Tổng thống Mỹ Barack Obama đang chuẩn bị đến Đức nhưng sẽ không có nghi lễ chính thức với Thủ tướng Angela Merkel của nước chủ nhà.
Báo chí Đức mới đây đồng loạt đưa tin Tổng thống Mỹ Barack Obama có thể sẽ trở lại nước Đức trong tháng 6 hoặc 7, nhưng ông sẽ không ghé thăm thủ đô Berlin vì đây không phải là chuyến viếng thăm cấp nhà nước. Đó là một chuyến đi riêng tư đến thành phố Dresden từng bị máy bay Mỹ san bằng hồi Thế chiến 2 và trại tập trung Buchenwald gần thành phố Weimar.
Cân nhắc ngày giờ
Theo tuần báo Der Spiegel, mục đích chính của ông Obama là tìm những dấu vết lịch sử gia đình. Dẫn một nguồn tin ngoại giao Đức, tờ báo cho biết ông Obama đang tích cực chuẩn bị một chuyến đi mang tính cá nhân tới những nơi có tầm quan trọng đối với lịch sử gia tộc mình trên lãnh thổ Đức.
Đoàn tiền trạm của Nhà Trắng, vẫn theo Der Spiegel, đã có mặt ở miền đông thành phố Dresden để dọn đường cho ông Obama đến đây vào ngày 5.6, nếu không có gì thay đổi. Sau khi viếng thăm thành phố bên bờ sông Elbe này trong một thời gian rất ngắn, ông sẽ đến thăm trại tập trung Buchenwald của Đức Quốc xã. Chuyến đi này đã được thảo luận sơ bộ giữa hai bên từ đầu tháng 4 vừa qua khi ông Obama dừng chân tại thành phố Baden-Baden ở miền tây nam nước Đức, theo nguồn tin của nhật báo Frankfureter Allgemeine Zeitung.
Tổng thống Obama có thể sẽ đến Buchenwald trước khi ông tham dự lễ kỷ niệm 65 năm ngày hạm đội Mỹ và đồng minh đổ bộ lên vùng Normandie của Pháp để đánh đuổi phát xít Đức. Nhưng cũng có thể ông Obama thực hiện chuyến thăm cá nhân này vào tháng 7, trên đường đi dự Hội nghị thượng đỉnh G-8 tại L’Aquila, Ý. Ngày giờ chuyến đi chưa được Nhà Trắng công bố mặc dù một thông báo chính thức đã được gửi đến Chính phủ Đức.
Một nhà ngoại giao Đức nói thành phố Dresden sẽ tạo cơ hội tốt để ông Obama có những ấn tượng đầu tiên về lịch sử nước Đức. Một vài địa phương khác cũng có thể nằm trong chuyến thăm riêng tư này, tùy theo kết quả thảo luận giữa đoàn tiền trạm Nhà Trắng và chính quyền địa phương. Chính quyền liên bang Đức đang giúp đỡ tận tình đoàn tiền trạm.
Ulrich Wilhelm, người phát ngôn của Chính phủ Đức vào ngày 5.5 tuyên bố rằng Berlin và Washington đã tiến hành những vòng thảo luận sơ khởi về chuyến viếng thăm của ông Obama có thể sẽ diễn ra vào thượng tuần tháng 6 này. Wilhelm cho biết Thủ tướng Angela Merkel sẽ hân hoan nếu ông Obama trở lại nước Đức.
Trước khi đến Anh dự hội nghị hồi đầu tháng 4 vừa qua, Tổng thống Obama đã có dịp dừng chân ở thành phố Baden-Baden của Đức. Trước đó, tháng 7.2008, với tư cách là ứng cử viên tổng thống Mỹ của đảng Dân chủ, ông Obama cũng từng đến Berlin diễn thuyết trước 200.000 người tại Đài Chiến thắng. Sự kiện này đã được báo chí thế giới tường thuật đầy đủ.
Những ẩn ý
Đằng sau chuyến thăm riêng tư này, theo tờ Der Spiegel, có những ẩn ý mà Nhà Trắng muốn nhắn gửi đến các nhà lãnh đạo Đức. Tổng thống Obama chưa muốn tiến hành một cuộc viếng thăm chính thức. Bà Merkel hẳn nhiên rất mong có sự hiện diện của Tổng thống Obama, người được cả châu Âu yêu thích (với tỷ lệ xấp xỉ 90%, theo những cuộc thăm dò dư luận mới nhất) trong một buổi lễ tiếp đón chính thức tại Phủ Thủ tướng tại thời điểm hiện tại.
Nhưng với chuyến thăm riêng tư hai bang Saxony và Thuringia cho thấy ông Obama không muốn dư luận bàn tán về mối quan hệ giữa ông và bà Merkel. Đó là một mối quan hệ không được nồng thắm lắm, căn cứ theo những sự kiện ngoại giao gần đây. Mọi người còn nhớ, khi ông Obama đến Berlin hồi năm ngoái với tư cách là ứng viên tổng thống đảng Dân chủ, bà Merkel bác bỏ ý nguyện của ông Obama được nói chuyện tại Cổng Brandenburg ở Berlin thay vì Đài Chiến thắng.
Sau đó bà Merkel cũng không đi thăm chính thức nước Mỹ kể từ khi ông Obama nhậm chức mặc dù hai bên đã thỏa thuận là sẽ tiến hành trước khi Hội nghị thượng đỉnh G20 diễn ra tại Anh mới đây. Theo nhận định của một số quan sát viên Đức, bà Merkel không muốn vượt Đại Tây Dương chỉ để trò chuyện với Tổng thống Obama trong vài giờ. Về phần ông Obama, theo tờ Der Spiegel, cũng chưa muốn ban phát cho Đức một chuyến viếng thăm chính thức như ông đã từng làm với Anh là đồng minh thân cận nhất hồi tháng 4 vừa qua nhân Hội nghị G20.
Liệu có sự chia cách nào giữa nhà lãnh đạo Mỹ - Đức? Tờ Der Spiegel, dẫn lời các quan chức cao cấp Đức, nhận định rằng bà Merkel và Tổng thống Obama đã có những cuộc gặp hết sức “kỳ diệu” tại Hội nghị thượng đỉnh G20 tại London và NATO tại Đức cũng như tính cách hai người khá giống nhau. Sở dĩ chưa có những động thái cụ thể vì mối quan hệ Mỹ - Đức hiện nay đang dựa trên “sự kiên trì mang tính chiến lược của hai bên”.
