Những năm gần đây, tình hình kinh tế-xã hội trên biên giới, hải đảo của tỉnh không ngừng được cải thiện, đời sống của nhân dân ngày càng nâng lên; an ninh-quốc phòng được giữ vững, nhân dân phấn khởi, tin tưởng, yên tâm sản xuất phát triển kinh tế, bám trụ nơi tuyến đầu Tổ quốc.
Tuy nhiên, thời gian gần đây cũng nổi lên một số vấn đề đáng quan tâm, nhất là tình trạng buôn lậu, buôn bán ma tuý, tiền giả, buôn bán phụ nữ và trẻ em.... Làm thế nào để đời sống kinh tế-xã hội của nhân dân vùng biên giới, hải đảo ổn định phát triển, góp phần xây dựng nền biên phòng toàn dân ngày càng vững chắc trong mọi tình huống là yêu cầu đặt ra cho cả hệ thống chính trị, trong đó lực lượng BĐBP đóng vai trò nòng cốt.
Thực hiện nhiệm vụ đó, những năm qua BĐBP tỉnh đã làm tốt vai trò tham mưu cho cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương các cấp về xây dựng thế trận biên phòng toàn dân; củng cố quốc phòng-an ninh (QP-AN) ở các xã, phường biên giới, hải đảo. Đảng uỷ, BCH BĐBP tỉnh đã chú trọng quán triệt nhiệm vụ thông qua việc đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục nhận thức, trách nhiệm về bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, ANBG tới CBCS trong lực lượng, đồng thời chuẩn bị tốt các yếu tố đảm bảo như: Xây dựng kế hoạch, đề án thực hiện cụ thể ở từng cấp, chuẩn bị về lực lượng, cơ sở vật chất, phân công nhiệm vụ và xác định rõ phương hướng thực hiện... Trong thực hiện nhiệm vụ, BĐBP tỉnh đã chú trọng trước hết đến nội dung củng cố, xây dựng cơ sở chính trị trên địa bàn biên phòng với mục đích nâng cao hiệu lực hoạt động của hệ thống chính trị ở các địa phương, từ đó đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động để đồng bào các dân tộc trên địa bàn phát huy cao tinh thần yêu nước, cùng các lực lượng chức năng tham gia có hiệu quả vào việc thực hiện các nhiệm vụ. Đặc biệt hàng năm BĐBP tỉnh đã cử hàng ngàn lượt CBCS làm nhiệm vụ chuyên trách vận động quần chúng trực tiếp bám địa bàn, bám dân, tham mưu cho địa phương vừa giúp nhân dân phát triển kinh tế vừa đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động nhân dân tham gia xây dựng cơ sở chính trị, phát triển kinh tế-xã hội, củng cố QP-AN, qua đó, nhận thức của nhân dân được nâng cao, củng cố niềm tin vào đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và nhà nước.
Từ năm 2003 đến nay, thực hiện Chỉ thị số 34 của Bộ Tư lệnh BĐBP về việc tổ chức phong trào “Quần chúng tham gia tự quản đường biên, cột mốc và an ninh, trật tự xóm bản, ngư trường, bến bãi khu vực biên giới”, BĐBP tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng khác của các địa phương có đường biên giới để khảo sát một cách toàn diện các đoạn đường biên, cột mốc, trên cơ sở đó, tham mưu cho địa phương giao cho từng thôn, bản, từng hộ dân tham gia quản lý theo phương châm “ở đâu có đường biên, cột mốc, ngư trường, bến bãi, ở đó có quần chúng nhân dân tham gia quản lý, bảo vệ”. Đặc biệt là, mới đây, BĐBP tỉnh đã phối hợp với địa phương khảo sát và nắm chắc trên toàn tuyến biên giới có bao nhiêu hộ gia đình có ruộng, nương, đồi rừng sát biên giới; bao nhiêu diện tích đồi rừng chưa có dân quản lý, trên cơ sở đó, vận động từng gia đình ở sát biên ký cam kết tích cực bám ruộng, vườn, đồi rừng sản xuất kết hợp với bảo vệ đường biên, cột mốc được giao. Riêng đối với các đơn vị trên tuyến biên giới biển thì tập trung khảo sát, nắm rõ tình hình của ngư dân tại các ngư trường, các bến bãi neo đậu tàu thuyền, cảng cá, bến cá, chợ cá... để thống nhất với địa phương từng bước quy hoạch, bố trí lại nơi neo đậu tàu thuyền làm sao phù hợp với việc quản lý ngư trường, bến bãi, chống tình trạng “thả nổi” phương tiện hành nghề của ngư dân. Từ cách làm này, đến nay, hầu hết các hộ gia đình sinh sống trong các thôn bản giáp biên cơ bản đều nắm, hiểu và có thái độ hành động đúng mức khi phát hiện những vụ việc liên quan đến đoạn đường biên, cột mốc mà thôn, bản mình tham gia quản lý. Đặc biệt, nhiều địa phương trên các tuyến biên giới, các lực lượng dân quân, cựu chiến binh đã thống nhất được quy chế phối hợp với các đồn biên phòng trong tuần tra, bảo vệ biên giới. Mặt khác, quần chúng nhân dân còn tham gia tu sửa, phát quang đường tuần tra, đường đến các mốc giới, có ý thức giữ gìn các hệ thống dấu hiệu đường biên giới, giúp cho việc tuần tra cũng như bảo vệ đường biên thuận lợi hơn. Không những thế, BĐBP tỉnh còn tích cực phối hợp, tham gia cùng các cơ quan chức năng khác đẩy mạnh thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Chỉ tính riêng năm 2007, BĐBP tỉnh đã trực tiếp tham gia thực hiện một số dự án, chương trình kinh tế-xã hội. Đó là dự án 5 triệu héc ta rừng ở xã Vĩnh Trung (TX Móng Cái); dự án điểm sáng toàn diện ở bản Ngàn Chuồng (xã Lục Hồn, huyện Bình Liêu); mô hình vận động nhân dân trồng rừng phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, trồng măng tre bát độ ở Đồn BP số 11, số 5, số 19... Ngoài những mô hình này, BĐBP tỉnh còn thực hiện tốt cuộc vận động “toàn dân đoàn kết, xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” bằng cách trực tiếp hỗ trợ vật chất giúp đỡ các địa phương tu sửa trường học, bàn ghế, ủng hộ sách vở cho học sinh nghèo... Phong trào “Quần chúng tham gia tự quản về ngư trường, bến bãi, ANTT địa bàn biên phòng” cũng thực sự thu hút được sự đồng thuận của bà con ngư dân làm ăn sinh sống trên biển, đảo. Hầu hết bà con đều nắm vững các quy chế, quy định về biên giới biển, đặc biệt là Hiệp định phân định Vịnh Bắc bộ và Hiệp định về hợp tác nghề cá giữa Việt Nam và Trung Quốc, từ đó có ý thức về việc làm ăn, sản xuất trên biển, neo đậu tàu thuyền đúng nơi quy định, thực hiện nghiêm túc việc đăng ký, đăng kiểm tàu thuyền... Mỗi năm, nhân dân đã cung cấp cho cơ quan chức năng hàng ngàn nguồn tin có giá trị, kịp thời xử lý hàng trăm trường hợp vi phạm chủ quyền biên giới quốc gia, bắt giữ hàng trăm vụ buôn lậu, gian lận thương mại, thu về cho ngân sách Nhà nước hàng chục tỷ đồng, góp phần ngăn chặn, đẩy lùi các hoạt động vi phạm chủ quyền lãnh thổ, khai thác tài nguyên, làm ảnh hưởng an ninh, môi sinh, môi trường và lợi ích quốc gia trên biên giới. Phong trào kết nghĩa, đỡ đầu giữa doanh nghiệp với các đồn BP cũng được chú trọng và đi vào chiều sâu. Nhờ sự phối hợp tích cực của UB MTTQ tỉnh, đến nay, 100% đồn BP trực thuộc đã có đơn vị kết nghĩa, đỡ đầu với các nội dung, hình thức phong phú, như hỗ trợ vật chất để chỉnh trang doanh trại, tổ chức giao lưu văn hoá, văn nghệ, thể thao giữa các đơn vị kết nghĩa cũng diễn ra thường xuyên hơn.
Những năm gần đây, nhiều tập thể, cá nhân BĐBP tỉnh được UBND tỉnh tặng bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ. Đặc biệt, năm 2007, BĐBP tỉnh đã vinh dự được Chính phủ tặng cờ “đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua Quyết thắng toàn lực lượng BĐBP năm 2007”; UBND tỉnh tặng cờ “đơn vị dẫn đầu phong trào thi đua khối nội chính năm 2007”. Hình ảnh chiến sĩ văn hoá, thầy giáo, thầy thuốc “quân hàm xanh” ngày ngày gắn bó với đồng bào các dân tộc trên biên giới, đã và đang góp phần tô đẹp thêm hình ảnh “anh Bộ đội Cụ Hồ”, của nhân dân, vì nhân dân phục vụ.
