Sáng ngày 9-10, TAND Tối cao xử phúc thẩm vụ tiêu cực đất đai tại TX Đồ Sơn (Hải Phòng) với 3 bị cáo nguyên là lãnh đạo của địa phương này. Người dân TP Cảng và các tỉnh lân cận đổ về trụ sở toà án Hải Phòng để theo dõi. Đây là một trong 5 vụ án tham nhũng điển hình về đất đai.
Bác Nguyễn Mạnh Hồng (phường Bắc Sơn, Kiến An, Hải Phòng) bức xúc: “Chúng tôi theo dõi vụ án ngay từ đầu và cả phiên sơ thẩm. Đây là vụ tham nhũng lớn, nghiêm trọng liên quan đến các cấp lãnh đạo ở Hải Phòng. Họ đã sử dụng đất công làm quà biếu cho cấp trên để tư lợi”.
Vụ "ăn đất" ở Đồ Sơn được xác định là một trong 5 vụ án tham nhũng về đất đai điển hình trong năm 2005. Tuy nhiên, cách hành xử của các cơ quan tố tụng đã gây bức xúc trong dư luận. Ông Chu Minh Tuấn (nguyên giám đốc Sở Tài nguyên – môi trường Hải Phòng) được xác định có liên quan vụ việc, nhưng đã được miễn truy tố, không bị đưa ra xét xử.
Trong phiên xét xử sơ thẩm ngày 28/9, 3 bị cáo là Vũ Đức Vận (nguyên bí thư Thị ủy Đồ Sơn), Hoàng Anh Hùng (nguyên chủ tịch UBND thị xã) và Lưu Kim Thái (nguyên phó chủ tịch thị xã) chỉ nhận mức án cảnh cáo, thấp hơn cả khung hình phạt quy định của Bộ Luật tố tụng hình sự.
Bản án sơ thẩm đã gây bất bình trong dư luận. Thủ tướng đã có văn bản kiến nghị Viện trưởng VKSND tối cao, Chánh án TAND tối cao chỉ đạo kiểm tra, làm rõ trách nhiệm của tập thể, cá nhân được phân công thực hiện quyền công tố và xét xử vụ tiêu cực đất đai ở Đồ Sơn.
4 ngày sau kiến nghị của Thủ tướng, ngày 5/9, VKS, TAND tối cao và Bộ Công an đã xem xét lại toàn bộ vụ tiêu cực đất đai tại Đồ Sơn (Hải Phòng) và thống nhất kháng nghị huỷ án sơ thẩm của toà Hải Phòng, phục hồi điều tra, truy cứu hình sự nguyên giám đốc Sở Tài nguyên Chu Minh Tuấn.
Theo Viện KSND tối cao, 3 bị cáo Vũ Đức Vận (nguyên bí thư Thị ủy Đồ Sơn), Hoàng Anh Hùng (nguyên chủ tịch UBND thị xã Đồ Sơn) và Lưu Kim Thái (nguyên phó chủ tịch UBND thị xã) phạm tội trong trường hợp nghiêm trọng. Việc Toà án Hải Phòng phạt cảnh cáo ba bị cáo là không đúng với quy định tại điều 29 (hình phạt cảnh cáo chỉ áp dụng với người phạm tội ít nghiêm trọng).
Trước đó, TAND Hải Phòng đã báo cáo TAND tối cao việc lãnh đạo thành phố "can thiệp" vào quá trình xét xử. Tại cuộc họp trước phiên sơ thẩm, Bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Thuận cho rằng, cơ quan tố tụng Hải Phòng cần tôn trọng quyết định của VKSND tối cao đối với ông Chu Minh Tuấn (miễn truy cứu trách nhiệm hình sự). Nếu có nhiều tình tiết giảm nhẹ thì có thể xử phạt các bị cáo dưới mức khung hình phạt quy định tại khoản 1, điều 281 Bộ luật hình sự.
8h30, người dân vẫn nườm nượp đổ về toà án Hải Phòng. Lực lượng cảnh sát chốt chặn ở cửa bên trong không cho vào khu vực phòng xử án. Họ giải thích rằng phòng xử hết chỗ, và yêu cầu người dân bình tĩnh. Một phóng viên đứng trong đám đông, sau gần 20 phút vẫn không thể qua được cổng dù đã xuất trình giấy tờ. Một cán bộ công an giải thích với VnExpress: “Nếu mở cổng, đám đông tràn qua chúng tôi không giữ nổi”.