Nước sạch và vệ sinh môi trường là một nhu cầu cơ bản trong đời sống hàng ngày của con người. Con người, động vật và thực vật sẽ không thể tồn tại nếu như thiếu nước. Môi trường sống là mái nhà chung nuôi dưỡng mọi sự sống tồn tại bên trong nó. Tuy nhiên, nước và môi trường cũng gây ra những hiểm họa và tử vong cho con người khi nó bị biến đổi bởi ô nhiễm, bão lụt, hạn hán, thiên tai... Thực trạng hiện nay cho thấy chúng ta đang khai thác và sử dụng nguồn nước một cách lãng phí.
Trong khi nhiều vùng người dân không có đủ nước để dùng thì nhiều nơi người dân vẫn còn xem nước là nguồn tài nguyên vô tận, chưa thấy hết giá trị của việc thiếu hụt nguồn nước trong tình hình môi trường đang bị biến đổi, các nguồn nước đang ngày bị ô nhiễm và cạn kiệt.
Những con số khiến chúng ta phải quan tâm: Ước tính trên thế giới có khoảng 6 triệu người bị mù do bệnh đau mắt hột và khoảng 500 triệu người có nguy cơ bị mắc bệnh này. Theo thống kê sức khỏe toàn cầu của trường Đại học Harvard, của tổ chức Y tế Thế giới và Ngân hàng Thế giới thì hàng năm có khoảng 4 tỷ trường hợp bị ỉa chảy, làm 2,2 triệu người chết mà chủ yếu là trẻ em dưới 5 tuổi (tương đương cứ 15 giây thì có một trẻ em bị chết). Con số này chiếm khoảng 15% số trẻ em chết vì tất cả các nguyên nhân ở những nước đang phát triển. Theo thống kê của Bộ Y tế và Bộ Tài nguyên - Môi trường cho biết, trung bình mỗi năm Việt Nam có khoảng 9.000 người tử vong vì nguồn nước và điều kiện vệ sinh kém, gần 200.000 người mắc bệnh ung thư mới phát hiện mà một trong những nguyên nhân chính bắt nguồn từ ô nhiễm môi trường nước.
Nước sạch có thể được định nghĩa là nguồn nước: trong, không màu, không mùi, không vị, không chứa các độc chất và vi khuẩn gây bệnh cho con người. Nước sạch theo quy chuẩn quốc gia là nước đáp ứng các chỉ tiêu theo quy định của Quy chuẩn kỹ thuật Quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt - QCVN 02:2009/BYT do Bộ Y tế ban hành ngày 17/6/2009.
Ô nhiễm nước là sự biến đổi các thành phần của nước khác biệt với trạng thái ban đầu. Đó là sự biến đổi các chất lý, hóa, sinh vật và sự có mặt của chúng trong nước làm cho nước trở nên độc hại, ảnh hưởng đến sức khỏe con người và có thể gây ra nhiều dịch bệnh nguy hiểm. Các yếu tố gây ô nhiễm nguồn nước thường thấy như: Do ô nhiễm môi trường không khí, đất, nước; Do nhiễm độc hóa chất vào nguồn nước trong quá trình sử dụng; Do vi sinh vật...
Việc cung cấp nước sạch và đầy đủ là một trong những điều kiện cơ bản để bảo vệ sức khỏe cho con người. Bảo đảm nguồn nước sạch và vệ sinh môi trường sẽ góp phần khống chế được 80% bệnh tật.
Ngày nay, môi trường hài hoà với sức khoẻ gắn liền với việc sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, nguồn nước, phát triển bền vững, đảm bảo gắn chặt phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường và phát triển văn hoá. Đó là công việc phải được thực hiện thường xuyên và bền vững ở mỗi địa phương, mỗi quốc gia.
Vi Oanh