Những năm trước đây, diện tích nuôi trồng thuỷ sản của xã đảo Đồng Rui (Tiên Yên) lên tới trên 1.500 ha, nhưng đến nay chỉ còn khoảng 530 ha. Nguyên nhân diện tích nuôi trồng thuỷ sản bị thu hẹp là do hệ thống đê bao xuống cấp dẫn đến nước biển tràn vào làm tôm chết hàng loạt, nhiều hộ không dám đầu tư nuôi tôm nữa mà trả lại đất cho xã.
Anh Phạm Văn Hải, Phó Ban PCLB xã Đồng Rui chỉ cho chúng tôi đoạn đê ở thôn Trung bị vỡ ngày 1-7-2007 vừa được đắp lại. ảnh: Hữu Việt
Ngay sau trận mưa lớn ngày 1-7, chính quyền xã đã huy động 60 người cùng với phương tiện khắc phục sự cố trên. Tuy nhiên, đây cũng chỉ là giải pháp tạm thời trước mắt vì thực trạng các tuyến đê bao của xã đã xuống cấp. Một điều đáng quan ngại nữa đối với Đồng Rui trong mùa mưa bão này là hồ chứa nước thôn Hạ cũng đang có nguy cơ đe doạ vỡ đê bao. Quan trọng hơn, đây là hồ nước có tổng diện tích trên 50 ha, chiều dài đê bao hơn 800m, giữ vai trò cung cấp nước ngọt sinh hoạt và sản xuất cho 240 hộ với trên một ngàn nhân khẩu của thôn 4 và thôn Hạ. Do lượng nước trong hồ nhiều, lại cao hơn mực nước biển nên áp lực nước giữa bên trong và bên ngoài lớn. Thêm vào đó, hai mái kè chưa được gia cố kiên cố nên hiện nay cả hai bờ taluy đã bị sạt lở. Đặc biệt bờ kè phía biển đã bị xói mòn sâu và sạt lở khá nặng có chỗ rộng đến mấy chục cm. Mỗi khi triều dâng, nước biển chỉ cách mặt đê 30-40 cm, vì vậy nếu triều cường, nước biển tràn vào, nguy cơ nhiễm mặn là khó tránh khỏi. Nếu điều này xảy ra sẽ gây hậu quả nghiêm trọng, không chỉ ảnh hưởng xấu tới đất canh tác của bà con mà còn đe doạ đến tính mạng hàng trăm hộ dân quanh vùng. Nhằm chủ động đối phó với mưa bão, Đảng uỷ xã đã ra Nghị quyết chuyên đề về PCLB, giao cho lực lượng dân quân xã làm nòng cốt, đồng thời phổ biến, quán triệt và thực hiện tốt phương châm 4 tại chỗ để sẵn sàng xử lý khi có sự cố xảy ra. Hiện nay, xã đã và đang tích cực chuẩn bị lực lượng, phương tiện để gia cố, nâng cấp các tuyến đê xung yếu đồng thời xây dựng phương án di dời người và tài sản ra khỏi khu vực mất an toàn khi xảy ra sự cố về đê. Tuy nhiên, để bà con trong xã Đồng Rui yên tâm sản xuất, gắn bó lâu dài với địa phương, thiết nghĩ các cấp, các ngành hữu quan của huyện, tỉnh cần quan tâm, nghiên cứu để đầu tư kiên cố các tuyến đê bao ngăn mặn và đê bao hồ nước ngọt thôn Hạ. Đây cũng là kiến nghị khẩn thiết của cử tri xã đảo đưa ra trong kỳ họp thứ 10, HĐND tỉnh khoá XI vừa qua.
Chúng tôi rời Đồng Rui khi trời mưa bắt đầu nặng hạt. Trên đồng bà con nông dân đang khẩn trương gặt nốt mấy ruộng lúa để đề phòng mưa lớn, một số hộ nuôi trồng thuỷ sản cũng í ới gọi nhau vội vã ra kiểm tra lại các đê bao. Một mùa mưa bão với những nỗi lo thường trực lại đến với người dân nơi đây.