Những năm qua, lĩnh vực công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp (CN-TTCN) tại khu vực nông thôn đã và đang được tỉnh đặc biệt quan tâm. Đây cũng chính là hướng xoá đói giảm nghèo và tạo việc làm cho khoảng 50.000 lao động ở khu vực này.
Sản phẩm gạch của Nhà máy gạch tuynel Tiên Yên.
Ảnh: Công Thành
Với phương hướng phát triển công nghiệp nông thôn gắn với xây dựng một nền sản xuất có chất lượng cao. Đến nay về cơ bản công nghiệp nông thôn trên địa bàn tỉnh đã phát huy được lợi thế của vùng nguyên liệu lớn với lực lượng lao động dồi dào. Hiện, trên toàn địa bàn tỉnh đã có hơn 10 cụm, điểm công nghiệp và 10 làng nghề tiểu thủ công nghiệp. Hàng năm giá trị sản xuất CN trên địa bàn tỉnh chiếm tỷ trọng trên 50% và tăng bình quân 20,1%/năm. Trong năm 2010, giá trị sản xuất công nghiệp địa phương đạt 5.410 tỷ đồng, chiếm 19,4% giá trị toàn ngành, tăng 10,7% so với cùng kỳ, tạo công ăn việc làm ổn định cho khoảng 45.000 lao động. Các địa phương đạt khá như: Đông Triều, Yên Hưng, Hạ Long, Cẩm Phả, Móng Cái…
Kết quả trên của công nghiệp nông thôn đã khẳng định những bước đi thích hợp của ngành Công nghiệp với sự chỉ đạo điều hành linh hoạt của các cấp ngành, địa phương. Công nghiệp địa phương đã được định hướng phát triển theo hướng hiện đại, có bước đi thích hợp từ thấp đến cao, coi trọng cả tiểu thủ công nghiệp ngành nghề và công nghiệp có quy mô lớn. Đặc biệt ưu tiên phát triển các nghề như cơ khí nông nghiệp nông thôn, các nghề sử dụng nhiều lao động, sử dụng nguyên liệu tại chỗ, có lợi thế cạnh tranh, nghề truyền thống... Đồng thời, bố trí các cơ sở công nghiệp có quy mô nhỏ tại các điểm lân cận làm vệ tinh và hành lang cung ứng nguyên liệu cho cơ sở công nghiệp vừa và lớn theo quy hoạch thống nhất; đẩy mạnh các hình thức gia công như gia công công nghiệp, gia công thương mại, gia công gia đình và tập trung phát triển các nhóm ngành nghề vật liệu xây dựng thông thường, nghề cơ khí, kim khí, điện nông thôn, chế biến hải sản, đồ uống. Mặt khác, chỉ đạo các ngành chuyên môn xây dựng và hoàn chỉnh các dự án: “Điều chỉnh bổ sung Quy hoạch phát triển công nghiệp tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2005-2015, tầm nhìn 2020”; “Quy hoạch phát triển điện lực Quảng Ninh giai đoạn 2005-2015”; “Đề án phát triển công nghiệp và ngành nghề nông thôn Quảng Ninh giai đoạn 2006-2015, tầm nhìn 2020”; Quy hoạch phát triển làng nghề TTCN Quảng Ninh giai đoạn 2006-2015, tầm nhìn 2020”.
Đầm nuôi tôm công nghiệp tại huyện Yên Hưng.
Một trong những chương trình trọng điểm đã và đang được các địa phương trên địa bàn tỉnh tích cực thực hiện đó là tập trung xây dựng cơ sở vật chất, kết cấu hạ tầng, xúc tiến thương mại “đi tắt đón đầu” đối với khu vực công nghiệp nông thôn để đẩy nhanh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, giải quyết việc làm, xoá đói giảm nghèo, cải thiện, nâng cao đời sống nhân dân. Do đó, nhiều địa phương như Bình Liêu, Cô Tô, Ba Chẽ đã cơ bản xoá được “vùng trắng” về công nghiệp.
Để tiếp sức cho công nghiệp nông thôn tiếp tục phát triển tỉnh đã thực hiện quy hoạch 5 vùng nguyên liệu ở Hoành Bồ, Vân Đồn, Cẩm Phả sau năm 2010 có thể khai thác 80.000m3 gỗ; 8.000 tấn nhựa thông, 30 triệu cây tre nứa, hàng chục nghìn tấn song mây. Đồng thời phát triển ngành nghề mới, phát huy nghề truyền thống và thực hiện thu hút các doanh nghiệp hoạt động công nghiệp về vùng nông thôn. Tuy nhiên, để nâng tỷ trọng công nghiệp nông thôn và thực hiện thành công CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn sẽ còn nhiều thách thức do thực tế giá trị sản xuất công nghiệp nông thôn vẫn chiếm một tỷ trọng rất nhỏ so với giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh. Giải quyết vấn đề này cần có sự cố gắng của các huyện, thị xã, thành phố và các sở ngành liên quan tạo sự hấp dẫn về môi trường đầu tư, về sự bao tiêu sản phẩm và đặc biệt phát huy tốt vai trò của công tác khuyến công.
