(Đồng chí Nguyễn Lương Tá, Chủ tịch Liên minh HTX-DNNQD tỉnh trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh)
Lãnh đạo Liên minh HTX - DNNQD thăm lớp học nghề mây tre đan tại xã Hà An (Yên Hưng)
+ Hiện nay toàn tỉnh có 236 HTX hoạt động ở các ngành và lĩnh vực như: Nông nghiệp, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, giao thông vận tải, thương mại và dịch vụ, xây dựng, tín dụng, vệ sinh môi trường, dịch vụ điện sinh hoạt và nước sạch nông thôn. Hầu hết các HTX đều đã tiến hành sửa đổi, bổ sung điều lệ, xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh phù hợp với quy định của Luật HTX năm 2003 và điều kiện thực tế của cơ sở. Nhiều HTX đã mở rộng và phát triển các dịch vụ thiết yếu hỗ trợ kinh tế hộ phát triển nên đã mang lại hiệu quả kinh doanh cao. Nếu như năm 2004 toàn tỉnh chỉ có 24% HTX đạt loại khá, giỏi; 49% trung bình; 27% là yếu kém thì đến hết năm 2006 số HTX đạt khá, giỏi tăng lên 50,2%; HTX yếu kém chỉ còn 11,3%.
Có thể khẳng định trong những năm qua, đặc biệt 3 năm gần đây (2004-2007) kinh tế hợp tác, HTX của tỉnh từng bước được củng cố và ngày càng phát triển cả về quy mô, phạm vi hoạt động. Nét mới của các HTX trong những năm gần đây là sự phát triển đã gắn với nhu cầu của các giới, các tầng lớp, nhóm đối tượng xã hội khác nhau vì mục tiêu giúp đỡ nhau làm kinh tế, khắc phục khó khăn để vượt khó, xoá đói giảm nghèo. Trong hoạt động các HTX đã có sự liên kết, liên doanh với nhau và liên kết hợp tác với các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế khác để cùng nhau phát triển.
Trong lĩnh vực nông nghiệp, toàn tỉnh hiện có 149 HTX dịch vụ nông nghiệp. Các HTX này đã thực hiện tốt các dịch vụ cho hộ xã viên như: Thuỷ nông, cung ứng vật tư nông nghiệp, thú y, bảo vệ thực vật, chuyển giao kỹ thuật công nghệ, chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi có hiệu quả. Điển hình như HTX dịch vụ nông nghiệp Hồng Hải (TP Hạ Long) đã đảm nhận 6 khâu dịch vụ cho xã viên là: Điện, thuỷ lợi, tín dụng nội bộ, giống, làm đất và vật tư nông nghiệp. Hiện nay tổng giá trị thu nhập của HTX đạt 3,15 tỷ đồng, thu nhập bình quân gần 800 nghìn đồng/xã viên/tháng. Tại huyện Yên Hưng, Đông Triều và TX Uông Bí, các HTX vừa chuyển đổi cơ cấu giống cây trồng vừa tích cực triển khai dồn điền, đổi thửa, áp dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác mang lại hiệu quả kinh tế cao. Một số HTX còn mạnh dạn tổ chức du nhập nghề mây, tre đan, móc sợi để tạo thêm việc làm cho lao động nông thôn. Nét nổi bật của các HTX hoạt động trong lĩnh vực phi nông nghiệp là đã mạnh dạn đầu tư vốn, đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo việc làm với thu nhập ổn định cho hàng ngàn lao động nông thôn. Điển hình là các HTX: Dịch vụ điện nướcLiên Vị (Yên Hưng); vận tải Thanh Sơn (Uông Bí); vận tải Hải Long (Hạ Long)… Bên cạnh việc chủ động đầu tư phát triển sản xuất nhiều HTX còn rất quan tâm đến việc xây dựng thương hiệu, tạo uy tín trong thương trường, đó là: Rau an toàn Tiền An, Cộng Hoà (Yên Hưng); hoa tươi (Hoành Bồ); na Việt Dân, vải Bình Khê (Đông Triều); vận tải Đức Phúc, Ka Long, Hải Long... đã nhận được lòng tin, sự cảm tình của khách hàng trong và ngoài tỉnh.
- Là tổ chức đầu mối, đại diện cho các HTX và doanh nghiệp trong tỉnh, Liên minh HTX-DNNQD đã làm gì để xây dựng và nhân rộng các HTX điển hình tiên tiến?
+ Hiện nay một số chính sách, pháp luật của Nhà nước khi đưa vào áp dụng đối với mô hình kinh tế HTX chưa phù hợp; trình độ nhận thức của một số xã viên về cơ chế thị trường còn hạn chế; đội ngũ cán bộ quản lý HTX chưa đáp ứng được yêu cầu. Vì vậy trong những năm qua, Liên minh luôn coi trọng việc thực hiện chức năng tham gia xây dựng chính sách pháp luật về HTX. Thường xuyên phối hợp với các cấp, ngành, địa phương, cơ quan chức năng có thẩm quyền hướng dẫn, giải quyết nhiều nội dung, vấn đề có liên quan đến quyền và lợi ích hợp pháp của các HTX, đơn vị thành viên. Ngoài làm tốt công tác tuyên truyền, vận động phát triển kinh tế tập thể, Liên minh còn tổ chức có hiệu quả các hoạt động hỗ trợ, tư vấn cho các HTX. Từ năm 2004 đến nay Liên minh đã mở hàng trăm lớp đào tạo, bồi dưỡng về: Kiến thức quản lý kinh doanh, kỹ năng lãnh đạo, lập phương án vay vốn tiếp cận với các tổ chức ngân hàng, khởi sự doanh nghiệp và đào tạo nghề lao động nông thôn cho gần 6.000 học viên là cán bộ quản lý HTX và xã viên. Tích cực phối hợp và tư vấn xây dựng chương trình, đề án hỗ trợ HTX; tổng kết công tác xây dựng, phát triển HTX và triển khai biện pháp củng cố các HTX yếu kém... Đặc biệt Thường trực Liên minh thường xuyên chỉ đạo và triển khai có hiệu quả công tác tuyên truyền học tập các đơn vị điển hình tiên tiến trong áp dụng mô hình sản xuất kinh doanh mới đem lại hiệu quả cao. Khuyến khích các HTX phát triển mô hình dịch vụ khâu làm đất, tín dụng nội bộ, xây dựng thương hiệu. Đồng thời hỗ trợ đào tạo nghề đối với các HTX chuyển đổi sang ngành nghề mới; tổ chức nhiều chuyến tham quan, học tập các mô hình kinh doanh giỏi ở các địa bàn trong tỉnh và tỉnh bạn cho cán bộ chủ nhiệm, phó chủ nhiệm, lãnh đạo cấp uỷ, chính quyền địa phương.
- Đồng chí có thể cho biết một vài giải pháp chính để phát triển và nhân rộng các HTX điển hình tiên tiến trong thời gian tới?
+ Theo tôi trong thời gian tới cần tiếp tục tuyên truyền sâu rộng hơn nữa nhằm nâng cao nhận thức trong cán bộ, nhân dân về chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước về đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể. Phát triển kinh tế tập thể là giải pháp quan trọng để nâng cao đời sống, phát triển kinh tế của cộng đồng dân cư, đặc biệt là cộng đồng dân cư trong sản xuất nông nghiệp. Đây là giải pháp quan trọng để CNH-HĐH nông nghiệp nông thôn, thực hiện chương trình xoá đói, giảm nghèo, giúp nông dân vươn lên làm giàu chính đáng. Việc phát triển và nhân rộng HTX điển hình tiên tiến là trách nhiệm của các cấp uỷ, chính quyền địa phương. Do vậy các địa phương phải quan tâm thoả đáng, có trách nhiệm xây dựng các mô hình HTX trên các lĩnh vực thuộc địa phương, ngành mình, trên cơ sở đó tổng kết rút kinh nghiệm và tạo điều kiện để các mô hình tiên tiến phát triển và nhân ra diện rộng. Liên minh tỉnh sẽ đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ phát triển HTX. Tiếp tục xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo bồi dưỡng cán bộ quản lý HTX; làm tốt công tác tư vấn hỗ trợ HTX trong việc xây dựng phương án sản xuất kinh doanh, chuyển giao công nghệ. Tranh thủ sự giúp đỡ của Trung ương gắn kết, lồng ghép các chương trình dự án, triển khai các chương trình phát triển làng nghề trong khu vực nông thôn. Về phía các HTX, cần mạnh dạn đổi mới cách nghĩ, cách làm, chủ động học hỏi nâng cao trình độ; mạnh dạn chuyển đổi mô hình sản xuất; quan tâm hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao tay nghề cho người lao động khi phát triển nghề mới. Ngành Ngân hàng cần có chính sách cụ thể, tạo điều kiện thuận lợi về nguồn vốn vay để các HTX có điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất, kinh doanh, xây dựng thương hiệu. Có như vậy các HTX mới có thể đứng vững và phát triển trong cơ chế thị trường trước yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế.
- Xin cảm ơn đồng chí !
