So với cả nước, Quảng Ninh là một trong những tỉnh có quyết định thành lập Chi cục Dân số - KHHGĐ sớm nhất (6-2008). Đầu tháng 8 vừa qua, Sở Y tế cũng đã ra một loạt các quyết định thành lập Trung tâm Dân số - KHHGĐ tại các huyện, thị xã, thành phố.
Tuy nhiên, đến thời điểm này, Chi cục và các Trung tâm vẫn còn đang trong giai đoạn điều chuyển nhân sự, sắp xếp lại cơ cấu tổ chức nên vẫn chưa thực sự đi vào các hoạt động chuyên môn. Hiện nay, cả Chi cục và các Trung tâm đều đang rất thiếu nhân lực. Điển hình như ở Chi cục, theo quy định phải có ít nhất 20 người, nhưng đến thời điểm này, Chi cục mới chỉ có 11 biên chế được bàn giao lại từ Uỷ ban DS, GĐ&TE khi giải thể. Còn ở các Trung tâm hiện nay, nơi nhiều nhất cũng mới chỉ có 3 người, trong khi yêu cầu phải có ít nhất là 6 người. Điều đáng nói là các cán bộ, nhân viên trước đây đã rất thành thạo chuyên môn, sau khi ngành giải thể đã được điều chuyển, phân công công tác khác, có người bỏ việc luôn. Do đó, khi thành lập Chi cục, Trung tâm sẽ phải chịu không những sự thiếu hụt về nhân lực mà còn có nguy cơ mất đi nhiều nhân viên có kinh nghiệm và tâm huyết với nghề. Chị Vũ Thị Bích, trước đây là Chủ nhiệm Uỷ ban DS, GĐ&TE TX Uông Bí, nay được điều chuyển về Trung tâm Dân số - KHHGĐ thị xã cho biết: “Hiện nay, khi Trung tâm thành lập, chúng tôi mới có vẻn vẹn 3 người, còn thiếu 2 nhân viên nữa so với quy định. Nếu những người từng làm việc ở Uỷ ban DS, GĐ&TE trước đây lại được trở về đảm nhiệm công việc ở Trung tâm thì rất thuận lợi bởi họ đã quen với công tác chuyên môn. Còn nếu tuyển nhân viên mới, chưa thạo nghiệp vụ công tác thì phải cần một thời gian để làm quen công việc. Đây sẽ là một trong những khó khăn khi Trung tâm đi vào hoạt động...”.
Không chỉ thiếu hụt về nhân lực, hiện nay, ở Chi cục và nhất là các Trung tâm ở địa phương còn gặp khó khăn trong việc bàn giao trụ sở, thiếu thốn cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác. Sau khi Uỷ ban DS,GĐ&TE giải thể, hầu hết các trụ sở Uỷ ban DS,GĐ&TE cấp huyện đều được chuyển giao lại cho các đơn vị khác. Các trang thiết bị thiết yếu như: máy tính, bàn ghế, tủ v.v.. được chia về các ngành chức năng hoặc thanh lý. Khi được thành lập, nếu các trụ sở, trang thiết bị, cơ sở vật chất lại được bàn giao lại cho các Trung tâm chắc chắn sẽ không tránh khỏi thiếu thốn, tổn thất, không còn được như nguyên trạng.
Quá trình sắp xếp lại bộ máy cơ quan DS-KHHGĐ từ tỉnh đến địa phương kéo dài cũng khiến cho đội ngũ cán bộ làm công tác DS-KHHGĐ ở các cấp không yên tâm. Công tác DS-KHHGĐ tại một số cơ sở bị buông lỏng; triển khai gặp nhiều khó khăn và ít hiệu quả. Các chiến dịch truyền thông vận động lồng ghép dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản, KHHGĐ đến vùng khó khăn, vùng có mức sinh cao chưa đạt kết quả như mong muốn. Đội ngũ cán bộ chuyên trách và cộng tác viên dân số một số xã, phường có phần lơi là trong công tác vận động, tuyên truyền. Điều này khiến một số địa phương có số sinh, số sinh con thứ ba trở lên tăng hơn trước. Đặc biệt, từ tháng 1-2008 đến tháng 8-2008, tất cả các cộng tác viên (CTV), chuyên trách (CT) dân số ở cơ sở chưa được nhận thù lao. Theo quy định, mỗi CTV phụ trách một khối, xóm, bản, làng, hàng tháng được nhận phụ cấp 50.000 đồng. Đối với mỗi CT phụ trách một xã, phường, thị trấn lương phụ cấp được nhận theo từng vùng, miền như 170.000 đồng (vùng đồng bằng ven biển), 190.000 (vùng trung du) và 210.000 đồng (vùng miền núi). Số tiền phụ cấp trên đều do Chương trình mục tiêu quốc gia dân số kế hoạch hoá gia đình chi trả. Từ tháng 9-2008, ngay sau khi thành lập, Chi cục Dân số - KHHGĐ đã tiến hành, hoàn thành những thủ tục cần thiết để chuyển kinh phí cho các địa phương chi trả cho CT, CTV.
Ngày 12-8-2008, UBND tỉnh đã có công văn số 3207/UBND-VX4 yêu cầu các sở: Y tế, Nội vụ, Tài chính; UBND các huyện, thị xã, thành phố nhanh chóng ổn định tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ làm công tác Dân số - KHHGĐ các cấp. Vào lúc này, việc nhanh chóng ổn định tổ chức, kiện toàn nhân lực, thu xếp trụ sở, cơ sở vật chất, trang thiết bị v.v.. từ cấp tỉnh đến các địa phương của các cấp, ngành đối với công tác Dân số - KHHGĐ là hết sức cấp bách. Hy vọng các cấp, ngành, địa phương thúc đẩy nhanh hơn nữa các công việc cần làm để bộ máy làm công tác Dân số - KHHGĐ tỉnh được đi vào hoạt động ổn định, nhanh chóng triển khai nhiệm vụ công tác những tháng cuối năm 2008, tiến tới duy trì kết quả đáng ghi nhận mà gần 15 năm qua ngành đã dày công đạt được.
