Năm 2008 và những tháng đầu năm 2009, với diễn biến thời tiết khắc nghiệt đã làm ảnh hưởng lớn tới sự phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh. Chẳng hạn như trận rét đậm rét hại đầu năm 2008 làm nhiều trâu, bò, cây trồng của bà con bị chết. Đến tháng 9-2008, cơn bão số 6 gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản trên địa bàn các huyện Đầm Hà, Tiên Yên, Ba Chẽ, Bình Liêu; làm 5 người chết, 7 người bị thương, hàng trăm ngôi nhà bị sập, hàng ngàn ngôi nhà ngập nước, nhiều công trình hạ tầng bị phá huỷ, thiệt hại lên tới hàng trăm tỷ đồng. Chưa hết, suy thoái kinh tế thế giới đã làm đời sống của nhiều người dân bị ảnh hưởng, nhất là với đồng bào các dân tộc thiểu số miền núi, vùng cao của tỉnh. Trước tình hình này, việc tăng cường công tác dân tộc, chăm lo đời sống của bà con nơi vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo đã được tỉnh quan tâm, đầu tư mạnh mẽ.
Ngay từ đầu năm 2008, Ban Dân tộc tỉnh đã chủ động tham mưu cho UBND tỉnh ra quyết định ban hành tiêu chí xác định mức phân bổ nguồn vốn đầu tư cho các xã, thôn, bản đặc biệt khó khăn thuộc chương trình 135 của tỉnh (giai đoạn 2006-2010); hướng dẫn các địa phương rà soát các đối tượng được thụ hưởng chính sách theo Quyết định số 112/2007/QĐ-TTg ngày 20-7-2007 của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ các dịch vụ, cải thiện và nâng cao đời sống nhân dân, trợ giúp pháp lý nâng cao nhận thức pháp luật thuộc chương trình 135 giai đoạn II v.v... Ban Dân tộc tỉnh còn phối hợp với các sở, ngành liên quan, UBND các địa phương thực hiện các chương trình mục tiêu và chính sách dân tộc hiện hành theo đúng quy định trên nguyên tắc dân chủ, công khai tới cơ sở; kịp thời phát hiện và xử lý vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện ở một số địa phương. Xây dựng đập chia nước đầu nguồn tại thôn II, xã Quảng Thịnh (xã khó khăn của huyện Hải Hà) để cung cấp nước tưới phục vụ bà con nông dân sản xuất. Ảnh: H.T
Việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho các xã vùng đồng bào dân tộc, vùng sâu, vùng xa cũng được quan tâm, triển khai. Năm 2008, với tổng số vốn 1.841,6 triệu đồng được giao của chương trình 134, Ban Dân tộc phối hợp với huyện Ba Chẽ triển khai thực hiện hạch toán tồn đọng cho 12 công trình nước sinh hoạt tập trung tại 7 xã trên địa bàn huyện. Cũng trong năm 2008, bằng nguồn vốn chương trình 135, 30 xã đặc biệt khó khăn và 29 thôn bản đặc biệt khó khăn thuộc các xã khu vực II của tỉnh được đầu tư nhiều công trình hỗ trợ phát triển sản xuất, bồi dưỡng cán bộ, hỗ trợ các dịch vụ xã hội. Với số vốn này, các địa phương đã đẩy mạnh việc làm đường giao thông, nâng cấp 22 tuyến đường liên xã, 10 công trình thuỷ lợi, nâng cấp kiên cố hoá 22 tuyến kênh tưới tiêu, xây dựng trạm điện hạ thế, nhà văn hoá v.v... đồng thời thanh toán nợ tồn đọng của một số công trình đã làm từ trước đó. Để giúp bà con xây dựng các mô hình phát triển kinh tế, cũng với nguồn vốn trong chương trình 135, chương trình của tỉnh, bà con được hỗ trợ cây trồng, vật nuôi, vật tư, máy móc, trang thiết bị phục vụ sản xuất với tổng số hộ được hưởng lợi trên 6.000 lượt hộ. Để nâng cao trình độ cho các hộ dân, Ban Dân tộc tỉnh phối hợp với một số Vụ thuộc Uỷ ban Dân tộc tổ chức các hội nghị tập huấn tuyên truyền nâng cao hiểu biết pháp luật cho cán bộ xã, các già làng, trưởng bản của huyện Bình Liêu. Căn cứ nhu cầu đào tạo của một số xã, thôn, bản, Ban Dân tộc tỉnh đã phối hợp xây dựng chương trình và mở các lớp tập huấn chuyên môn nghiệp vụ quản lý, trang bị kiến thức về phát triển nông - lâm - ngư nghiệp cho cán bộ cơ sở và cộng đồng. Năm 2008, toàn tỉnh đã mở dược 45 lớp tập huấn với 2.387 lượt người tham dự.
Cũng với nguồn vốn này, các địa phương trong chương trình đã tổ chức hỗ trợ cho hơn 2.500 học sinh là con hộ nghèo đang theo học tại các lớp mẫu giáo, lớp bán trú dân nuôi trong các trường tiểu học và THCS của tỉnh... Trong năm học 2007-2008, cơ sở hạ tầng các trường bán trú dân nuôi ở các xã như phòng học, nhà vệ sinh, bếp ăn, giếng nước v.v... được duy trì tốt, tạo điều kiện thuận lợi cho con em đồng bào dân tộc thiểu số ở các khe, bản xa xôi theo học thuận lợi. Các chính sách về học bổng, hỗ trợ học phí, giấy viết, vở viết cho học sinh dân tộc thiểu số, học sinh diện nghèo được thực hiện linh hoạt, phù hợp với tình hình thực tế, như: điều chỉnh nâng mức trợ cấp cho học sinh THCS và bổ túc cơ sở trong các cơ sở bán trú dân nuôi từ 140.000đ/học sinh/ tháng của năm cũ lên 200.000 đồng/học sinh/tháng trong năm học 2008-2009. Năm 2008, đã có 42 học sinh là con em đồng bào dân tộc thiểu số đã tốt nghiệp THPT được cử tuyển đi học một số trường đại học, cao đẳng. Không chỉ chăm lo đến việc học hành, đào tạo nguồn cán bộ cho các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tỉnh còn quan tâm công tác chăm lo sức khoẻ cho đồng bào. Công tác khám chữa bệnh cho người nghèo được thực hiện một cách hiệu quả, mạng lưới y tế từ tỉnh, huyện đến xã, phường được đầu tư mạnh để đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khoẻ cho nhân dân. Các bệnh viện, trung tâm y tế thực hiện chính sách miễn, giảm viện phí cho các bệnh nhân là người nghèo, dân tộc thiểu số ở vùng khó khăn. Bên cạnh đó, các sở, ban, ngành, đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh cũng tổ chức chia cụm đóng góp, để giúp đỡ các xã nghèo trên địa bàn tỉnh. Trong năm 2008, cụm giúp đỡ xã nghèo do Ban Dân tộc làm cụm trưởng đã hỗ trợ xã Đạp Thanh (Ba Chẽ) 177 triệu đồng để thi công 3 công trình thiết yếu tại trường học của xã.
Để bảo tồn bản sắc văn hoá các dân tộc và đẩy mạnh tuyên truyền đến đồng bào các dân tộc thiểu số, Ban Dân tộc tỉnh phối hợp cùng Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh xây dựng, phát sóng chương trình phát thanh - truyền hình bằng tiếng dân tộc Dao, phối hợp một số sở biên soạn tài liệu dạy tiếng Dao để dùng cho học viên là cán bộ, công chức, viên chức công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi; tổ chức lễ hội văn hoá thể thao các dân tộc miền núi... Công tác tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng được chú trọng. Trong năm 2008, Ban Dân tộc tỉnh tiếp nhận 27 đơn thư khiếu nại, tố cáo, kiến nghị của công dân là đồng bào dân tộc thiểu số về các lĩnh vực đất đai, hành chính, chính sách dân tộc... Các đơn thư đều được Ban Dân tộc tỉnh nhận, phân loại, trả lời, hoặc chuyển đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết.
Với việc đẩy mạnh đầu tư cho các xã vùng cao, dân tộc trên địa bàn tỉnh đã góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống của người dân vùng dân tộc miền núi của tỉnh. Năm 2008, tỷ lệ hộ nghèo một số huyện miền núi giảm mạnh so với năm 2007, như: Tiên Yên giảm 2,32%; Hoành Bồ giảm 2,06%; Ba Chẽ giảm 4,07%... Đến hết 2008, trong tổng số 30 xã đặc biệt khó khăn của tỉnh thì có 6 xã được T.Ư xét, đưa ra khỏi danh sách các xã thụ hưởng chương trình 135; đời sống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn tỉnh ngày càng phát triển. Điều này đã góp phần củng cố, giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh.
