Tiên Yên là huyện miền núi, diện tích tự nhiên 61.707 ha, hầu hết là đất lâm nghiệp, do vậy trong phát triển kinh tế - xã hội, huyện đều xác định lâm nghiệp và nhân lực khai thác tài nguyên rừng và đất rừng là trọng tâm hàng đầu của địa phương...
Chủ công trong khai thác tiềm năng “rừng vàng” là lâm trường (nay là Công ty lâm nghiệp). Tổ chức này, đã gắn bó hàng chục năm với đồng bào các dân tộc Tiên Yên. Nhất là hơn 20 năm đổi mới, đơn vị đã đi đầu trong việc cung ứng giống cây thân gỗ, hướng dẫn kỹ thuật cho bà con nhận đất, khoán rừng, phủ xanh đất trống đồi trọc, đưa độ che phủ rừng của Tiên Yên tăng nhanh vào tốp đầu của tỉnh. Đơn vị luôn dành sự ưu tiên, ưu đãi cho đồng bào các dân tộc trên địa bàn. Về diện tích rừng và đất rừng, sau khi sắp xếp lại Lâm trường đã trả lại cho huyện quản lý 2.276 ha để giao cho dân. Lâm trường chỉ còn giữ lại 6.430 ha (trong đó có 2.646 ha là rừng phòng hộ), ít hơn diện tích đất chưa sử dụng của huyện 6.810 ha và chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ so với đất lâm nghiệp của toàn huyện.
Thế nhưng có việc đáng tiếc xảy ra ở xã Phong Dụ, một số người dân các thôn: Đồng Đình, Bản Cải, Tềnh Phò, Hợp Thành, Khe Vẽ, Hua Cầu, Khe Mạ, Vân Mây, đã nhiều lần đến uy hiếp, thậm chí đánh trọng thương công nhân lâm nghiệp đã được giao đất hợp pháp sản xuất - kinh doanh để lấn chiếm đất tại các khoảnh 14 tiểu khu 242; khoảnh 6, tiểu khu 239; khoảnh 7, tiểu khu 249; khoảnh 5, tiểu khu 234; khoảnh 6, tiểu khu 234...
Bảy thôn với số lượng đông người kéo đến hiện trường, lấn chiếm trái phép đất lâm nghiệp đã có chủ thực sự là hành vi trái pháp luật. Điều đáng nói là thôn Vân Mây có 1 chi bộ với 5 đảng viên đã không lãnh đạo được quần chúng làm điều tốt, lại còn bị kẻ xấu lôi kéo, kích động... và điều tồi tệ đã xảy ra: Ngày 19-1-2008 gần 100 người kéo đến hiện trường tại khoảnh 6, tiểu khu 234, phá hoại cơ sở vật chất, đánh hàng chục công nhân đang trồng rừng trọng thương, có 5 người phải đi bệnh viện. Qua giám định y khoa người nhẹ tổn thất trên 5%, nặng trên 14% sức khoẻ.
Người dân bảy thôn xã Phong Dụ, kéo nhau đi “chiếm” đất đã giao cho công nhân quản lý không phải là do họ thiếu đất sản xuất. Xã Phong Dụ có khoảng 640 hộ dân, gần 4.000 nhân khẩu, trên 1.650 lao động với 6.869 ha diện tích tự nhiên, trong đó có 4.602 ha chưa sử dụng chủ yếu là đất đồi núi. Hầu hết các hộ đủ điều kiện đã được nhận đất khoán rừng để sản xuất - kinh doanh. Riêng hai thôn Vân Mây, Khe Mạ có 68 hộ, theo cơ quan chức năng cho biết thì 100% hộ đều đã nhận đất rừng sản xuất với mức bình quân 10 ha/hộ, vào loại nhiều so với các hộ trong vùng.
Việc dân tự ý lấn chiếm đất lâm nghiệp trái pháp luật ở xã Phong Dụ đã xảy ra từ tháng 5-2005. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, lãnh đạo tỉnh đã trực tiếp làm việc với cán bộ chủ chốt huyện Tiên Yên, yêu cầu giải quyết dứt điểm việc tranh chấp đất lâm nghiệp trên địa bàn, nhưng sự việc không được giải quyết một cách thấu tình, đạt lý, mà còn phức tạp hơn... Người bị lấn chiếm đất và lãnh đạo Công ty lâm nghiệp Tiên Yên vẫn phải tiếp tục viết đơn “kêu cứu”.
Nguyên nhân sự việc trước hết là do sự yếu kém về nhận thức và buông lỏng sự lãnh đạo, quản lý của tổ chức Đảng và chính quyền ở đây. Qua sự việc đáng tiếc xảy ra ở xã Phong Dụ, thiết nghĩ trách nhiệm chính thuộc về Đảng bộ, chính quyền và các đảng viên ở địa phương. Có làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm này thì mới có thể xem xét, giải quyết sự việc một cách triệt để, đảm bảo trật tự an toàn xã hội góp phần phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
