Phiên thảo luận diễn ra sôi nổi và thẳng thắn

Hôm qua, 3-7, Kỳ họp thứ 10, HĐND tỉnh đã dành cả ngày để các đại biểu (ĐB) thảo luận về các nội dung của kỳ họp. Đã có gần 70 ý kiến thảo luận về các vấn đề thuộc nhiều lĩnh vực. Báo Quảng Ninh xin giới thiệu cùng bạn đọc những vấn đề được các ĐB tập trung thảo luận và cũng là những kiến nghị của nhiều cử tri.

Rõ ràng là ngành Than đang phát triển “nóng”!

Ngành Than có phát triển “nóng”? Đây là câu hỏi được đặt ra từ những kỳ họp trước của HĐND tỉnh. Vấn đề sự phát triển “nóng” của ngành Than được hâm nóng lại ngay từ đầu kỳ họp này bằng sự khẳng định của Ban Kinh tế ngân sách. Báo cáo giám sát của Ban Kinh tế ngân sách nêu rõ: Dự kiến số lượng khai thác năm 2007 là 43 triệu tấn than nguyên khai. Như vậy sản lượng đã bằng kế hoạch của năm 2010, được đánh giá tốc độ khai thác và sản xuất hiện nay là “nóng”.

Đánh giá này của Ban Kinh tế ngân sách đã nhận được sự đồng tình, hưởng ứng mạnh mẽ của các ĐB trong phiên thảo luận. ĐB Phạm Hải Đường (tổ Uông Bí) cho rằng: “Nghị quyết của Tỉnh uỷ đề ra đến năm 2010 sản lượng than sạch đạt 30-40 triệu tấn. Dự kiến năm 2007 đã vượt kế hoạch. Vấn đề “nóng” thể hiện ở sản lượng tăng trong khi việc đầu tư cơ sở hạ tầng để phát triển bền vững không được chú trọng và ô nhiễm môi trường do khai thác than ngày càng tăng”. ĐB Đường nói thêm rằng ông được biết ngành than đã “hứa” nhiều giải pháp để cải thiện môi trường nhưng làm quá chậm. ĐB Nguyễn Duy Hưng (tổ Cẩm Phả) bức xúc: “Chưa bao giờ xe than chạy trên quốc lộ nhiều như hiện nay”. Theo ĐB: Chiến lược của ngành Than là “chui” sâu để tăng sản lượng nhưng thực tế thì toàn bới các mỏ nhỏ. Nếu đứng trên đỉnh Cao Sơn (Cẩm Phả) nhìn xuống sẽ thấy cả TX Cẩm Phả chịu bụi. Đây là sự coi thường người dân. Vì vậy, tới đây chúng ta phải siết chặt quản lý nhà nước với hoạt động khai thác than.

ĐB Nguyễn Hữu Tước (tổ Cẩm Phả) cho rằng để giảm “nóng” trong phát triển ngành than thì cần giảm sản lượng than xuất khẩu và hạn chế tối đa việc xuất khẩu than theo đường tiểu ngạch sang Trung Quốc. Đại biểu HĐND ở tổ thuộc các địa phương không có than cũng tỏ ra bức xúc. ĐB Nguyễn Trọng Minh đề nghị: “HĐND tỉnh cần kiến nghị với Chính phủ phải xem lại chiến lược phát triển ngành than. Chính phủ cần cử Đoàn công tác về xem việc khai thác than gây ảnh hưởng đến đời sống nhân dân như thế nào”.
Qua ý kiến thảo luận, hầu hết các đại biểu đều khẳng định ngành Than đang phát triển “nóng”.

Ô nhiễm môi trường-SOS!

Môi trường được coi là một trong những vấn đề được quan tâm nhiều nhất. Như đã phản ánh ở trên, việc tăng sản lượng khai thác than đã gây ra nhiều hậu quả nặng nề cho môi trường sinh thái. Do không có biện pháp hiệu quả để hoàn nguyên môi trường nên đất đá do khai thác than bị mưa lũ cuốn trôi, vùi lấp xuống các hồ đập chứa nước ngọt, làm thoái hoá, biến dạng, thậm chí làm mất khả năng canh tác nông nghiệp ở một số khu vực. ĐB Bùi Văn Tiến (tổ Đông Triều) đã chỉ rõ, ngành than khai thác đã gây nhiều bức xúc cho dư luận xã hội về môi trường, nhưng đầu tư lại nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ, mỗi khi mưa bão đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của nhân dân quanh khu vực”. ĐB Nguyễn Quang Điệp (tổ Yên Hưng) thì cho rằng, hiện nay công tác quản lý Nhà nước đối với các doanh nghiệp khai thác than của cơ quan chuyên môn còn lỏng, dẫn đến việc khai thác, vận chuyển và chế biến than khó kiểm soát vừa gây thất thoát tài nguyên, vừa ảnh hưởng đến môi trường.

Một số ĐB còn có ý kiến, nhiều nhà máy xi măng, cơ sở sản xuất công nghiệp trên địa bàn tỉnh do đặt ở vị trí không phù hợp đã và đang là tác nhân gây tổn hại đến môi trường sống của nhân dân, đến nay chưa có biện pháp khắc phục. Việc cấp phép cho các dự án san lấp mặt bằng, lấn biển, xây dựng các khu dân cư còn thiếu quy hoạch. Nhiều chủ đầu tư , trong quá trình thi công đã xem nhẹ vấn đề bảo vệ môi trường như không tính toán đến việc tiêu thoát nước cho các khu dân cư cạnh vùng dự án. Việc vận chuyển đất đá, vật liệu xây dựng qua khu dân cư lại không đảm bảo, dẫn đến bụi và tiếng ồn. Các ĐB  đã nêu nhiều ví dụ về việc tắc trách của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện các dự án đã để lại hậu quả cho môi trường. Điển hình là sự việc trận mưa đêm 30-6, rạng sáng ngày 1-7 vừa qua đã gây ngập lụt nhà cửa, thiệt hại tài sản cho hàng trăm hộ dân thuộc khu 8, phường Bãi Cháy. Nguyên nhân chính là do Công ty CP Đầu tư xây dựng và Kinh doanh nhà Quảng Ninh trong khi xây dựng các hạng mục công trình đã thiết kế hệ thống thoát nước quá nhỏ, không đủ khả năng thoát nước khi trời mưa lớn. ĐB Lưu Xuân Khoa (tổ Hạ Long) cho rằng cần phải xem xét lại việc cấp các dự án san núi, mở rộng mặt bằng vì việc làm đó không chỉ phá vỡ cảnh quan môi trường mà còn gây nguy cơ sạt lở đất đá xuống khu dân cư. ĐB Nguyễn Văn Quynh (tổ Hạ Long) nhận xét, việc để xảy ra tình trạng ngập lụt tại TP Hạ Long trong trận mưa lớn vừa qua là do chính quyền thành phố chưa làm hết trách nhiệm và nhấn mạnh, cần phải tập trung giải quyết vấn đề từ gốc chứ không phải đến khi ngập lụt xảy ra thì mới tập trung vào cuộc. Vấn đề nước sạch sinh hoạt cũng được đề cập khá cụ thể. ĐB Trần Thị Thuý Hà (tổ TX Uông Bí) đã nêu, người dân TX Uông Bí phải sử dụng nguồn nước do Nhà máy nước Lán Tháp lấy từ suối Vàng Danh đã bị ô nhiễm từ lâu. ĐB này đề xuất phải dừng ngay việc lấy nước từ suối Vàng Danh để cấp cho nhân dân TX Uông Bí sinh hoạt, nên lấy nước từ Nhà máy nước Đồng Mây qua khu vực hồ Yên Lập... Do ô nhiễm môi trường nghiêm trọng ở nhiều nơi nên khi bàn đến việc chuyển một phần diện tích rừng phòng hộ, rừng đặc dụng thành rừng sản xuất, nhiều ĐB đã phản đối quyết liệt. Đặc biệt là việc chuyển 1.353ha rừng đặc dụng tại khu di tích Yên Tử sang rừng sản xuất vì khu vực này không chỉ có tài nguyên rừng phong phú mà còn có trữ lượng lớn than. Vì nếu sau chuyển đổi, quản lý không tốt sẽ dẫn đến hậu quả khó lường...

Thu ngân sách đạt thấp, thu hút đầu tư yếu kém

Mở đầu buổi thảo luận tại tổ Hạ Long, ĐB Bùi Văn Khích đề cập ngay đến vấn đề thu ngân sách của tỉnh 6 tháng đầu năm 2007 không đạt dự toán(49%). Theo ĐB Khích, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do năm nay HĐND tỉnh đã đặt mức dự toán cao hơn năm ngoái, trong khi tình hình chung của tỉnh có nhiều biến động bất lợi. Đến thời điểm này, thu ngân sách mới chỉ đạt 4.548 tỷ đồng. Cùng chung ý kiến, ĐB Nguyễn Văn Lâm, cho rằng, nguyên nhân còn do tốc độ giải ngân vốn cơ bản quá chậm. ĐB Phùng Danh Đài nói việc Bộ Tài Chính giao chỉ tiêu cho tỉnh Quảng Ninh về vấn đề thu chi ngân sách là không sát với thực tế của địa phương, chẳng hạn như nhà máy xi măng Cẩm Phả chưa đi vào hoạt động  mà đã được giao chỉ tiêu thu ngân sách. Đây cũng là những bất cấp dẫn đến tình trạng trên. ĐB Hoàng Huy Tâm nói thêm, ngân sách tỉnh ta chưa bao giờ không đạt thu, từ năm 2002 đến 2006 đều có tăng, đặc biệt năm 2006 tăng hơn 700 tỷ đồng, tôi ngại nhất là khúc mắc do vấn đề giải ngân, không biết tiêu tiền cũng là vấn đề, phải xem lại cách chi tiêu vướng mắc ở đâu? ĐB Lưu Xuân Khoa cho rằng, cần phải có giải pháp triệt để. Chưa thu đủ ngân sách nhất thiết phải thu đủ tiền sử dụng đất và thuê đất từ các doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp nào không tuân thủ cần phải có biện pháp xử lý kiên quyết. Thực tế thì cũng có một số dự án khó khăn thật, nhưng đó chỉ là số ít, nhiều sự án đã bán hết đất tại sao lại không nộp tiền sử dụng đất?  Cùng với đó chúng ta cần đánh giá lại hiệu quả thực hiện các nghị quyết của HĐND, tôi nhớ đây là lần thứ 3 HĐND bàn về vấn đề này rồi...

Tại buổi thảo luận, các ĐB cũng tập trung phân tích về vấn đề thu hút đầu tư của tỉnh quá yếu kém so với tiềm năng và các địa phương khác. Có nhiều nguyên nhân, tuy nhiên nguyên nhân chính vẫn là do khúc mắc từ công tác cải cách hành chính. Tại tổ thảo luận Cẩm Phả, ĐB Nguyễn Duy Hưng bức xúc: Thời gian qua các doanh nghiệp kêu ca rất nhiều về thủ tục hành chính, điều này cũng dễ hiểu  bởi đội ngũ cán bộ công chức nhiều nơi của tỉnh kém về năng lực, ngoại ngữ thì không thông, quy hoạch không biết, dẫn đến việc làm mất lòng tin của các nhà đầu tư. Vấn đề này đã liên tục được đề cập, vậy mà vẫn không thể giải quyết được triệt để. ĐB Lưu Xuân Khoa cho rằng: cần phải có giải pháp nâng cao chất lượng cán bộ, công chức, rà soát lại một số thủ tục không phù hợp, đẩy mạnh hơn nữa cải cách hành chính, tạo đổi mới để thu hút đầu tư cho xứng với tiềm năng của tỉnh. ĐB Trần Trọng Minh (tổ Vân Đồn) kiến nghị, vừa qua “một cửa liên thông” đã đưa vào hoạt động, một số sở, ngành có tiến bộ như Sở Xây dựng, Văn phòng UBND tỉnh, nhưng vẫn mắc từ phía Sở Kế hoạch - Đầu tư, điều này chứng tỏ “một cửa liên thông”  không thể phát huy được tác dụng. Đại biểu Đỗ Ngọc Phương (tổ Hạ Long) nói: thu hút đầu tư thấp do nhiều yếu tố như cơ sở hạ tầng, đường sá không đáp ứng được yêu cầu, cải cách hành chính có vấn đề, quảng bá tiếp thị, nguồn nhân lực hạn chế... ĐB Phạm Hải Đường, có ý kiến khu vực đầu tư nước ngoài nộp vào ngân sách chiếm đến 15%,  nhưng hiện nay Quảng Ninh chỉ mới thu hút được 98 triệu USD, số tiền đưa vào dự án là 34 triệu USD trong khi Hà Tây 6 tháng đầu năm đã thu hút được trên 1 tỷ USD, Hà Nội trên 800 triệu USD, tỉnh có nhiều tiềm năng như Quảng Ninh mà chỉ thu hút được từng ấy là không xứng đáng, cần phải xem xét lại...