nghèo xóm Đào Tạo.


Ông Vũ Văn Khẩn, Phó Giám đốc Công ty CP Than Cọc Sáu (TKV) cho biết: "Khoảng 19 giờ 9-9, Phòng Bảo vệ báo cáo về trường hợp có 3 người bị vùi lấp dưới bãi thải do tự ý xé rào tre bảo vệ ngoài khai trường vào mót than. Ngay sau đó, Công ty đã huy động công nhân, máy móc vào hiện trường cứu nạn và kết thúc việc cứu nạn vào lúc 22 giờ cùng ngày".

Cũng theo ông Khẩn thì khu vực xảy ra tai nạn là khai trường than cũ và hiện không còn khai thác, sản xuất. Trước đó, Công ty đã bàn giao cho Công ty CP Tin học môi trường TKV, và Cty Môi trường TKV thi công công trình hệ thống xử lý nước thải mỏ và xây kè chân bãi thải cũ. Nơi bị sạt lở nằm ở đoạn các đơn vị chưa kịp xây kè. Mặc dù thiệt mạng do tự ý vào khu vực cấm mót than nhưng họ đều là những người dân nghèo nên phía TKV và Công ty CP than Cọc 6 hỗ trợ mỗi gia đình 20 triệu đồng để lo mai táng.

Nỗi đau xóm nghèo nơi bãi thải ảnh 4

Từ đường dân sinh, người dân chỉ cần vượt qua hàng rào này là có thể vào nhặt mót than trong khai trường của Công ty CP than Cọc 6. 

Cách giải thích của ông Khẩn cho thấy 3 người dân thiệt mạng là vì đánh liều với số phận vào khu vực cấm của khai trường để nhặt than. Nhưng rõ ràng việc quản lý ở khu vực này còn khá lỏng lẻo. Không phải cứ cắm 1 chiếc biển cấm là không cần có lực lượng thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở người dân. Thực tế là có rất nhiều người dân hàng ngày vẫn sinh sống bằng nghề mót than ở đây. Và nếu như không có những biện pháp ngăn chặn triệt để hơn thì không thể chắc chắn rằng sau này sẽ không có những vụ tai nạn tương tự xảy ra. Mặc khác, để người dân không phải lâm vào tình cảnh kiếm sống nguy hiểm như trên, chính quyền địa phương cần sớm có biện pháp đào tạo nghề, khuyến khích và tạo điều kiện cho người dân có công ăn việc làm phù hợp, nếu không sẽ khó cho công tác đảm bảo an ninh trật tự, an toàn tính mạng của người dân.