(Đồng chí Nguyễn Như Hiền, Bí thư Thị uỷ Cẩm Phả, trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
+ Đầu tháng 4-1955 Cẩm Phả đã sôi sục khí thế của công nhân và nhân dân khu mỏ đấu tranh chống bọn chủ mỏ và tay sai định vận chuyển các máy mỏ và phá hoại các đường trục tải than quan trọng trước khi rút đi, hòng làm tê liệt hệ thống khai thác than khi ta vào tiếp quản. Dưới sự chỉ đạo của Đặc khu uỷ, công nhân và nhân dân Cẩm Phả đã đấu tranh bảo vệ an toàn thiết bị, chuẩn bị đón bộ đội ta về tiếp quản. Ngày 22-4-1955 là mốc son chói lọi không thể nào quên. Bộ đội ta từ Dương Huy và Tiên Yên tiến về tiếp quản Cẩm Phả, kết thúc 72 năm sống trong cảnh đời nô lệ lầm than, nhân dân vùng mỏ Cẩm Phả trở thành người làm chủ vùng mỏ thân yêu. Ngay sau khi tiếp quản, Mỏ than Cẩm Phả được thành lập. Quyền làm chủ của công nhân mỏ được xác lập. Những ngày đầu tiếp quản, khả năng làm chủ còn rất hạn chế, kẻ địch ra sức phá hoại, nên việc tổ chức sản xuất gặp rất nhiều khó khăn, phức tạp. Ban Cán sự Đảng Cẩm Phả - Cửa Ông đã phát động công nhân nêu cao vai trò làm chủ, thi đua sản xuất, tiết kiệm, cải tiến kỹ thuật, lề lối làm việc, giải quyết những vấn đề bức thiết; động viên tinh thần hăng say lao động của nhân dân, nhanh chóng khôi phục và ổn định sản xuất, góp phần ổn định tình hình chính trị, kinh tế - xã hội ở TX Cẩm Phả, Cửa Ông. Các công trường Đèo Nai, Cọc Sáu, bến Cửa Ông đã dấy lên phong trào thi đua phá kỷ lục sản xuất. Nhiều công trình quan trọng phục vụ cho sản xuất than được khôi phục, như đường trục, đầu tầu điện 105, cầu trục tải than, đường điện cao thế cho mỏ… Đến cuối năm 1955, Mỏ Cẩm Phả đã sản xuất vượt mức kế hoạch 13%, bộ mặt đô thị được thay đổi cơ bản, đời sống nhân dân dần ổn định, an ninh trật tự vùng mỏ được giữ vững, là điểm tựa cho thị xã bước vào thực hiện nhiệm vụ mới.
- Quá trình đấu tranh giải phóng khu mỏ Cẩm Phả đã tạo dựng nên những truyền thống quý báu, đặc biệt là truyền thống kỷ luật - đồng tâm của giai cấp công nhân và nhân dân lao động nơi đây. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TX Cẩm Phả đã phát huy truyền thống ấy như thế nào, nhất là trong sự nghiệp đổi mới do Đảng khởi xướng và lãnh đạo?
+ Sau khi tiếp quản, để phù hợp với việc quản lý địa bàn và sự phát triển kinh tế - xã hội của Cẩm Phả, tháng 11-1956, Ban Thường vụ Khu uỷ Hồng Quảng đã quyết định sáp nhập TX Cửa Ông và Cẩm Phả thành TX Cẩm Phả. Sự thống nhất về chính trị, kinh tế của Cẩm Phả đã tạo ra một điều kiện mới cho thị xã ngày càng phát triển. Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Đảng bộ tỉnh, Đảng bộ và nhân dân các dân tộc thị xã đã phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết các tầng lớp nhân dân, mà nòng cốt là giai cấp công nhân vùng mỏ với tinh thần “Kỷ luật và Đồng tâm” vượt lên mọi khó khăn, khai thác tiềm năng và lợi thế sẵn có, huy động và phát huy có hiệu quả các nguồn lực tại chỗ, khắc phục hậu quả của chiến tranh, từng bước vững chắc khôi phục và phát triển kinh tế - xã hội, củng cố an ninh quốc phòng, tạo tiền đề quan trọng để Cẩm Phả có sự bứt phá nhanh chóng trong thời kỳ đổi mới đất nước từ năm 1986 đến nay.
Từ một châu thuộc đặc khu Hòn Gai chỉ có 4 khối phố và 5 xã với gần 2 vạn dân, TX Cẩm Phả được thành lập ngày 22-4-1955, đến năm 2005 được công nhận là đô thị loại III và ngày nay là trung tâm công nghiệp than lớn nhất cả nước với 16 đơn vị hành chính, trên 17 vạn dân. Kinh tế - văn hoá - xã hội có bước phát triển vượt bậc, cơ sở hạ tầng điện, đường, trường học, trạm xá, các công trình phúc lợi công cộng... được đầu tư phát triển; bộ mặt đô thị và các xã miền núi đã có sự thay đổi cơ bản, hạ tầng kỹ thuật ngày càng hoàn thiện, khang trang sạch đẹp; đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân được nâng cao rõ rệt. Năm 2009 số thu ngân sách đạt gần 450 tỷ đồng, thị xã đã dành trên 30% cho đầu tư xây dựng cơ bản. GDP bình quân đầu người năm 2000 đạt 7,8 triệu đồng, năm 2009 đạt 27 triệu đồng. Giải quyết việc làm được chú trọng, từ năm 2006 đến nay, trung bình mỗi năm có trên 5.000 lao động có việc làm,thu nhập ổn định. Người có công với cách mạng được xã hội tôn vinh và đền ơn đáp nghĩa, hộ nghèo được chăm lo; đến năm 2009 tỷ lệ hộ nghèo chỉ còn 0,62%. Các phong trào quần chúng phát triển mạnh mẽ, mang lại hiệu quả thiết thực, như các phong trào xây dựng làng - khu phố văn hoá, xây dựng cơ quan, đơn vị văn hoá...; 171/176 khu dân cư được công nhận và giữ vững danh hiệu đơn vị văn hoá. Hoạt động của MTTQ, các đoàn thể chính trị xã hội trên địa bàn góp phần tích cực vào phát triển kinh tế - xã hội của thị xã. Đến nay, thị xã đã có nhiều nỗ lực phấn đấu từ đô thị loại III lên đô thị loại II.
- Hướng về các ngày lễ lớn của đất nước trong năm 2010, đặc biệt là tổ chức đại hội Đảng các cấp, Đảng bộ thị xã đã tập trung vào lãnh đạo những nhiệm vụ gì?
+ Hướng tới kỷ niệm các ngày lễ lớn của đất nước năm 2010, kỷ niệm 50 năm thành lập Đảng bộ thị xã và 55 năm giải phóng khu mỏ Cẩm Phả, chào mừng Đại hội Đảng bộ thị xã lần thứ XXI, thời gian qua với sự phấn đấu nỗ lực, vượt qua mọi khó khăn thử thách, cán bộ, nhân dân thị xã đã đạt được những thành tích đáng mừng. Đảng bộ thị xã tập trung xây dựng, củng cố năng lực và sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng để làm nòng cốt lãnh đạo thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Kết quả nổi bật sau 5 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thị xã lần thứ XX là: Duy trì, ổn định mức tăng trưởng kinh tế hàng năm trên 12% . Các hoạt động thương mại - dịch vụ - du lịch có bước phát triển mạnh mẽ, cả về quy mô và loại hình, từng bước đáp ứng nhu cầu sản xuất - kinh doanh và phục vụ đời sống nhân dân thị xã. Cơ cấu cây trồng, vật nuôi được chuyển đổi theo hướng sản xuất hàng hoá có giá trị kinh tế cao, tạo điều kiện cho các hộ dân có vốn xoá đói giảm nghèo, có công ăn việc làm ổn định. Thị xã đã hoàn thành quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2015, tầm nhìn đến năm 2020 đã được tỉnh phê duyệt. Các công trình phúc lợi được quan tâm đầu tư, làm cho bộ mặt đô thị ngày càng khang trang, sạch đẹp. Hệ thống công viên, cây xanh, quảng trường, khu vui chơi giải trí, điện chiếu sáng ngày càng được mở rộng. Mạng lưới đường giao thông được phát triển đồng bộ, nâng cấp theo hướng hiện đại. Thị xã đã hoàn thành chương trình phổ cập giáo dục tiểu học, THCS và đang thực hiện chương trình phổ cập THPT. Đến nay trên địa bàn đã có 23 trường đạt chuẩn quốc gia ở các cấp học. Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”, phong trào xây dựng thôn - khu phố - đơn vị văn hoá luôn được đánh giá là đơn vị dẫn đầu của tỉnh. Hoạt động văn hoá, văn nghệ, TDTT, y tế phát triển mạnh cả về chiều sâu và chiều rộng với phương thức xã hội hoá; an sinh xã hội được quan tâm đảm bảo. Hoạt động xoá nhà tạm cho người nghèo đã được triển khai có hiệu quả với sự vào cuộc, hưởng ứng sâu rộng của các cấp, các ngành, các doanh nghiệp, đơn vị trên địa bàn, được tỉnh ghi nhận là đơn vị có cách làm hiệu quả cao. Công tác ANTT trên địa bàn luôn được giữ vững, ổn định, tạo môi trường lành mạnh, góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Kết quả trên là tiền đề, cơ sở để Đảng bộ thị xã xây dựng và lãnh đạo thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thị xã nhiệm kỳ tới, xây dựng Cẩm Phả thành thị xã công nghiệp, văn minh, hiện đại.
Xin cảm ơn đồng chí!
