Có nhà mà không dám về ở, bà Trịnh Thị Hợp, 80 tuổi phải ở tạm trong chiếc lán căng bạt; cháu Trần Mai Linh, 8 tuổi và em trai Trần Như Anh, 5 tuổi con anh Trần Hữu Toàn đang lệ khệ bê can nước về cho mẹ nấu cơm tại nhà văn hoá khu... Đó là những gì tôi chứng kiến được vào lúc xế chiều ngày 23-3 ở tổ 16A, khu 2, phường Hà Khánh (TP Hạ Long) nơi có 5 hộ dân phải di dời vì nhà bị lún, nứt, đổ tường rào từ ngày 22-3.
Sáng 24-3, TP Hạ Long cũng phát hiện thêm 2 hộ dân gần đó sân, tường nhà bị nứt
Anh Trần Hữu Toàn tâm sự với chúng tôi, sáng 23-3, tôi về cùng mấy anh bên giải phóng mặt bằng thành phố đến đo đạc diện tích, hiện trạng thì thấy các vết nứt càng nghiêm trọng hơn, các vết nứt có nguy cơ lan cả sang các nhà bên cạnh. Gia đình tôi và bố vợ tôi ở nhà gần đó phải di chuyển đến ở tạm trong nhà văn hoá của khu.
Thấy tôi vừa đến cửa nhà văn hoá khu, ông Dương Văn Tập, 79 tuổi, bố vợ anh Toàn hỏi luôn, thế nhà báo đã giúp ông hỏi đến bao giờ thì được về nhà chưa? Nhìn mắt đỏ sọng, giọng khàn khàn tôi đoán được cả đêm qua ông cụ mất ngủ. Sau vài câu động viên ông cụ, tôi có dịp bắt chuyện với các cụ già tại cái lán căng bạt của nhà bà Trịnh Thị Hợp, 80 tuổi sát đó. Cũng giống như ông Tập, bà Hợp ở một mình trong ngôi nhà cấp 4. Vì muốn ở lại nhà nên cả đêm qua bà đã ngủ tại lều bạt mà hàng xóm chiều hôm trước dựng giúp. “Là cảnh thân già nhìn bà Hợp mà tôi xót quá anh ạ” - Một cụ bà đến thăm bà Hợp nói. Hộ gia đình chị Trịnh Thị Hiên cũng cả đêm ngủ trong chiếc lều tự căng.
Được biết, phường Hà Khánh đã lo cho 2 hộ đến ở tạm Nhà văn hoá khu, các hộ còn lại ở nhờ nhà người thân… Tuy nhiên nhiều hộ xót của cứ muốn ở lại trông nhà.
Theo ông Vũ Văn Hợp, Phó Chủ tịch TP UBND TP Hạ Long thì hiện tại thành phố chưa đánh sập 2 lò than trái phép được xác định của đối tượng Nguyễn Hoàng Lâm, trú tại phường Yết Kiêu khai thác trên đất của ông Nguyễn Văn Nốt ở tổ 16A, khu 2, phường Hà Khánh vì phải giữ nguyên hiện trường để 2 tổ công tác kiểm tra đường lò khai thác than này xác định nguyên nhân gây lún, nứt nhà dân. Ông Hợp cũng cho biết thêm, có thể xử lý hình sự nếu đường lò của 2 lò than trái phép kia gây ra mà chủ nhân của chúng không chịu trách nhiệm bồi thường cho dân.
Sáng 24-3 đồng chí Nguyễn Đức Long, Bí thư Thành ủy Hạ Long đã đến xem xét tại hiện trường và thăm hỏi nơi ăn ở tạm của các hộ dân. Đồng chí đã chỉ đạo UBND thành phố trước mắt hỗ trợ mỗi hộ dân 3 triệu đồng và 6 tháng tiền thuê nhà, đồng thời yêu cầu các cơ quan chức năng tích cực điều tra làm rõ nguyên nhân.
Cũng trong sáng 24-3, TP Hạ Long cũng phát hiện thêm 2 hộ dân gần đó sân, tường nhà bị nứt.
Tại 2 lò khai thác than trái phép các lực lượng cấp cứu mỏ của ngành than đến kiểm tra nguyên nhân gặp nhiều khó khăn vì nồng độ khí CO ở dưới lò cao, phía dưới 1 lò đã bị lấp.
Có thể thấy, sau khi nhà dân bị rạn nứt, đổ tường... chính quyền TP Hạ Long mới hay có lò khai thác than trái phép với quy mô lớn, kéo dài trong nhiều năm, rồi mới đi tìm nguyên nhân. Và điều đó cũng cho thấy tình trạng khai thác than trái phép trên địa bàn TP Hạ Long còn phức tạp và hệ luỵ là nhiều hộ dân phải gánh chịu.