Xung quanh ý kiến của nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát về phim lịch sử Việt Nam, nhiều bạn đọc đã gửi thư về trao đổi. Có ý kiến cho rằng, chúng ta hãy tạm dừng làm phim về Lý Công Uẩn nếu như khâu chuẩn bị không kịp, vì nếu "gượng ép" sẽ cho ra đời một tác phẩm không xứng với tầm vóc 4.000 năm lịch sử hào hùng của dân tộc.
Một cách nhìn sâu sắc!
 |
| Bộ phim cổ trang đặc sắc của Hàn Quốc "Truyền thuyết Joo Mong" đã tạo nên một cơn sốt thực sự đối với bạn xem truyền hình trên khắp cả nước. Ảnh: vtv.vn |
Hôm nay, đọc được ý kiến của nhà biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát, tôi cảm thấy sự lo lắng của mình về dự án phim Lý Công Uẩn đã được giãi bày theo cách nhìn của một nhà chuyên môn. Tôi và mọi người dân Việt Nam đều có nhiều hi vọng và niềm tin về một bộ phim "đậm đà bản sắc dân tộc" như dự án phim này. Nhưng lí do vì sao mà đến nay mọi phương án thể hiện đều rối bời theo cách nói của bà Hồng Ngát thì thật không thể hiểu nổi. Các vị trong ban dự án hay các vị có trách nhiệm liên quan có thấy được vấn đề để mà tháo gỡ không? Hay là chẳng nên thực hiện dự án này làm gì! Cứ để người dân Việt Nam biết về Lý Công Uẩn theo cách mà sách lịch sử đã dạy, còn hơn là hoàn thành 1 dự án theo kiểu cho có thì hình tượng Lý Công Uẩn sẽ bị lu mờ. Mong các vị hãy cân nhắc giùm. Nguyễn Khắc Định, Nguyễn Du, email: chidungdesign@yahoo.com.
Hãy thôi làm phim Lý Công Uẩn
Tôi rất đồng ý với bà Hồng Ngát. Nếu chưa làm được phim Lý Công Uẩn cho đúng nghĩa thì nên để tiền làm những việc khác thiết thực hơn như góp phần cải tạo nhà ở, điện, nước, an toàn, thực phẩm an toàn, tạo cảnh quan phố phường phong quang, giảm bụi v.v... Ôi biết bao nhiêu việc phải làm để có một Hà Nội đẹp. Nguyễn Văn Hải, Hà Nội, email: nvhai@inbox.com.
Phim Việt: Phim mà như kịch
Đã rất lâu rồi, tôi không đủ kiên nhẫn ngồi xem hết một bộ phim do các hãng phim VN sản xuất, ngoại trừ những bộ phim sản xuất từ trước những năm 90 của thế kỷ trước. Là người ngoại đạo, chỉ biết xem mà không biết làm phim, nhân có chuyên mục bàn về phim lịch sử Việt Nam, tôi xin có vài ý:
Về kịch bản: Các nhà viết kịch bản của ta hoặc là quá ôm đồm, hoặc là quá giản đơn. Một sự kiện lịch sử có thể và phải tái hiện trong nhiều tiếng đồng hồ thì lại viết quá tóm lược, đơn cử như phim “Điện Biên Phủ” chẳng hạn. Vì phải gói gọn trong một tập phim nên nhiều chi tiết quan trọng chỉ mang tính giới thiệu. Có thể nói phim “Điện Biên Phủ” có tính tài liệu nhiều hơn là phim truyện.
Về phim trường, dựng cảnh, hóa trang và diễn xuất của diễn viên: Không lẽ những người làm phim không cắt nghĩa được thế nào là phim, thế nào là sân khấu? Phim là đời thực, cuộc sống thực. Dù là tác phẩm nghệ thuật cần phải có hư cấu thì những tình tiết hư cấu cũng phải như thật. Phim người ta thì hư cấu mà người xem cứ tưởng là thật, còn phim VN, ngược lại, sự thật nhưng cứ tưởng là hư cấu.
Cảnh trong phim của ta nói chung là đơn điệu, thậm chí dàn dựng rất cẩu thả. Đơn cử như phim “Lục Vân Tiên” chẳng hạn. Đành rằng người nông dân thời đó rất khổ cực, lều tranh vách nứa thật, nhưng có lẽ cũng không phải như ở trong phim. Đã gọi là lều để ở thì tối thiểu cũng phải che được nắng được mưa, nếu không đảm bảo tối thiểu được 2 chức năng đó thì lều để làm gì? Nên nhớ rằng, ngày xưa đói cơm rách áo thôi, còn vật liệu dựng lều thì rất sẵn, mà cái lều thì tự người nông dân làm được không phải thuê thợ như xây nhà cấp 1, cấp 2 hiện nay. Đã vậy, vật liệu dựng lều đều còn mới nguyên. Quả thật phản ánh lịch sử như vậy là vô cùng cẩu thả, người xem phim nghĩ rằng người xưa nghèo khổ là đúng thôi, bởi họ quá lười biếng!
Các cảnh hóa trang của ta rất lộ, làm cho người xem thấy không thật. “Năm mươi sáu ngày đêm, khoét núi ngủ hầm, mưa dầm, cơm vắt” mà nhìn bộ đội ăn mặc cứ như đi duyệt binh, lúc nào quần áo cũng sạch sẽ gọn gàng, thậm chí thời bấy giờ làm gì đã có vải màu xanh Tô Châu, vậy mà trong phim bộ đội ta lại có để dùng (phim Điện Biên Phủ). Còn trong phim “Đường Trường Sơn trên biển” thì đội du kích phải bí mật ra bờ biển đón tàu chở vũ khí từ miền Bắc vào lại ăn mặc toàn quần áo mới, dù cách may hay màu sắc đã chọn cho phù hợp với cảnh vẫn không giấu được người xem, buộc người xem phải nghĩ rằng đó là họ may đồng loạt để đóng phim!
Diễn xuất của diễn viên quá cứng nhắc, như đóng kịch. Lời thoại quá trau chuốt. Không hiếm cảnh người nông dân mà ăn nói lịch thiệp như nhà tư sản, trẻ con mà ăn nói như người lớn. Đã vậy diễn viên luôn cường điệu trong giọng nói. Diễn viên và nhân vật họ sánh vai là hai người cùng đi song song với nhau chứ không phải một.
Tôi nêu lên những yếu kém chung hiện nay, chứ không phải tất cả. Có những diễn viên rất đáng được trân trọng, đặc biệt nhiều diễn viên lớn tuổi ở phía Bắc được đào tạo bài bản, họ thể hiện nhân vật mình sắm vai rất đạt, mặc dù những vai họ diễn đều là vai phụ, tiếc rằng thế hệ diễn viên trẻ ngày nay còn quá ít những người như vậy.
Tôi cũng xin nêu ra đây một vài nét của phim nước ngoài để các nhà làm phim tham khảo:
Các phim lịch sử của nước ngoài đều thể hiện gam màu rất chuẩn, không lòe loẹt, sáng chói như màu của phim VN.
Trang phục của các nhân vật trong phim được nghiên cứu kỹ lưỡng, may vá chu đáo. Thử xem trang phục của Trư Bát Giới, Lý Quỳ, Lâm Đại Ngọc… Có thể nói đó là những tác phẩm nghệ thuật, phù hợp, đẹp đến mức có thể không còn ai sáng tác ra kiểu cách nào hơn được nữa.
Phim hay không cứ phải có nhiều diễn viên đẹp, có nhiều cảnh “nóng”, mà điều quan trọng là phải thật, đời sống thật. Nếu không vươn lên đạt đến sự thật của của sống thì sẽ không bao giờ có phim hay. Thái Hoà, Vũng Tàu, email: thai_hoa1952@yahoo.com.
"Chiến tranh trong phim VN chẳng có gì là ác liệt"
Xem bộ đĩa CD về chiến tranh VN do Mỹ sản xuất, tôi thấy từng cột mốc thời gian của cuộc chiến thật rõ ràng như đang học lịch sử vậy. Còn khi xem phim VN về đề tài chiến tranh, vũ khí gì mà nổ như pháo chuột, thà đem chiếu phim tư liệu có khi thế hệ trẻ còn biết được rõ hơn về sự khốc liệt của cuộc chiến. Trần Cao Kỳ, TP.HCM, email: dl_cky@yahoo.com.
Điện ảnh Việt Nam suy nghĩ quá cũ
Tôi thấy thực sự thất vọng với cách làm phim của các nhà làm phim Việt. Hi vọng để rồi thất vọng, Hoàng Lê nhất thống chí, phim mà như kịch. Thử hỏi với cách làm như vậy thì đừng trách khán giả quay lưng lại với phim lịch sử. Nhìn phim của TQ, HQ mà thấy thèm. Nếu làm thì phải tâm huyết và sáng tạo chứ đừng làm theo cách cũ, tốn tiền của dân. Làm để đúng dịp này dịp nọ, chắc chắn là thất bại. Và làm một phim tầm cỡ như vậy thì phải nghĩ đến khán giả trước tiên. Đông người đi xem thì có nghĩa là phim đã thành công, vì có hay thì người ta mới đi xem chứ. Email: hamtieu84@yahoo.com.
Đạo diễn chưa dám đột phá trong tư tưởng?
Phải chăng do cái nhìn về một bộ phim của các đạo diễn của chúng ta vẫn theo lối... xưa? Khi mà một bộ phim "made in Việt Nam" chỉ xem được 1 hoặc 2 lần là khán giả thấy... chán đến tận cổ. Trong khi đó, tôi thấy nhiều bộ phim TQ sản xuất xem đi, xem lại vẫn cứ muốn xem (Như vừa rồi VTV3 chiếu lại bộ phim Tây du ký, dù tôi đã xem đến thuộc làu từng đoạn nhưng khi xem vẫn háo hức). Tôi nghĩ cái chính ở đây không phải là chưa đủ kỹ thuật để làm, mà là chưa dám làm. Giống như một đoàn người cần lội qua một con sông, chưa biết sông sâu hay cạn chẳng ai dám lội trước cả. Nhưng chỉ cần có một người tiên phong thì sẽ ra sao? Chắc các bạn cũng rõ! Hi vọng một ngày gần đây khán giả Việt Nam sẽ được xem một bộ phim lịch sử Việt Nam hoành tráng. Lê Đình Giáp, Đăk Mil - Đăk Nông, email: nongdan_lenthanhpho@yahoo.com.
Phim lịch sử của ta chưa đúng tầm vóc
Tuổi thơ của tôi sống trong những nhân vật lịch sử Việt Nam mà tôi được đọc qua các trang sách, ở đó các diễn viên mà tôi liên tưởng, khung cảnh trong những bộ phim tôi mơ của giấc mơ trẻ con rất riêng và hoành tráng. Lớn hơn một chút, tôi đã gặp một số bộ phim lịch sử của VN như Đêm hội Long Trì, Lửa cháy thành Đại La... ít nhiều để lại trong tôi nhiều ấn tượng về kịch bản, bố cục của phim.
Đến thời điểm những năm hiện nay, tôi bắt đầu cảm nhận mọi thứ mà phim lịch sử đã có của ta chưa đúng tầm vóc của lịch sử khoảng 4.000 năm dựng nước, giữ nước của dân tộc. Cũng biết rằng làm được một bộ phim hay là khó nhưng phim lịch sử càng khó hơn; ở đây ta nên nghĩ về nhiều vấn đề. Ở khâu kịch bản, tôi tin là chúng ta không thiếu những kịch bản hay; chúng ta có một dàn đạo diễn khá sắc sảo; diễn viên cũng khá nhiều khi mà điện ảnh ngày càng được xã hội hoá; chủ trương làm phim lịch sử thì đã có và rất mong được triển khai sớm; vấn đề mà tôi thường hay nghe các nhà chuyên môn nói trên các diễn đàn là tiền.
Ở đây, có nhiều cách hiểu, không có đủ tiền thì không thể làm được bất kỳ việc gì là điều tất yếu, nhưng có tiền nhiều mà không đủ sức làm phim lịch sử ra hồn thì lại phản tác dụng giáo dục, người xem có cách hiểu sai về nhân vật lịch sử thì hoàn toàn thất bại. Nên làm phim lịch sử có thể là ít cũng được song, tác phẩm phải ra tác phẩm đích thực. Nhìn sang Trung Quốc, đây là nước bậc thầy về phim lịch sử và họ khai thác mỏ vàng này ở nhiều góc độ mà cực kỳ hay, cuốn hút. Hay là Hàn Quốc chẳng hạn, mấy năm nay, trên TV có chiếu nhiều bộ phim lịch sử của HQ, đúng là tuyệt vời, chẳng hạn là phim "Truyền thuyết Ju-Mông" đang chiếu trên VTV, khỏi phải bàn đến sự hấp dẫn. Theo tôi, hay là ta mời đạo diễn nước ngoài và chọn thử một kịch bản hay của chúng ta, đầu tư đúng tầm thử xem sao. Rất hy vọng và tin tưởng dòng phim lịch sử sẽ có nhiều phim đúng tầm vóc của nó và của dân tộc để người hâm mộ, người xem thêm yêu và hiểu hơn về lịch sử Việt Na m. Trần Hậu Tuấn, Hà Tĩnh, email: anhtuan_nn@yahoo.com.
