Tôi gặp cô bé Lê Thị Trang ở nhà anh Đinh Văn Chiến (Khu 4, phường Hà Trung, TP Hạ Long) vào buổi chiều muộn một ngày cuối năm. Trong không gian tranh tối tranh sáng vì tổ dân phố mất điện, Trang kể cho tôi nghe hoàn cảnh của mình xen lẫn tiếng khóc sụt sùi…
Ngày ngày, Trang vẫn chăm chỉ học bài ôn bài, dù bao nỗi lo còn canh cánh...
Ở với ông bà ngoại, anh trai Trang (năm nay 18 tuổi) kiếm tiền nuôi cả 3 anh em. Vì từ nhỏ đã phải nghỉ học, nên anh cũng chỉ xin được giúp việc cho người bác họ bán hàng ngoài chợ. Tuy nhiên, số tiền ít ỏi đó cũng giúp phần nào cho ba anh em trang trải cuộc sống, học hành. Thé rồi đến ngày 13/10/2007, anh Trang cũng bỏ nhà ông bà đi. Trang nhớ chính xác ngày 13 tháng 10 vì đó là ngày có cơn bão lớn tràn về. Trong khi mưa to, gió lớn, ông bà bắt Trang đi tìm anh cả ngày nhưng không thấy. Rồi ít ngày sau, em trai Trang (đang học lớp 7, Trường THCS Nguyễn Văn Thuộc) cũng bỏ nhà đi nốt. Đến bây giờ, Trang vẫn chưa biết anh trai, em trai mình ở đâu.
Ông nội Trang đã qua đời, bà nội sống một mình không có lương. Ông bà ngoại cũng trên sáu mươi tuổi, hai ông bà sống bằng đồng lương hưu mất sức của ông ngoại. Sống với ông bà, Trang biết giúp đỡ việc nhà như quét nhà, nấu cơm, trồng rau. Thời gian còn lại, em dành cho việc học. Tuy nhiên, ông bà ngoại rất ít khi tạo điều kiện cho em được học. Bà ngoại thường xuyên bảo em nghỉ học, đi làm. Bà bảo: “Có học hết lớp 12 thì cũng thế thôi, đằng nào thì cũng phải đi làm mà kiếm sống…” Hai ông bà cũng không cho Trang được đi chơi, sinh hoạt ngoại khoá cùng các bạn.
Biết hoàn cảnh của mình, Trang luôn chú tâm vào chuyện học hành. Ông bà không cho học ban ngày, Trang đã cố gắng thức khuya, dậy sớm học bài. Nhà nghèo, không có tiền đóng học nên ngay từ khi vào học lớp 10, Trang đã xin nhận việc trực nhật lớp để lấy tiền đóng học phí. Mỗi tháng, Trang có được 60 nghìn đồng tiền công trực nhật. Số tiền này, cô giáo chủ nhiệm giữ cho em để đóng tiền học. Đổi lại, ngày nào Trang cũng phải đi học sớm hơn các bạn để quét dọn lớp. Các bạn và hội phụ huynh lớp Trang học (Lớp 11A3 – PTTH Ngô Quyền) biết và rất thông cảm với hoàn cảnh của Trang. Kì học thứ 2 năm lớp 10, Hội phụ huynh lớp vận động đóng góp giúp đỡ Trang được hơn 400 ngàn đồng. Bạn bè cũng thường xuyên giúp Trang bằng cách đèo Trang đi học (vì Trang không có xe đạp), động viên bạn đến lớp. Vượt qua hoàn cảnh khó khăn, Trang chăm chỉ học hành, luôn đứng trong top 5 học sinh đứng đầu lớp.
“Một lần, em xin ông bà đi chơi với bạn, ông bà không cho. Bà em bảo: Hoàn cảnh của mình không bằng bạn, bằng bè thì đi làm gì, chỉ nên ở nhà. Em đã trốn đi. Thế là ông bà cấm em. Ông bà không cho em học, toàn bắt em nghỉ. Em sợ phải nghỉ học nên xin ông bà đến ở nhờ nhà bạn. Ông bà bảo em muốn đi đâu thì đi…” – “Sau đó em đến nhà bạn ở nhờ. Ông bà cũng không đi tìm em. Em sợ nếu về nhà ông bà sẽ không cho em đi học nữa…” – Trang buồn rầu nói.
Hiện nay, Trang đang ở nhờ nhà bạn cùng lớp. Anh Đinh Văn Chiến, bố của bạn ấy, tâm sự với tôi: “-Cháu Trang về ở nhà tôi từ tháng 10. Chúng tôi thương cháu, coi cháu như con cái trong nhà.”. Anh Chiến là công nhân Xí nghiệp Than Thành Công, với thu nhập chỉ hơn 1 triệu đồng/tháng. Vợ anh, chị Phạm Thị Bình thì không có việc làm ổn định. Hai vợ chồng anh chị ở sâu trong xóm nghèo của Khu 4, phường Hà Trung. Khi Trang chưa đi học về, chị Bình có nói với tôi: “-Cháu Trang rất ngoan và chăm chỉ. Cháu thường dậy từ 5 giờ sáng học bài, tối cũng học bài đến khuya. Chúng tôi rất muốn cưu mang cháu, nhưng có điều, gia đình tôi cũng khó khăn quá, bởi còn nuôi hai con đang ăn học…”
Tâm sự với tôi, vợ chồng anh Chiến, chị Bình chỉ mong sao có tổ chức xã hội, từ thiện nào cùng anh chị chung sức giúp đỡ cháu Trang được ăn học đến hết lớp 12. Có được tấm bằng phổ thông trung học, Trang vào đời sẽ thuận lợi hơn, tự tin hơn. Hơn nữa, Trang còn là một học sinh chăm chỉ, học khá. Còn Trang, em chỉ khóc…
