Những năm qua, cùng với phát triển kinh tế, tỉnh Quảng Ninh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho lĩnh vực an sinh xã hội, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân. Trong quá trình đó, vai trò của cơ quan dân cử, trực tiếp là Ban Văn hóa – Xã hội Hội đồng nhân dân (HĐND) tỉnh, ngày càng được khẳng định thông qua hoạt động tham mưu, thẩm tra, giám sát và phản ánh kịp thời ý kiến, nguyện vọng của cử tri.
Trong nhiệm kỳ vừa qua, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh đã chủ động bám sát yêu cầu thực tiễn, kịp thời tham mưu để HĐND tỉnh ban hành 18 nghị quyết trong lĩnh vực an sinh xã hội. Các nghị quyết được xây dựng trên cơ sở tổng hợp ý kiến cử tri, đánh giá đầy đủ tác động chính sách, bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật và điều kiện thực tế của địa phương, qua đó góp phần đưa nhiều chính sách sớm đi vào cuộc sống, tạo chuyển biến tích cực trong lĩnh vực văn hóa - xã hội.
Tiêu biểu trong số đó là Nghị quyết số 28/2023/NQ-HĐND, ban hành ngày 8/12/2023, về chính sách thu hút bác sĩ làm việc tại các cơ sở y tế công lập đến năm 2025. Sau hơn 2 năm triển khai, tỉnh đã thu hút được 65 bác sĩ, trong đó có 7 bác sĩ về công tác tại trạm y tế xã, từng bước củng cố hệ thống y tế cơ sở, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là tại các địa bàn còn khó khăn.
Là bác sĩ về công tác tại tỉnh theo diện thu hút từ Nghị quyết số 28, bác sĩ Cầm Thị Trúc Linh, khoa Nội 1, Bệnh viện Phổi Quảng Ninh, cho hay, các chính sách ưu đãi của nghị quyết đã tạo điều kiện để chị yên tâm công tác, ổn định cuộc sống. Đối với ngành y - lĩnh vực đòi hỏi thời gian và chi phí lớn cho đào tạo, nghiên cứu, thì nguồn hỗ trợ này giúp đội ngũ bác sĩ tiếp tục nâng cao chuyên môn, góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh trên địa bàn tỉnh.
Xác định rõ vai trò là cơ quan tham mưu, thẩm tra và giám sát trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh lấy giám sát làm khâu trọng tâm trong quá trình đưa nghị quyết vào cuộc sống. Hằng năm, Ban chủ động lựa chọn những vấn đề bức thiết, nội dung được đông đảo cử tri quan tâm để đưa vào chương trình giám sát, bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, kịp thời kiến nghị điều chỉnh, nâng cao hiệu quả thực thi chính sách.
Riêng trong lĩnh vực giáo dục, nhiệm kỳ qua, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh đã chủ động tham mưu để HĐND tỉnh ban hành và tổ chức giám sát việc thực hiện nhiều nghị quyết quan trọng, qua đó tạo nền tảng ổn định và nâng cao chất lượng giáo dục trên địa bàn. Có thể kể tới Nghị quyết số 63/2021/NQ-HĐND “Quy định chế độ thưởng, hỗ trợ trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi và một số chính sách ưu đãi đối với Trường THPT Chuyên Hạ Long từ năm học 2021-2022 đến năm học 2025-2026”; Nghị quyết số 07/2022/NQ-HĐND ngày 9/12/2022 quy định nội dung, mức chi tổ chức các kỳ thi, cuộc thi, hội thi trong lĩnh vực giáo dục của tỉnh Quảng Ninh…
Trong bối cảnh sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Ban đã tăng cường giám sát việc tổ chức mạng lưới trường, lớp; bố trí, sử dụng đội ngũ giáo viên và bảo đảm các điều kiện dạy học tại cơ sở. Thông qua khảo sát thực tế và làm việc trực tiếp với các ngành, địa phương, Ban kịp thời kiến nghị tháo gỡ những khó khăn phát sinh sau sáp nhập, góp phần giữ ổn định hoạt động giáo dục và từng bước nâng cao chất lượng dạy và học trên địa bàn tỉnh.
Trên thực tế, thông qua các cuộc khảo sát, làm việc trực tiếp với các ngành, địa phương và tiếp thu ý kiến nhân dân, Ban Văn hóa - Xã hội đã kịp thời phát hiện những khó khăn, vướng mắc trong quá trình tổ chức thực hiện chính sách; trên cơ sở đó kiến nghị các giải pháp điều chỉnh phù hợp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực văn hóa - xã hội, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân.
Riêng trong năm 2025, Ban đã triển khai 12 cuộc giám sát và khảo sát, tập trung vào các lĩnh vực an sinh xã hội, giáo dục, y tế và việc tổ chức, vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Các cuộc giám sát được thực hiện nghiêm túc, bám sát thực tiễn, làm rõ tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị liên quan. Nhiều kiến nghị sau giám sát đã được tiếp thu, giải quyết kịp thời; kết quả xử lý được thông tin trở lại với cử tri, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với cơ quan dân cử. Việc gắn giám sát với tiếp xúc cử tri, đối thoại trực tiếp tại cơ sở đã giúp Ban Văn hóa - Xã hội nắm chắc tình hình thực tiễn, phản ánh đúng và trúng các vấn đề đặt ra, qua đó nâng cao tính khả thi và hiệu quả của chính sách khi triển khai.
Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh cũng chú trọng nâng cao chất lượng công tác thẩm tra ngay từ khâu xây dựng đề án, dự thảo nghị quyết. Việc thẩm tra được thực hiện chặt chẽ, có cơ sở pháp lý, bám sát điều kiện thực tiễn, góp phần bảo đảm các nghị quyết ban hành có tính khả thi và đồng bộ.
Theo bà Vũ Thị Diệu Linh, Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh Quảng Ninh, trong giai đoạn cuối nhiệm kỳ 2021 - 2026, Ban tiếp tục nắm chắc tình hình, đồng hành với các địa phương trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp; đồng thời kiến nghị tổng kết, đánh giá toàn diện việc thực hiện các nghị quyết giai đoạn 2021 - 2025, làm cơ sở xây dựng các chính sách phù hợp hơn trong thời gian tới.
Thực tiễn cho thấy, việc phát huy vai trò của cơ quan dân cử trong lĩnh vực văn hóa - xã hội là điều kiện quan trọng để các chủ trương, chính sách bám sát thực tiễn và đi vào cuộc sống. Thông qua hoạt động tham mưu, thẩm tra, giám sát và tiếp thu ý kiến cử tri, Ban Văn hóa - Xã hội HĐND tỉnh tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt trong hoàn thiện chính sách, bảo đảm hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với cơ quan dân cử, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của tỉnh trong giai đoạn mới.
