Xây dựng đội ngũ chính trị viên (CTV) xã, phường, thị trấn, đơn vị tự vệ mà trước hết là nâng cao năng lực tiến hành công tác Đảng, công tác chính trị (CTĐ, CTCT) là một nội dung quan trọng của công tác quốc phòng địa phương, nhằm bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng đối với lực lượng dân quân tự vệ (DQTV), dự bị động viên (DBĐV) cũng như tăng cường công tác quốc phòng, an ninh ở cơ sở.
Vì vậy, trong quá trình xây dựng lực lượng, kiện toàn Ban CHQS xã, phường, đơn vị tự vệ, cấp uỷ, chính quyền, Ban CHQS thị xã Cẩm Phả luôn quan tâm hàng đầu đến đội ngũ CTV, bổ nhiệm đủ về số lượng theo Quy định 71-QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương và Điều 15, Pháp lệnh DQTV, bảo đảm 100% xã, phường, đơn vị tự vệ có Ban CHQS là có CTV. Đồng thời, chú trọng bồi dưỡng, nâng cao chất lượng toàn diện để đội ngũ CTV có đủ khả năng tiến hành CTĐ, CTCT và làm tham mưu cho cấp uỷ, chính quyền địa phương lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả công tác quân sự, quốc phòng. Hiện nay, so với các địa phương khác của tỉnh, đội ngũ CTV của thị xã Cẩm Phả có trình độ lý luận, nghiệp vụ khá đồng đều, 100% có trình độ cao cấp lý luận và đại học, nhiều đồng chí đã qua phục vụ quân đội hoặc trưởng thành từ chiến sĩ DQTV. Từ năm 2003 đến nay, thị xã đã mở nhiều lớp bồi dưỡng quân sự, quốc phòng cho CTV dưới các hình thức: tập huấn CTĐ, CTCT, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng, thi CTV giỏi...
Nhận xét, đánh giá về chất lượng hoạt động của đội ngũ CTV xã, phường, đơn vị tự vệ của thị xã những năm qua, đồng chí Đỗ Thông, Bí thư Thị uỷ, Bí thư Đảng uỷ quân sự thị xã, cho rằng, về cơ bản các CTV đã phát huy tốt vai trò, trách nhiệm, hoàn thành nhiệm vụ, chức trách được giao. Điểm nổi bật làcác CTV đã cùng với Chỉ huy trưởng Ban CHQS và thủ trưởng các cơ quan, đơn vị tích cực nghiên cứu, nắm vững đường lối, quan điểm của Đảng, pháp luật Nhà nước, nhiệm vụ của lực lượng vũ trang và tình hình thực tế địa phương, đơn vị để đề xuất với cấp uỷ những chủ trương, biện pháp lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành toàn diện các mặt công tác quân sự, quốc phòng, chủ động tiến hành các hoạt động lãnh đạo chính trịtư tưởng trong lực lượng DQTV, DBDV theo đúng nguyên tắc, quan điểm của Đảng, góp phần đưa đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ chính trị của địa phương thấm sâu vào cán bộ, chiến sĩ, động viên cán bộ, chiến sĩ và nhân dân nâng cao cảnh giác cách mạng, ngăn chặn, đẩy lùi âm mưu “Diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch, tổ chức xây dựng lực lượng DQTV, DBDV có số lượng phù hợp, chất lượng tổng hợp ngày càng cao, nhất là chất lượng về chính trị, đảm bảo cho lực lượng DQTV, DBDV luôn trung thành vô hạn với Đảng, Tổ quốc và nhân dân, thực sự là chỗ dựa tin cậy, vững chắc của Đảng bộ, chính quyền ở cơ sở. Đồng thờicác CTV đã đóng vai trò quan trọng trong việc lãnh đạo, chỉ đạo lực lượng DQTV phối hợp chặt chẽ với công an và các lực lượng trên địa bàn giữ gìn an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, phòng chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn, xây dựng cơ sở vững mạnh toàn diện,tham mưu giúp cấp uỷ, chính quyền cơ sở thực hiện tốt chế độ, chính sách đối với DQTV, DBDV, các gia đình chính sách, gia đình quân nhân ổn định cuộc sống, góp phần củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình xây dựng và hoạt động của đội ngũ CTV xã, phường, đơn vị tự vệ ở Cẩm Phả cũng nảy sinh nhiều khó khăn, bất cập. Hiện thị xã còn 11 đơn vị DQTV chưa có Ban CHQS, chưa có CTV. Hơn nữa, tổ chức, biên chế CTV, nhất là CTV ở các đơn vị tự vệ chưa có sự thống nhất. Theo quy định 71-QĐ/TW của Ban Bí thư, CTV đơn vị tự vệ phải làbí thư Đảng uỷ (chi bộ), nhưng một số doanh nghiệp lại cử phó bí thư hoặc phó giám đốc làm CTV. Thiếu sót này theo chúng tôi, ngoài trách nhiệm của cấp uỷ Đảng các cơ quan, doanh nghiệp thì việc làm tham mưu, hướng dẫn tổ chức thực hiện của Đảng uỷ, Ban CHQS thị xã chưa chặt chẽ. Hơn nữa, trình độ, năng lực của đội ngũ CTV có mặt còn chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ, tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Cá biệt có đồng chí CTV nhận thức về vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác của mình còn hạn chế, không phân biệt được khi nào đứng trên cương vị bí thư cấp uỷ để chỉ đạo về công tác quốc phòng, khi nào đứng trên cương vị là CTV để làm tham mưu cho cấp uỷ và tổ chức tiến hành CTĐ, CTCT trong hoạt động quân sự, quốc phòng, xây dựng lực lượng DQTV. Vì vậy, một số CTV thường đứng ở vị trí bí thư Đảng uỷ (chi bộ) để chỉ đạo hoạt động quân sự, quốc phòng, hoặc “khoán trắng” cho các đồng chí chỉ huy trưởng và chuyên trách quân sự mọi công việc, kể cả công tác giáo dục chính trị tư tưởng, thi đua, tuyên truyền, hoạt động cổ vũ động viên chiến sĩ trên thao trường... Do vậy, mối quan hệ giữa CTV với chỉ huy trưởng quân sự xã, phường chưa hài hoà,làm cho chất lượng hoạt động của DQTV ở một số đơn vị chưa cao...
Để khắc phục những tồn tại, thiếu sót đó, cần phải có những giải pháp kiên quyết, đồng bộ, song điều quan trọng hàng đầu là phải làm cho đội ngũ CTV có nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò, trách nhiệm của mình, cũng như tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp uỷ Đảng đối với công tác quân sự, quốc phòng, xây dựng LLVT địa phương. Với tư cách là người chủ trì về CTĐ, CTCT, CTV phải thường xuyên nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ quân sự, quốc phòng cũng như nội dung, phương pháp tiến hành công tác Đảng, công tác chính trị trong hoạt động và xây dựng lực lượng DQTV, để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ được giao. Muốn vậy, ngoài việc tự học, tự rèn của bản thân CTV, Đảng uỷ, Ban CHQS thị xã cần phải thường xuyên tổ chức bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ CTV. Đây là phương pháp tốt nhất để nâng cao năng lực, trình độ tiến hành công tác Đảng công tác chính trị cho đội ngũ CTV ở xã, phường, đơn vị tự vệ. Đi liền với đó, cần phải thường xuyên quan tâm, hướng dẫn, kiểm tra, giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để các đồng chí CTVhoàn thành nhiệm vụ. Ban CHQS thị xã cũng cần chỉ đạo các Ban CHQS cơ sở sớm xây dựng, hoàn thiện quy chế hoạt động, cụ thể hoá những quy định trong Quyết định số 189/2006/QĐ-BQP ngày 11-11-2006 của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng về chức trách, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác của cán bộ Ban CHQS cơ sở nói chung và CTV nói riêng. Đồng thời phối hợp với các ban, ngành, cơ quan, đơn vị động viên, khuyến khích, tạo mọi điều kiện thuận lợi về vật chất cũng như tinh thần để các đồng chí CTV hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, xứng đáng là“linh hồn” của các đơn vị DQTV ở cơ sở.
