Quảng Ninh được thiên nhiên ưu đãi nhiều danh lam thắng cảnh, bãi biển đẹp, đặc biệt lại có Vịnh Hạ Long, một di sản quý giá đã 2 lần được tổ chức UNESCO công nhận là di sản thiên nhiên thế giới. Không những thế, Quảng Ninh còn bảo tồn được nhiều di tích lịch sử văn hóa có giá trị quan trọng.
Với tiềm năng và sự quan tâm đầu tư khai thác, những năm qua du lịch Quảng Ninh đã có bước phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực cho kinh tế - xã hội của tỉnh.
Dịch vụ chèo thuyền nan đưa đón khách tham quan làng chài Vông Viêng.
Tiềm năng lớn nhưng tăng trưởng chậm
Theo số liệu thống kê hiện nay, ngành Du lịch Quảng Ninh có 25.000 lao động trực tiếp và 50.000 lao động gián tiếp. Phát triển du lịch đã có sự gắn kết cùng với sự phát triển các ngành kinh tế khác, đồng thời các trung tâm du lịch của tỉnh cũng đang từng bước tạo ra sự liên kết phát triển vùng. Mặt khác, chính du lịch đã tạo sức hút lớn trong lĩnh vực đầu tư. Cơ sở hạ tầng, dịch vụ du lịch ngày càng được đầu tư nâng cấp, bổ sung mới với tốc độ phát triển nhanh. Nếu như năm 2001, toàn tỉnh có 253 cơ sở lưu trú, với tổng số 3.600 phòng nghỉ, trong đó có 19 khách sạn được xếp hạng từ 1 đến 4 sao với 1.320 phòng. Đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh có tổng số gần 980 cơ sở lưu trú với gần 13.700 phòng ngủ, trong đó có 86 khách sạn từ 1-5 sao với gần 4.800 phòng ngủ. Dịch vụ tàu lưu trú nghỉ đêm trên vịnh có tổng số khoảng 150 chiếc với gần 1.500 buồng ngủ đạt chất lượng cao. Một số sản phẩm du lịch mới có sức cạnh tranh được đưa vào khai thác làm tăng thêm sức hấp dẫn và góp phần tạo nên diện mạo mới của du lịch Quảng Ninh. Bên cạnh đó, quan hệ hợp tác quốc tế được tăng cường mở rộng, hình ảnh và thương hiệu du lịch Hạ Long - Quảng Ninh ngày càng trở nên uy tín và thân thuộc hơn đối với bạn bè quốc tế, tạo thuận lợi cho tiến trình hội nhập quốc tế.
Thế nhưng, có một điều dễ nhận thấy, trong thời gian qua mặc dù tốc độ phát triển cơ sở vật chất hạ tầng tăng nhanh, có sự đổi mới nhưng còn nhiều bất cập. Nhiều khách sạn, nhà nghỉ tư nhân được xây dựng nhỏ lẻ nên thiếu mỹ quan, không đảm bảo tiêu chuẩn phục vụ khách có khả năng chi trả cao, khó có thể đáp ứng nhu cầu ăn nghỉ của những đoàn khách lớn. Mặt khác, việc đầu tư phát triển ồ ạt tàu du lịch cho khách lưu trú trên vịnh qua đêm cũng đang gây ra một số vấn đề như: rác thải, nước thải không được xử lý tốt, gây ô nhiễm môi trường. Bên cạnh đó, nguồn nhân lực phục vụ du lịch còn hạn chế, hệ thống vui chơi giải trí, thể thao còn thiếu, không kích thích được khả năng chi tiêu của khách du lịch, nhất là khách nước ngoài. Các sản phẩm du lịch chưa đặc sắc, thiếu tính hấp dẫn, mang tính vùng miền nên chưa lưu giữ được thời gian lưu trú của du khách, hiệu quả kinh doanh chưa cao. Theo số liệu thống kê về tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2000-2009, du lịch Quảng Ninh chỉ đạt 14,4% (với khách quốc tế) và 9,9% với khách nội địa, thấp hơn mức toàn quốc (lần lượt là 17% và 15%).
Team buiding, một sản phẩm du lịch mới, được chi nhánh Saigon tourist Quảng Ninh đưa vào phục vụ khách du lịch trong mùa hè năm 2011.
Cần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch
Để ngành Du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn và hướng tới phát triển du lịch bền vững, Quảng Ninh cần có kế hoạch cũng như định hướng cụ thể để phát triển du lịch trong những năm tới. Trước hết, việc quy hoạch phát triển du lịch Quảng Ninh phải phù hợp với những mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội địa phương. Theo ông Trịnh Đăng Thanh, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, để nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, cần chú trọng đến những vấn đề như: Cơ chế và chính sách đầu tư để đảm bảo phát triển đồng bộ, bền vững, ưu tiên nhà đầu tư lớn, đầu tư riêng biệt các khu du lịch cao cấp, phát triển khu chuyên biệt, sản phẩm du lịch, lưu niệm đặc trưng; không gian du lịch gắn với trọng tâm phát triển du lịch ở từng địa điểm. Mặt khác, các ngành chức năng phải thường xuyên thanh kiểm tra, xử phạt hành chính đảm bảo môi trường du lịch, môi trường kinh doanh, an toàn cho du khách. Ngoài ra, cần chú trọng phát triển các sản phẩm du lịch mới: Tham quan làng chài, lặn biển...; gắn các sản phẩm du lịch biển đảo với các hình thức du lịch khác như du lịch văn hóa, du lịch sinh thái và các sự kiện thể thao.
Không chỉ riêng ông Trịnh Đăng Thanh mà nhiều nhà quản lý và các chuyên gia trong lĩnh vực du lịch đều cho rằng để phát triển du lịch bền vững thì Quảng Ninh cần nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Trong đó, cần thu hút đầu tư phát triển khu vui chơi giải trí cao cấp nhiều thể loại phục vụ đối tượng du khách quốc tế và du khách trong nước có mức chi trả cao. Các loại hình vui chơi giải trí cũng phải được nghiên cứu cho phù hợp với điều kiện của địa phương để khai thác có hiệu quả. Cùng với đó là tăng cường phối hợp với các đơn vị liên quan đào tạo tổ chức các lớp tập huấn, đào tạo nghiệp vụ, ngoại ngữ, kiến thức du lịch cộng đồng, góp phần làm chuyển biến trong phong cách, thái độ và ý thức phục vụ khách du lịch. Đồng thời, tỉnh cũng cần thực hiện tốt các biện pháp đẩy mạnh hỗ trợ phát triển du lịch, tăng cường công tác quản lý, bình ổn giá; tăng cường công tác quảng bá, xúc tiến du lịch.
Thực tế những năm qua cho thấy, chất lượng sản phẩm du lịch của Quảng Ninh đang dần được cải thiện, tạo môi trường du lịch thân thiện và an toàn, thu hút du khách. Tuy nhiên, để nâng cao chất lượng dịch vụ và phát triển du lịch bền vững, đòi hỏi phải có sự nỗ lực, cố gắng và sự đồng tâm nhất trí giữa các cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp, sự ủng hộ của người dân và du khách, nhất là đối tượng trực tiếp làm du lịch. Có như vậy thì du lịch Quảng Ninh mới luôn hấp dẫn, thu hút du khách và thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.
| Phát triển du lịch bền vững là hoạt động khai thác có quản lý các giá trị tự nhiên và nhân văn nhằm thỏa mãn các nhu cầu đa dạng của khách du lịch. Trong đó có quan tâm đến các lợi ích kinh tế dài hạn trong khi vẫn đảm bảo sự đóng góp cho bảo tồn và tôn tạo các nguồn tài nguyên, duy trì được sự toàn vẹn về văn hóa để phát triển hoạt động du lịch trong tương lai; cho công tác bảo vệ môi trường và góp phần nâng cao mức sống của cộng đồng địa phương. Mục tiêu của du lịch bền vững là phát triển, gia tăng sự đóng góp của du lịch vào kinh tế, cải thiện tính công bằng xã hội, cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng dân cư, đáp ứng nhu cầu của du khách và duy trì chất lượng môi trường. |