“Nước có ở khắp nơi trên Mặt trăng. Giống như có ai đó cầm chổi sơn lên vậy", Lawrence A. Taylor, tác giả của bản phân tích dữ liệu từ tàu Chandrayyan-1, Ấn Độ, cho biết.
Mặt trăng không khô hạn Nước trên mặt trăng phần lớn được tìm thấy ở các cực. Hàng thập kỷ nay, mặt trăng luôn được coi là một hành tinh khô hạn. Hầu hết phần tối của mặt trăng luôn chìm trong băng giá.
Một lượng lớn đã được tìm thấy trên Mặt trăng trong lần phóng vệ tinh đầu tiên của Ấn Độ. Mặc dù chưa biết chắc nước này có dùng để uống được không nhưng phát hiện khiến các nhà khoa học hết sức ngạc nhiên.
Dữ liệu từ ba tàu thăm dò cho thấy, sự có mặt của một lượng lớn nước hay phân tử hydroxyl, gồm một nguyên tử oxy và một nguyên tử hydro.
Lawrence A. Taylor, ĐH Tennessee, Knoxville, đồng tác giả của bản phân tích dữ liệu từ Cơ quan quản lý Hàng không và vũ trụ của tàu Chandrayyan-1, Ấn Độ, cho biết: “Phát hiện này khiến chúng tôi hết sức ngạc nhiên bởi vì nước có ở khắp nơi. Giống như có ai đó cầm chổi sơn lên mặt trăng vậy”.
Tuy nhiên, theo các nhà khoa học, ngoại lệ có thể bắt nguồn từ khu vực miệng núi lửa gần các cực của mặt trăng bởi nơi đây có sự hiện diện của các nguyên tử hydro, hình thành nên nước.
Nếu như lượng nước này đủ lớn để sử dụng thì có thể nghĩ tới việc định cư trên mặt trăng trong tương lai, đặc biệt là khi có thể chiết xuất nước bằng cách làm nóng mặt đất.
Oxy sẽ là thành phần chính để đem lại không khí cho các phi hành gia, trong khi hydro và oxy cũng có thể được dùng để tạo ra nhiên liệu và năng lượng phát sinh.
Các mẫu đất trên mặt trăng được mang về từ các nhiệm vụ của tàu Apollo, NASA từ bốn thập kỷ trước cho thấy dấu hiệu của nước nhưng hầu hết nhà khoa học nghiên cứu các mẫu này, bao gồm cả tiến sĩ Taylor lại cho rằng, trong quá trình vận chuyển về trung tâm, phần mẫu đã bị ngấm độ ẩm từ không khí.
“Tôi là một trong số những người đã không công nhận mặt trăng có nước vào thời điểm đó nhưng bây giờ tôi biết là mình không chính xác”, tiến sĩ Taylor thừa nhận.
Một khối đất và đá chứa một lít nước?
Dữ liệu của Chandrayyan-1 cho thấy ánh sáng mặt trời phản chiếu bề mặt mặt trăng và bị nước và hydroxyl hấp thụ tia hồng ngoại. Tiến sĩ Taylor đo được mật độ trung bình một khối đất và đá chứa một lít nước.
Trong khi đó, Roger N. Clark, thuộc nhóm khảo sát địa lý Mỹ đã phân tích các dữ liệu trước đó do tàu Cassini của NASA có được, khi tàu này đi qua mặt trăng trên đường tới sao Thổ.
Ông cũng tìm thấy những dấu hiệu của nước hoặc hydroxyl, hầu hết là ở các cực và còn có ở các khu vực có vĩ độ thấp hơn.
Các nhà khoa học làm việc với tàu vũ trụ Deep Impact và Comet Temple 1 và cũng tìm thấy rằng có sự hấp thụ tia hồng ngoại tại những khu vực chứa nước.
Thú vị hơn, lượng hấp thụ hay lượng nước thay đổi tuỳ thuộc vào nhiệt độ. Điều đó cho thấy nước được tạo ra khi các proton từ gió mặt trời tràn qua bề mặt mặt trăng. Sự va chạm này sẽ giải phóng các nguyên tử oxy từ khoáng chất và cho phép chúng tái kết nối với các proton và electron để hình thành nguyên tử nước.
Lori M. Feaga, nhà nghiên cứu đến từ ĐH Maryland, thành viên của đội phân tích dữ liệu Deep Impact, cho rằng, quá trình này chỉ diễn ra trong khu vực khoảng 1 mm trên bề mặt Mặt trăng.
Nếu điều này đúng thì sẽ không có nhiều nước cho các nhà du hành vũ trụ tương lai sử dụng. “Chúng ta sẽ phải nạo vét một khu vực rộng bằng sân bóng chày hay bóng đá để lấy được một lít nước”, bà Feaga cho biết.
