Có lẽ không nhiều người dân Hạ Long biết đến phiên chợ chuyên họp lúc nửa đêm về sáng ngay giữa lòng thành phố. Đây là phiên chợ đầu mối cung cấp rau quả cho cả thành phố sử dụng hằng ngày.
Từ phiên chợ này, qua những người bán lẻ, thực phẩm được đưa đến các chợ trong thành phố. Có mặt ở phiên chợ này là những người lao động lam lũ, luôn phải thức khuya dậy sớm và chấp nhận một “múi giờ” sinh hoạt khác với mọi người...
Tôi có mặt ở cổng chợ Hạ Long I lúc 3 giờ sáng. Toàn bộ khu vực trước cổng chợ đã đông nghẹt người, hàng hóa để đầy trên vỉa hè, tràn xuống cả lòng đường. Ai cũng nhanh thoăn thoắt, bốc hàng từ trên xe xuống vị trí để hàng của mình. Hết xe này tới xe khác đầy ắp hàng, đỗ chật cổng chợ. Khi hàng hóa đã được chuyển xuống khỏi xe, mọi người lại xoay qua cân lại hàng, bỏ hàng ra khỏi những bao nilon, những sọt tre. Chị Hiên một người bán buôn rau, quả ở chợ Hạ Long I cho biết: “Vợ chồng tôi bán buôn ớt, bầu, bí, cà pháo, sả, hành, mướp ở chợ này đã mười năm nay rồi. Mưa, bão gì cũng phải đi. Mình bỏ mối nên không thể nghỉ buổi chợ nào vì sợ mất hết mối. Có hôm mưa to, hai vợ chồng mặc áo mưa ngồi bán, trưa về tôi bị cảm sốt ly bì. Nhưng ngủ tới nửa đêm lại phải dậy đi bán tiếp”. Câu chuyện của chúng tôi bị gián đoạn bởi có khách mua hàng. Cân hàng xong cho khách, đến khi tính tiền chị Hiên còn bớt cho vài ngàn để “lấy may” buổi sáng. Ngồi một lát lại thấy có người đến trả nợ. Chị Hiên kể: “ở đây mua bán hôm trước hôm sau mới trả. Cũng có người những lần đầu trả rất sòng phẳng rồi lại nợ, vài lần sau, rồi bỏ đi mất, không biết đâu mà đòi. Có người mua nợ xong lại cãi bay cãi biến là không nợ. Tức lắm nhưng không biết làm sao”. Chị kể thêm, những năm trước, vợ chồng chị phải chất hàng lên xe máy chở nhau ra chợ từ 1h đêm. Còn bây giờ thì chị gửi hàng theo xe tải, rồi đi nhờ xe ôtô cho đỡ vất vả. Vừa ngồi nói chuyện, chị Hiên vừa lựa cà ra từng sọt lớn, sọt nhỏ khác nhau để bán cho khách. Chị cứ luôn tay luôn chân, vừa cân hàng, vừa tính tiền, vội vàng như sợ trời sẽ sáng. Cũng như phần đông những người bỏ mối hàng cất khác, chị Hằng, nhà ở tận Hoành Bồ chuyên đi thu gom và tiêu thụ các loại rau, quả. Gắn bó với phiên chợ suốt chục năm qua, vợ chồng chị Hằng như quen đi với nỗi nhọc nhằn, vất vả. Anh Tuấn, chồng chị vừa đóng rau cải vào bao cho khách vừa đốt thuốc liên hồi. Dáng hình gầy guộc của đôi vợ chồng lấp loáng trong màn đêm se lạnh. Vừa tiếp chuyện với khách lạ, hai người vừa lúi húi đóng gói hàng không ngừng tay. Luồng sáng đèn đường vàng vọt xuyên qua từng lỗ thủng của tấm bạt cũ được căng tạm bợ khiến những người bên dưới không nhìn rõ mặt nhau. Khi tôi hỏi lý do gắn bó với phiên chợ này, chị Hằng phân bua: “Cả hai vợ chồng không có nghề ngỗng gì, cũng chẳng có vốn liếng nhiều nên đành phải chịu cảnh nhọc nhằn. Thức trắng đêm đâu phải là chuyện dễ dàng. Mỗi sáng trở về nhà, thân hình ê ẩm, đỏ cả mắt, nhưng đâu còn cách nào khác. Con cái được ăn học cũng đều dựa vào phiên chợ đêm này”. Từng lời chị nói như tan vào không gian tối lặng. Một điều dễ nhận thấy nhất ở đây là người bán và người mua ai cũng tỏ ra hối hả. Người bán hối hả vì lo trời sáng, người mua thì vội vã để kịp giờ mở hàng. Bác Hòa, bán hàng hoa ở chợ vừa gói hoa cho khách vừa vui vẻ tâm sự: “2 giờ sáng, đang ngủ ngon giấc đã phải dậy đi lấy hàng rồi, vất vả vậy đó. Nhưng đã quen nếp rồi, không làm thì buồn lắm”. Không kém phần sôi động là khu bán thịt, cá tươi. Mọi người đang hì hục khiêng từng con lợn đã được làm thịt đặt lên bàn cân. Sau đó, với con dao sắc ngọt cùng đôi bàn tay chuyên nghiệp của người bán hàng, từng tảng thịt lợn được xả ra thành nhiều loại bày trên bàn và đóng vào bao cho khách lấy lẻ. Cách đấy vài chục mét là khu bán cá, bán hải sản. Đầu đội nón, chân mang ủng, tay mang găng, mỗi người một việc, không ai nói với ai lời nào ngoài tiếng đập đá, tiếng dội nước, tiếng thau chậu va vào nhau loảng xoảng, rộn rã khắp khu vực này. Ai cũng vội vã vì nếu để cá, mực, tôm… ở ngoài lâu quá sẽ bị ươn, rất khó bán. Ngoài trời, bóng đêm vẫn còn bao trùm, chỉ có chút ánh sáng leo lét của vài cái bóng đèn vàng hắt ra từ những chiếc thuyền chở cá vào chợ.
Có mặt ở phiên chợ này là những người lao động lam lũ, luôn phải thức khuya dậy sớm và chấp nhận múi giờ sinh hoạt khác với mọi người. Trong ảnh: Khu vực bán buôn hoa.
Khu vực bán buôn hải sản.
Ở phiên chợ này không chỉ có những người phụ nữ tảo tần, mà còn có cả những người đàn ông làm các công việc như đẩy hàng, bốc dỡ hàng hóa và họ cũng là những người đầy kinh nghiệm trong việc mua bán. Tất cả như chảy theo một guồng máy hối hả, tấp nập như chạy đua với thời gian. Khi trời vừa hửng sáng cũng là khi phiên chợ chuẩn bị tan. Phố xá nhộn nhịp chuẩn bị cho một ngày mới, công việc của họ tưởng như kết thúc nhưng không, họ lại trở về nhà tiếp tục chuẩn bị cho việc mua bán vào phiên chợ sớm mai.