Mùa hè với cái nắng nóng khiến người ta luôn có cảm giác khát nước, lúc khát mà có cốc nước lọc uống cũng mát ruột, được nước mía ngọt lịm thì quả là tuyệt vời khiđỡ hẳn cơn khát lại có cảm giác sảng khoái mát mẻ. Có lẽ chính vì vậy mà cứ khi mùa hè đến là các quán bán nước mía lại đua nhau mọc lên. Nhưng đằng sau sự hấp dẫn của cốc nước mía ngọt lịm, vàng ngậy phảng phất vị chua, thơm của quả quất xanh liệu có đảm bảo VSATTP.
Dạo qua những quán nước mía vỉa hè mới biết là mặt hàng bán theo mùa vụ nên những cửa hàng kinh doanh nước mía lại mọc lên ở khắp nơi mà chẳng cần phải xin giấy phép kinh doanh, cũng không có thanh tra y tế kiểm tra chất lượng sản phẩm. Quan trọng hơn cả là vốn đầu tư ban đầu thấp, chỉ cần có 1-2 triệu đồng là đã sắm được máy ép mía, mía cây, dăm bộ bàn ghế, cốc chén nhựa rẻ tiền là đã có thể hành nghề.Vốn đầu tư ít lại thu lãi nhiều, mía mua buôn chỉ 1500-2000 đồng/cây, cạo vỏ cho vào máy ép lấy nước, cho thêm ít đá cây đập nhỏ thì mỗi cây mía có thể cho 4-5 cốc nước, mỗi cốc được bán với giá 3000đ. Đầu tư ít, thu lãi cao, lại không phải nộp thuế nên chất lượng VSATTP chẳng mấy khi được người bán quan tâm. Mía cây được các đại lý mía mua về với số lượng lớn, không cần phải qua bất cứ một khâu làm sạch mà cứ để nguyên cả gốc rễ đất cát bán cho các quán nước mía vỉa hè. Những quán nước mía cũng khỏi cần lau rửa đất cát cho mất công mà đem ngay ra vỉa hè cạo vỏ. Đất từ thân mía dính ra tay người cạo rồi sang đến phần thân mía. Để dễ cạo, người bán còn để ngay cây mía xuống vỉa hè khiến cây mía lại được "tẩm ướp" bụi đất một lần nữa.
Để "đảm bảo vệ sinh", người bán để mía trong các xô nhựa và được đậy lên một tấm khăn xô che bụi, tránh ruồi. Thế nhưng bán nước vỉa hè nên nước sạch tráng cốc còn kho, lấy đâu ra nước giặt khăn che bụi, năm thì mười hoạ tấm khăn mới được "chạy qua" xô nước làm phép. Nhiều cửa hàng "cẩn thận" hơn để mía trong túi ni lông, nhìn qua thì có vẻ sạch sẽ nhưng miệng túi lại được mở rộng để "lấy cho tiện". Chính sự tiện lợi này mà lúc nào trong túi đựng mía tấm cũng có vài chú ruồi vo ve trong đó, đến cuối ngày trong đáy túi luôn có vài con đã "hy sinh".
Nước mía không phải lúc nào cũng đắt khách, phải hôm hàng họ ế ẩm, mía đã cạo vỏ nhưng bán không hết, những tấm mía này sẽ được để nguyên trong túi lưu lại đến ngày hôm sau. Để giải quyết số hàng tồn này, những người bán có "chiêu" cứ một tấm mía mới "cõng" thêm tấm mía cũ là chất lượng cốc nước mía đảm bảo 100% là mía "mới". Một người bán nước mía vỉa hè "rỉ tai" bảo: Không phải lúc nào cũng mua được mía ngon ngọt, nhiều nước, để khách hàng lúc nào cũng được uống nước mía ngọt đậm. Muốn mía luôn ngọt chỉ cần ngâm mía trong những thùng nước pha chút đường hóa học là .. ngọt như đường ngay. Nhiều người tiêu dùng thường tặc lưỡi: "thôi thì khuất mắt cho qua", có thế mới là hàng vỉa hè, muốn ngon chỉ có vào quán máy lạnh. Thế nhưng nếu người uống có chứng kiến những quán nước mía vỉa hè rửa cốc chén chuẩn bị hàng thìhẳn "sợ đến già" luôn mà chẳng dám uống. Bởi chỉ với một xô nước, nhưng người bán có thể rửa cả trăm chiếc cốc bằng cách dúng cốc vào xô nước rồi vớt ra phục vụ tiếp. Lại còn chuyện trên thị trường đã có đá viên tinh khiết, nhưng mua loại đá này tốn tiền nên đa phần người bán nước mía đều sử dụng nước đá cây làm từ nước giếng khoan. Gần đây, bên cạnh các quán bán nước mía vỉa hè còn xuất hiện những cửa hàng bán nước mía trang bị khá hiện đại và được "quảng cáo" là nước mía "siêu sạch". Chủ nhân của những cửa hàng này là hai tiến sĩ ngành công nghệ thông tin vừa du học ở Australia, Nhật về mở chuỗi cửa hàng này. Gọi là nước mía "siêu sạch" vì mía được ép bằng máydo Mỹ sản xuất bằng inox chống gỉ chuyên ép trái cây. Cốc đựng nước mía là cốc giấy sử dụng một lần. các quy trình đều khép kín từ khâu vận chuyển nguyên liệu, cắt gọt mía, cạo rửa cho tới lúc ép nước, cho vào ly... đềulập trìnhmột cách chi tiết với nguyên tắc tất cả đều phải sạch. Tại các cửa hàng này, ngoài nước mía nguyên chất, khách có thể lựa chọn hương vị mía chanh, dâu hay bạc hà... giá chỉ 7.000 đồng/cốc. So với nước mía ở lề đường, vị ngọt chẳng khác nhau, nhưng ở đây có thêm mùi hương trái cây là lạ đặc biệt và cảm giác yên tâm hơn về chất lượng sản phẩm. Nhưng người tiêu dùng vẫn đặt dấu hỏi, vào những hôm ế hàng không bán hết thì lượng mía dư liệu có được vứt bỏ hay lại dùng cách "tấm mía mới cõng thêm tâm mía cũ"? Gọi là nước mía "siêu sạch" nhưng đã có cơ quan, ban ngành và thanh tra y tế kiếm tra và cấp giấy chứng nhận vệ sinh an toàn thực phẩm cho sản phẩm này hay không? Hay quảng cáo cũng chỉ là quảng cáo vậy thôi?.
