Phim làm từ sách và sách ăn theo đắt hàng nhờ hiệu ứng từ phim đang trở thành hiện tượng tại Việt Nam. Sự ảnh hưởng qua lại này đồng thời tác động đến thói quen đọc của độc giả trẻ.
Từ hiện tượng Harry Potter...
Phim chuyển thể từ tác phẩm văn học, đặc biệt là những tác phẩm ăn khách, bán chạy, đang trở thành hiện tượng trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Các nhà làm phim chuyên nghiệp đã nhìn ra hiệu ứng này: phim dễ gây sự chú ý đối với khán giả hơn nếu được làm từ những tên sách ăn khách.
Harry Potter của tác giả J.K. Rowling và loạt phim chuyển thể từ bộ truyện này là một điển hình. Bộ truyện ăn khách khắp nơi trên thế giới này "đổ bộ" vào Việt Nam, lập tức trở thành hiện tượng. Ngay sau đó, loạt phim chuyển thể từ Harry Potter được nhập vào thị trường Việt Nam, cơn sốt về cậu bé phù thủy dâng cao hơn do hiệu ứng từ bộ sách.
Ngay sau đó, loạt phim tạo hiệu ứng ngược trở lại bộ sách. Sau khi các rạp chiếu, cửa hàng đĩa phim tràn ngập Harry Potter, số lượng bản in các tập sách Harry Potter lại tăng cao với nhiều lần tái bản, tuy không được tiết lộ nhưng ước đoán hàng trăm nghìn cuốn. Bạn đọc trẻ đổ xô nhau tìm đọc bộ truyện, thói quen đọc sách trong giới trẻ lại được hâm nóng.
Khi vé của bộ phim liên tục "cháy", các suất chiếu đông nghẹt, fan của bộ truyện lại nóng lòng chờ tin từ tác giả J.K.Rowling, đợi từng ngày để đọc tập tiếp theo. Chỉ sau 4 ngày phát hành tập thứ 6 của bộ Harry Potter, NXB Trẻ phải cho tái bản thêm 20.000 cuốn. Còn lần ra mắt tập cuối cùng, nhà xuất bản này đã chuẩn bị cả kho sách và phát hành trải đều trên khắp các địa phương trong cả nước để đáp ứng cơn sốt, chống sách lậu, sách giả.
Sách ăn theo phim
Từ "cơn địa chấn" Harry Potter, dần hình thành thói quen của một bộ phận độc giả thường tìm sách ăn theo phim để đọc, nhất là độc giả tuổi "teen".
Một chủ hiệu sách trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, TP.HCM cho biết: "Thường thì tác phẩm văn học ra trước, dù có tiếng và thuộc hàng sách "hot", nhưng cũng phải đến khi bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm đó có dàn diễn viên đẹp, nổi tiếng, ăn khách thì sách mới trở nên bán chạy. Chúng tôi thường phải nhập hàng liên tục trong những đợt như thế này. Người mua sách chủ yếu là giới trẻ".
Ngoài những người mê sách, lớp độc giả chưa có thói quen đọc, cũng truy lùng các đầu sách đã được chuyển thể thành phim để đọc sau khi đã xem phim. Sau khi bộ phim Chạng vạng được làm từ tiểu thuyết cùng tên của tác giả người Anh Stephenie Meyer công chiếu tại Việt Nam (cuốn Chạng vạng được xuất bản trước khi bộ phim phát hành), các phần sau của nó là Trăng non, Nhật thực ra mắt sau phim đều được săn lùng.
Cho đến nay, Chạng vạng đã phát hành được hơn 10.000 cuốn sau ba lần tái bản, con số khá lớn tại thị trường Việt Nam, chưa kể lượng sách bị "luộc". Hiệu ứng ngược từ bộ phim cũng đã đẩy số lượng phát hành cuốn thứ ba là Nhật thực lên hàng nghìn bản sau 5.000 bản của lần ra mắt đầu tiên, cùng hàng trăm đơn đặt hàng mua trọn bộ 3 cuốn. Trên các diễn đàn mạng, đầy những bình luận, nhận xét, so sánh giữa sách và phim.
Nhanh nhạy nắm bắt xu hướng đọc sách mới mẻ này, nhiều nhà xuất bản xắn tay tranh nhau vào cuộc săn lùng bản quyền dịch và phát hành các đầu sách ăn khách đã được chuyển thể thành phim.
Ông Phạm Sỹ Sáu, Trưởng ban giao dịch tác quyền NXB Trẻ, thừa nhận: "Sau khi bộ phim chuyển thể từ sách gây tiếng vang, lượng phát hành của tác phẩm đó tăng lên rất cao, nhà xuất bản chúng tôi phải tái bản nhiều lần mới đáp ứng được nhu cầu".
Phim không chỉ kéo khán giả đến rạp, mà còn lôi độc giả ra nhà sách ngày một nhiều hơn. Bà Trà My, Công ty sách First News, cho biết: "Cuốn P.S I love you được chúng tôi chọn dịch và liên kết xuất bản, cũng là sách hay nhưng lượng bán ra không cao. Tuy nhiên, sau khi bộ phim cùng tên được công chiếu ở thị trường trong nước, lượng phát hành cuốn sách này bỗng tăng vọt".
Minh chứng mới nhất: sau khi bộ phim Triệu phú khu ổ chuột gây đình đám tại giải thưởng điện ảnh Mỹ Oscar 2009, cuốn sách cùng tên xuất bản ăn theo tại Việt Nam đã cháy hàng. Phát hành chưa đầy một tháng, cuốn Triệu phú khu ổ chuột đã lọt vào top 10 đầu sách bán chạy nhất do Vinabook thống kê.
