Bắn nỏ, đẩy gậy, kéo co, tung còn... từ lâu không chỉ là trò chơi dân gian mà đã đứng vào danh sách thi đấu tại các sân chơi thể thao chuyên nghiệp. Cứ 2 năm một lần, Hội thi thể thao các dân tộc thiểu số toàn quốc lại được tổ chức. Đây là cơ hội để các địa phương xốc dậy phong trào. Tuy nhiên, việc tập luyện thi đấu vẫn còn gặp nhiều trở ngại.
Vừa thiếu, vừa yếu
Có một thực tế hiện nay là tại các công sở từ cấp tỉnh xuống huyện đều dành phần diện tích mặt tiền, sân hậu, dựng nhà thi đấu để làm địa điểm thi đấu thể thao. Cùng với cơ sở vật chất sẵn sàng dành cho người luyện tập và hệ thống các giải đấu từ phong trào tới đỉnh cao, cầu lông, bóng bàn, tennis đã trở thành “món ăn tinh thần” không thể thiếu đối với mọi người. Trong khi đó, thực trạng của các môn thi đấu thể thao dân tộc lại không được như vậy. Sự phát triển kinh tế - xã hội không đồng đều giữa các vùng miền cũng ảnh hưởng không nhỏ tới việc đưa môn thể thao dân tộc trở thành thế mạnh.
Trao đổi với chúng tôi, bà Nguyễn Thị Lý, Trưởng phòng Thể thao phong trào, Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch cho biết: “Trong những năm qua công tác phát triển các môn thể thao dân tộc đã nhận được rất nhiều sự quan tâm đầu tư về con người cũng như giải đấu. Tuy nhiên, việc giữ chân những vận động viên giỏi, thu hút nhân tài cho ngành Thể thao vẫn còn nhiều khó khăn, chưa đáp ứng yêu cầu. Công tác tuyển chọn VĐV đã được thực hiện ở tất cả các huyện, thị. Tuy nhiên, việc tuyển chọn VĐV không hề đơn giản, nên chưa phát hiện được những VĐV có tố chất thực sự để đào tạo”.
Thực tế cho thấy, việc tổ chức các giải thể thao dân tộc ở các địa phương vẫn mang tính chất quảng bá bản sắc văn hoá và rèn luyện thân thể cho đồng bào vùng cao là chính. Ở đâu có chính quyền quan tâm, nơi đó có phong trào mạnh và ngược lại. Nhiều nơi có cơ cấu giải thưởng thấp, không tương xứng với sức lực bỏ ra của các VĐV, nhất là so với giá trị ngày công sản xuất thời kỳ cao điểm. Tuy nhiên, mỗi khi các giải thể thao dân tộc được tổ chức nó luôn thu hút đông đảo người dân tham gia và trở thành sân chơi lành mạnh bổ ích. Họ sẵn sàng bỏ cả ngày công lên nương hay trồng trọt để đi thi đấu và cũng ganh đua từng điểm số rất quyết liệt. Song bên cạnh việc phát triển như thế thì giải thể thao dân tộc vẫn chưa được tổ chức thường xuyên mà chỉ diễn ra vào dịp lễ hội, hoặc giải đấu do tỉnh tổ chức là chính.
Đâu là giải pháp?
Để các môn thể thao dân tộc ngày càng phát triển mạnh mẽ, ngành TDTT Quảng Ninh cũng đã có nhiều kế hoạch dài hơi, trong đó đặc biệt nhấn mạnh tới việc đầu tư cơ sở vật chất cho thể thao dân tộc. Hiện nay, đã có 2 địa phương có các cụm thể thao dân tộc là Hoành Bồ và Ba Chẽ.
“Để chương trình phát triển TDTT vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi mang lại hiệu quả cao, chúng tôi đưa vào thi đấu các trò chơi phổ biến và được yêu thích nhất ở từng vùng. Đối với thanh thiếu niên, nhi đồng và các học sinh thường thích đá cầu, nhảy dây, kéo co, bóng đá, bóng chuyền, cầu lông, võ cổ truyền... chúng tôi đang hy vọng trong một tương lai không xa các môn thể thao dân tộc sẽ phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện tại ngành TDTT cũng đã tổ chức Hội thi Văn hoá, Thể thao hàng năm và vừa qua Sở Giáo dục và Đào tạo cũng đã khuyến khích các địa phương khi tổ chức thi đấu Hội khoẻ Phù Đổng cũng nên lồng ghép môn thể thao dân tộc vào thi đấu. Đây là một cách làm hay và chắc chắn thời gian tới thể thao dân tộc ở Quảng Ninh sẽ đạt được kết quả cao”, bà Nguyễn Thị Lý cho biết thêm.
Việc hệ thống hoá lại các môn thể thao dân tộc hiện mang tính mùa vụ cũng được tính đến. Theo đó, sẽ xây dựng và chỉ đạo thống nhất hệ thống thi đấu thể thao quần chúng cho đồng bào dân tộc thiểu số, định kỳ tổ chức các hội làng, lễ hội truyền thống, ngày hội văn hoá thể thao của từng dân tộc, hội khoẻ Phù Đổng tại các trường phổ thông dân tộc nội trú và các hoạt động thể thao khác trên địa bàn. Hằng năm, tổ chức các giải thể thao toàn thôn, xã gắn với ngày kỷ niệm lớn của đất nước.
Để các môn thể thao dân tộc ở Quảng Ninh phát triển mạnh mẽ và trở thành điểm sáng trên toàn quốc, Sở Văn hoá - Thể thao và Du lịch cũng đã có nhiều kế hoạch cụ thể, chi tiết. Hy vọng với sự chuẩn bị kỹ lưỡng như thế, trong một tương lai không xa các môn thể thao dân tộc của Quảng Ninh sẽ khẳng định mình ở những giải đấu trong nước.
Duy Linh
