Theo số liệu báo cáo của các địa phương và Sở Y tế, toàn tỉnh có hơn 8.600 cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, trong đó có trên 1.600 cơ sở dịch vụ ăn uống. Một trong những quan tâm của các đoàn kiểm tra ATVSTP trong đợt phòng chống dịch tiêu chảy cấp hiện nay là các bếp ăn tập thể, nhất là bếp ăn của các công ty, doanh nghiệp, trường học...
Chuyển biến tích cực ở bếp ăn tập thể
Qua kiểm tra của các đoàn cho thấy, hầu hết các bếp ăn này đã có chuyển biến mạnh về công tác đảm bảo ATVSTP. Khác với cảnh chia cơm ngay nền bục giảng như cách đây 3 năm, các lớp học của Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo (Hạ Long) nay, đã có bàn chia cơm cho học sinh. Các đầu bếp tham gia chế biến thức ăn được thay thế bằng những người có kinh nghiệm và chuyên nghiệp hơn. Các món ăn như ruốc thịt, giò, chả được đầu bếp của trường tự tay làm, chế biến, nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn cho các em học sinh. Hệ thống bếp nấu, kệ kê đồ... sạch sẽ, gọn gàng. Cô Đỗ Thị Liễu, hiệu trưởng Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo cho biết: “Ngay khi nghe thông tin Hà Nội có dịch tiêu chảy cấp, chúng tôi tăng cường nhắc nhở bếp ăn về lựa chọn thực phẩm và đảm bảo an toàn trong khâu chế biến, chia thức ăn cho học sinh. Các buổi chào cờ sáng thứ hai hàng tuần, tuyên truyền để học sinh cùng tham gia giữ gìn vệ sinh ăn uống”. Bếp ăn bán trú Trường Tiểu học Hạ Long (TP Hạ Long), mỗi ngày phục vụ trên 700 suất ăn mặc dù còn chật chội, nhưng vi giữ gìn vệ sinh thực phẩm luôn được quan tâm. Các đầu bếp đều có trang phục, khẩu trang. Chị Nguyễn Thị Toán, bếp trưởng, cho biết: “Nguồn thực phẩm nhập về đều được chúng tôi kiểm tra cẩn thận. Đầu năm, chúng tôi ký cam kết với người cung cấp thực phẩm về trách nhiệm, nghĩa vụ của họ đối với chất lượng và độ an toàn của thực phẩm...”. Các bếp ăn của các công ty, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng được đầu tư ngày càng hiện đại, sạch sẽ, gọn gàng. Một số lỗi vi phạm của nhiều bếp ăn tập thể trước đây như: Không có đầy đủ giấy khám sức khoẻ của nhân viên phục vụ, phiếu xét nghiệm người lành mang trùng (người có một số vi khuẩn có thể gây bệnh, dịch), không có tủ lưu mẫu thức ăn, vệ sinh ngoại cảnh chưa đảm bảo... nay đã được khắc phục. Trong thời điểm dịch tiêu chảy cấp đang xảy ra ở nhiều tỉnh, thành phía Bắc, các công ty, doanh nghiệp, trường học đã thành lập Ban chỉ đạo phòng, chống dịch nhằm đảm bảo sức khoẻ cho cán bộ công nhân viên, người lao động, học sinh... ở đơn vị mình.
Thức ăn đường phố còn nhiều lo ngại
Thức ăn đường phố hiện rất khó kiểm soát nhất là các quán phục vụ ăn sáng, ăn đêm, phục vụ học sinh, sinh viên... Hầu hết các đoàn chưa kiểm tra được những quán này về công tác bảo đảm ATVSTP, với lý do... “các quán thường bán hàng ngoài giờ hành chính”. Trong khi những cơ sở này tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây ngộ độc thực phẩm như: Thức ăn, bát đũa rửa không đảm bảo; chủ quán không khám sức khoẻ định kỳ... Tại chợ trung tâm thị trấn Quảng Hà (Hải Hà), dãy hàng phục vụ cơm trưa, quán phở, bánh các loại còn tạm bợ, hệ thống thoát nước, nơi chế biến thức ăn chưa đảm bảo. Đối diện với cổng chợ Hạ Long I (TP Hạ Long), các quán phở, miến... chỉ có 2 chậu nước để rửa đi rửa lại nhiều lượt bát, đĩa... Nơi chế biến thực phẩm của các quán phục vụ học sinh khu vực Trường Cao đẳng Văn hoá nghệ thuật-Du lịch Hạ Long chưa đảm bảo vệ sinh. Nhiều chủ hàng còn dùng tay trần vừa lau bàn, vừa cắt thức ăn cho khách. Một số quầy bán thịt chó ở chợ Cột 8 (Hạ Long), người bán hàng vừa cắt thịt sống, lại chuyển ngay sang thái thịt chín cho khách, rồi bốc rau sống... mà không cần thay dao, rửa tay. Mặc dù đến thời điểm này, hầu hết các chợ liên tục thông tin trên hệ thống loa về dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, các biện pháp phòng ngừa, khuyến cáo mọi người không nên ăn rau sống, mắm tôm... song các mặt hàng này vẫn được bày bán nhiều ở các chợ: Cột 3, Cột 5, Cột 8 (Hạ Long); Trung tâm thị trấn Quảng Hà (Hải Hà); chợ III (Móng Cái) v.v... Nhiều quán thịt chó, quán ăn vẫn sử dụng mắm tôm phục vụ khách, còn rau sống hầu hết quán nào cũng có. Ngay bản thân người tiêu dùng cũng còn chủ quan, lơ là với phòng dịch bệnh. Nếu các cấp chính quyền, địa phương không tích cực vào cuộc tăng cường tuyên truyền, vận động người dân, thực hiện tốt khuyến cáo của Bộ Y tế; kiểm tra, nhắc nhở các cơ sở sản xuất, kinh doanh, chế biến thực phẩm, nhất là với quán ăn đường phố... thì nguy cơ dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm lan rộng trên địa bàn tỉnh rất dễ xảy ra.
