Phật hoàng Trần Nhân Tông là một tập truyện lịch sử của Trần Trương, được Nhà xuất bản Văn hóa - Thông tin nối bản (cũng coi như in lần thứ 2, quý I, năm 2010) viết về vua Trần Nhân Tông "từ thuở sơ sinh, làm hoàng tử, làm vua, ở ngôi thượng hoàng, xuất gia tu hành rồi hiển Phật" tại Yên Tử, vị anh hùng dân tộc lỗi lạc và nhà sáng lập Thiền phái Trúc Lâm anh minh.
Tôi đã đọc có thể nói là hầu hết các tác phẩm viết về Người mà tôi có được, hoặc mượn được. Theo tôi, tác phẩm nào cũng quý, nhưng cũng đều có những nhầm lẫn đáng tiếc. Ví như cuốn Khói mây Yên Tử của Vũ Ngọc Tiến. Ông viết khá hay, nhưng cũng có những nhầm lẫn không thể ngờ. Ví như ông mô tả hai chàng trai là Trần Tự Khánh và Trần Thủ Độ tìm đường đến Yên Tử (khoảng năm 1280 - tôi căn cứ vào ý câu văn mà đoán thế) đã đi qua Tràng Bạch, chứng kiến cảnh các cai than của huyện Đông Triều đánh đập tàn nhẫn những dân phu đào than…, cứ như cảnh đào than "thổ phỉ" bây giờ. Rồi đi lên Yên Tử (Uông Bí), từ phía Tràng Bạch, mà phải lội qua các con suối hợp lưu, tạo thành một khu sình lấy rất rộng, để chuẩn bị đổ nước ra sông Diễn Vọng… (sông chảy từ phía Cẩm Phả về Hòn Gai) vân vân và vân vân…
Tác phẩm của Trần Trương không có những sai sót đó, về phong cảnh, địa dư đã đành mà các sự kiện lịch sử cũng được tác giả thuật lại, trung thành với chính sử mà vẫn sinh động, đọc hấp dẫn từ đầu đến cuối. (Sách dày 300 trang, cỡ 14,5x20,4cm). Những đoạn tác giả sử dụng dã sử để bổ sung, đều hợp lý và mức độ vừa phải, cốt chỉ để làm nổi bật những sự kiện chính. Ngòi bút của Trần Trương lúc nào cũng điềm tĩnh, dè dặt và thận trọng, từng chi tiết đều được xử lý một cách khá kỹ lưỡng, tạo được sự tin cậy cho người đọc. Đối với tác phẩm viết về đề tài lịch sử, đây là phẩm chất quan trọng nhất mà tác giả cần phải có.
Cùng với cuộc đời của Trần Nhân Tông, từ lúc sinh ra đến lúc viên tịch, tác phẩm làm sống lại cả một thời kỳ anh hùng nhất của dân tộc trong lịch sử chống ngoại xâm ở thời Trần, thông qua 37 câu chuyện kể. Mỗi câu chuyện đều có thể tồn tại tương đối độc lập, nhưng lại nối kết với nhau theo thời gian và sự kiện, cái nọ chuẩn bị cho cái kia, tạo thành một tác phẩm hoàn chỉnh, với 37 chương đoạn, trong kết cấu có phần độc đáo của nó. Chính sử và dã sử kết hợp nhuần nhị, hài hòa. Những tấm gương trong cuộc chiến đấu chống giặc và những vẻ đẹp đời thường của hầu hết các nhân vật nổi tiếng nhất của thời ấy đều được mô tả, với thái độ trân trọng và tình cảm nồng ấm, như "các Hoàng đế: Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông, Trần Anh Tông; các vương hầu, khanh tướng: Trần Quốc Tuấn, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Trần Bình Trọng, Trần Quốc Toản, Trần Khắc Chung, công chúa An Tư, Phạm Ngũ Lão, công chúa Huyền Trân, Đoàn Nhữ Hài; các thiền sư, cư sĩ: Tuệ Trung Thượng sĩ, Pháp Loa, Huyền Quang, Bảo Sái, và những nhân vật hữu danh, vô danh khác, giúp Phật hoàng viết nên những trang sử chói lọi của dân tộc ta thời nhà Trần, tạo lập đỉnh cao nền văn minh Đại Việt", đúng như tác giả có lời thưa ở đầu sách.
Nguồn sử liệu mà tác giả sử dụng khá phong phú. Cùng với các sự kiện lịch sử rất quen thuộc từng ghi trong sách giáo khoa, ai cũng biết, còn có những tư liệu khác, thể hiện sự tìm kiếm công phu của tác giả, nhằm cung cấp cho bạn đọc một số tri thức mới, có thể tin cậy được, như trận đánh của Trần Tung tại khu vực chợ Đông Hồ (có thể là khu vực chợ Cột huyện Đông Triều hiện nay) ngày 27-2 năm Mậu Tý (30-3-1288) khiến tướng giặc Trình Bằng (Phi) và Ta-tru, phải dẫn quân quay về Vạn Kiếp, tạo điều kiện cho quân dân nhà Trần chuẩn bị trận địa cọc trên sông Bạch Đằng, đại phá quân Nguyên, hay chi tiết xoay quanh cuộc đời và cái chết của tên việt gian nổi tiếng Phạm Nhan, người làng An Bài, nay là xã Hưng Đạo, huyện Đông Triều, hay lai lịch của Trần Thủ Độ, con trai Trần Thủ Huy và Đoan Nghi, công chúa nhà Lý. Do nghe lời dèm pha, vua Lý đã đầy vợ chồng Huy sang tận nước Kim, nước Liêu (nay thuộc Mông Cổ) và Trần Thủ Độ được sinh ra ở đó, đến khi trưởng thành mới tìm đường về nước v.v... Dù chỉ là những nét chấm phá, nhưng những chi tiết trên vẫn tạo được những ấn tượng khó quên cho người đọc.
Nhiều năm làm việc trực tiếp ở Yên Tử và về Yên Tử, tâm huyết của cả đời Trần Trương là dành cho Yên Tử. Ông đã trở thành một trong những người có hiểu biết phong phú nhất về danh sơn Yên Tử và các nhà sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, đứng đầu là Phật hoàng Trần Nhân Tông. Trước đó, ông đã xuất bản 3 tập sách, đều về Yên Tử: Non thiêng Yên Tử, Danh nhân Yên Tử và Chùa Yên Tử. Phật hoàng Trần Nhân Tông là tác phẩm thứ tư, được viết với một bút pháp chặt chẽ, nhất quán, với lối văn giản dị mà chắt lọc, có âm hưởng sử thi. Đây là tác phẩm hay nhất của Trần Trương, như một tổng kết sâu sắc và trọn vẹn tri thức và tấm lòng của ông với đề tài mà mình đã theo đuổi suốt một đời người. Đấy chính là lý do để tập sách này trở thành một tác phẩm có giá trị, làm nổi bật hai giai đoạn sáng chói nhất của cuộc đời Trần Nhân Tông, cũng là của lịch sử Việt Nam ở đời Trần: đại phá quân Nguyên, bảo vệ nền độc lập dân tộc và sáng lập Thiền phái Trúc Lâm, đạo Phật Việt Nam với một hệ tư tưởng hướng thiện và có khả năng cấu kết lòng người trong sự nghiệp giữ nước và dựng nước của dân tộc.