Ổn định dân kinh tế mới, tập trung đầu tư cơ sở hạ tầng cho vùng khó khăn

Móng Cái là địa phương thường xuyên được tiếp nhận dân kinh tế mới, di dãn dân do đặc thù xuất phát từ sự kiện người Hoa về nước năm 1978 đã để lại quỹ đất hoang hoá nằm rải rác ở một số xã, phường.

Đoạn đường vào khu dân cư phường Hải Hoà đã xuống cấp cần đầu tư nâng cấp.

Đoạn đường vào khu dân cư phường Hải Hoà đã xuống cấp cần đầu tư nâng cấp.

Từ đó đến nay, hằng năm tỉnh đều giao chỉ tiêu tiếp nhận các hộ dân từ trong và ngoài tỉnh đến phát triển kinh tế mới cho Móng Cái. Chưa kể sự di dân tự do, tổng số dân đến Móng Cái theo chương trình di dân mà kế hoạch Nhà nước giao cho Móng Cái tiếp nhận từ năm 1991 đến 2007 là 1.777 hộ (7.605 người). Trong đó, số dân tiếp nhận từ tỉnh ngoài là 5.138 người. Mấy năm gần đây, số lượng di dân đến ngày một ít hơn do quỹ đất hoang hoá còn lại hạn chế, địa bàn còn quỹ đất tiếp nhận dân cư mới không lại không đảm bảo được các điều kiện cần thiết để tái sản xuất và ổn định đời sống người dân sau định cư.

Việc tiếp nhận dân kinh tế mới và di dãn dân ở Móng Cái thời gian qua cơ bản đạt được những mục tiêu đề ra. Như việc di dân vào vùng dự án Bắc Hải Sơn đã giúp Móng Cái khai hoang, đưa vào sản xuất được 500ha đất nông nghiệp, 550ha đất lâm nghiệp. Số đất hoang hoá còn lại ở đây không đáng kể (từ 3-5ha phân tán trong khu vực lòng hồ Tràng Vinh). Cuộc sống của các hộ dân trên quê hương mới đã dần ổn định. Tại đây đã hình thành được 9 cụm dân cư mới. Dự án di dân ra khu vực Thoi Phi (xã Vạn Ninh), chỉ sau gần 8 năm, ở đây đã hình thành một khu dân cư mới với 107 hộ. Các hộ dân đã khai hoang được toàn bộ 120ha đất chua phèn để trồng lúa, 64 ha đất bãi triều để nuôi trồng thuỷ sản cho năng suất, thu nhập cao. ở khu vực hồ Mắn Thí (xã Hải Xuân) trước năm 1998 khi chưa triển khai di dân đến đây, khu vực này là những bãi đất, ao đầm hoang hoá. Các hộ dân kinh tế mới đến đây đã khai hoang, phục hoá được hết số diện tích này để trồng lúa và nuôi trồng thuỷ sản.
Bên cạnh chính sách di dân của Nhà nước, thì sự quan tâm đầu tư cơ sở hạ tầng và các điều kiện khác đảm bảo sản xuất, đời sống của cấp uỷ, chính quyền địa phương đối với các hộ dân mới đến đã động viên, khuyến khích họ yên tâm sản xuất. Các hộ dân kinh tế mới đã tích cực khai hoang, phát triển sản xuất để cải thiện cuộc sống, góp phần thúc đẩy KT-XH trên địa bàn, đảm bảo vững chắc an ninh trật tự vùng biên cương của Tổ quốc. Nhưng đến nay, quỹ đất hoang hoá của Móng Cái còn lại không đáng kể và phân tán ở nhiều nơi. Một số vùng kinh tế mới do quỹ đất hạn hẹp đã xảy ra tình trạng các hộ lấn chiếm đất đai để phát triển sản xuất. Bên cạnh đó, việc đầu tư cơ sở hạ tầng cho các vùng di dân tuy đã được quan tâm, nhưng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu và thiếu đồng bộ, đã dẫn đến tình trạng đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn. Điều này có nguyên nhân khách quan là do việc đầu tư cơ sở hạ tầng điện, nước đòi hỏi nguồn kinh phí rất lớn, bởi đất đai phân tán nhỏ lẻ và địa hình phức tạp.

Năm 2006, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 193/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình bố trí dân cư các vùng: Thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự do. Triển khai quyết định này, UBND tỉnh đã có quyết định phê duyệt dự án quy hoạch tổng thể việc bố trí khu dân cư các vùng; giao cho Móng Cái bố trí tiếp nhận, sắp xếp dân cư với số lượng là 135 hộ, trong đó số hộ của tỉnh khác và huyện Tiên Yên chuyển đến là 65 hộ. Qua tìm hiểu được biết, TP Móng Cái đã đề xuất với tỉnh xin không tiếp nhận dân kinh tế mới của địa phương khác chuyển đến nữa. Đây là việc làm cần thiết, bởi ở địa phương cũng còn nhiều hộ dân cần phải di dời khỏi khu vực nguy hiểm, vùng khó khăn về điều kiện sản xuất và sinh hoạt. Mấy năm nay, Móng Cái gặp khó khăn về vốn đầu tư cơ sở hạ tầng do không còn được thụ hưởng vốn từ nguồn thu thuế cửa khẩu. Theo tính toán của Phòng Kinh tế TP Móng Cái, trong giai đoạn 2007-2010 thành phố cần 3.370 triệu đồng để hỗ trợ về lương thực, khai hoang và làm nhà cho người dân khi tiến hành dãn dân nội đô; gần 13 tỷ đồng để đầu tư cơ sở hạ tầng giao thông, thuỷ lợi, điện, nước, trường học cho các khu dân cư kinh tế mới đã xây dựng từ giai đoạn trước.

Thực tế trên đặt ra yêu cầu cần tạm dừng việc di dãn dân đến Móng Cái để tập trung vào việc đầu tư cơ sở hạ tầng cho những vùng khó khăn do thiếu nước sản xuất và sinh hoạt, vùng có nguy cơ thiên tai tàn phá và những khu vực khó khăn về điều kiện sống.

Cùng chuyên mục