Phát hiện lò gốm cổ quý ở Ba Chẽ

Huyện Ba Chẽ vừa phối hợp với Bảo tàng Quảng Ninh khảo sát và phát hiện một lò gốm cổ với nhiều hiện vật quý giá. Di chỉ này nằm tại thôn Làng Mới, xã Nam Sơn, huyện Ba Chẽ, trong một cánh rừng thưa, gầnmột nhánh sông Ba Chẽ.

Di chỉ có quy mô lớn, nằm trên diện tích hơn 1ha. Lò gốm là dạng lò rồng dài khoảng 52m, rộng 6m gồm khoảng 18 bầu lò nằm sát nhau theo kiểu liên hoàn.

Mỗi bầu lò được thiết kế theo kiểu lò cóc, dài gần 5m, rộng trên 2m cao, gần 1m. Khảo sát ban đầu cũng đã phát hiện ít nhất 3 xưởng chế tác sản phẩm, mỗi xưởng rộng khoảng 10m, dài gần 30m. Trên nền xưởng còn các bể đựng nguyên liệu chế tác.

Theo đánh giá sơ bộ tuy đã ngừng sản xuất từ lâu nhưng do nằm trong rừng và bị cây cối che phủ nên xưởng gốm này gần như còn nguyên vẹn, lưu giữ nhiều hiện vật giá trị. Điều đặc biệt là tại di chỉ này phát hiện nhiều hiện vật là bát đĩa cốt trắng men ngọc màu xanh nhạt (màu đông thanh nhạt), một loại sứ cao cấp, quý trong lịch sử. Đây là loại gốm sứ đã được phát hiện tại các bến cảng cổ ở vùng Móng Cái, Vân Đồn. Phía trong bầu lò đều được phủ một lớp men màu xanh ngọc rất đẹp. Đoàn khảo sát còn tìm được nhiều con kê, mảnh bát đĩa sứ.

Một điều bất ngờ khác, là lò gốm nằm ngay trên một mỏ đất sét trắng có chiều dày vỉa ít nhất 60m, dài trên 20km, trữ lượng khoảng 2 tỷ tấn. Theo một chuyên gia địa chất trong đoàn, loại sét này không chỉ cần thiết cho sản xuất các mặt hàng gốm sứ cao cấp, mà còn có thể dùng cho công nghiệp mỹ phẩm hoặc nghiền làm chất tắm bùn, phục vụ nhu cầu nghỉ dưỡng và du lịch.

Sau khi khảo sát, Bảo tàng Quảng Ninh và UBND huyện Ba Chẽ đã thống nhất khoanh vùng bảo vệ và dự kiến tiến hành các hoạt động nghiên cứu khoa học để bảo tồn phát huy di tích trên.