Phim sitcom nhất loạt “tấn công” giờ vàng dành cho phim Việt trên VTV3 ngay từ đầu năm Mậu Tý. “Mảnh đất đắt giá” được chia sẻ cho hai bộ phim truyền hình dài cả trăm tập với màu sắc và gia vị khác nhau - phần nào mang tính đặc trưng của hai miền Nam, Bắc. Gần chục tập đầu của hai bộ phim đã được phát sóng, nhưng phản hồi từ dư luận không như mong đợi, dù cũng nằm trong dự đoán của những người làm phim...
Sau lạ lẫm là thử thách lòng kiên nhẫn
Khán giả truyền hình trong nước đã không còn lạ lẫm, tò mò với thể loại phim truyền hình sitcom sau 4 năm “trải nghiệm”. Những “Lẵng hoa tình yêu”, “Nguyệt quán”, “Nhật ký Vàng Anh”... đã phần nào tập cho khán giả sự kiên nhẫn, đôi khi còn là chịu đựng... khi xem những bộ phim vốn là của nước ngoài, được mua bản quyền rồi “Việt hóa”. Chính những người làm phim cũng phải nhìn nhận rằng “chưa gặt hái được thành công như đã từng kỳ vọng và khán giả trông đợi”. Đến nay những tác phẩm sitcom phiên bản Việt hầu như không tạo được sức hút như “nguyên bản” của nó ở chính nơi xuất xứ.
“Cô gái xấu xí” là bộ phim được mua bản quyền của một hãng truyền hình Colombia, “Những người độc thân vui vẻ” lại có xuất xứ từ một nước rất gần: Trung Quốc. Hầu hết các phim này đều rất ăn khách tại bản xứ và những nơi nó đi qua.
Điển hình như “Cô gái xấu xí” (tựa gốc là “Betty la Fea” - Betty xấu xí) thành công vang dội tại Colombia khiến cho nhiều hãng phim truyền hình danh tiếng của Mỹ, Nhật, Đức, Tây Ban Nha, Mexico, Brazil, Cộng hòa Czech, Trung Quốc, Malaysia, Anh, Hồng Kông, Australia... phải mua lại bản quyền phát sóng và bản quyền sản xuất. Độ ăn khách của phim còn “hot” đến nỗi một bộ phim hoạt hình cùng tên đã được sản xuất để chiều lòng khán giả hâm mộ.
Tuy nhiên, kể từ khi phát sóng trên VTV3 tới nay, “Cô gái xấu xí” có vẻ chưa đủ sức tạo nên “cơn sốt” đối với khán giả truyền hình trong nước. ý kiến người xem rất trái chiều, nhưng chung quy mới chỉ dừng lại ở mức “thấy vui vui”, “chỉ xem chị Ngọc Hiệp làm xấu giỏi cỡ nào”... Bộ phim được dàn dựng theo kiểu đặc trưng của phim sitcom: Hài tình huống, mỗi tập phim đặt ra một tình huống theo kiểu chuyện hàng ngày xung quanh cuộc sống của cô gái mang tên Huyền Diệu.
Tuy nhiên, qua mấy tập đầu của bộ phim người xem chưa thấy có tình huống gì đáng để giải quyết, còn chi tiết gây cười thỉnh thoảng vẫn có nhưng hơi nhạt.
Còn “Những người độc thân vui vẻ” đã “đi” được 5 - 6 tập đầu, nhưng vẫn chưa lấy được cảm tình của người xem. Một hai ngày đầu phát sóng, khán giả ở Hà Nội còn giục nhau “mau về nhà xem “Những người độc thân vui vẻ” thế nào”, nhưng sang tuần thứ hai, sự hấp dẫn dường như nhạt đi, thậm chí nhiều người còn cho rằng “Cô gái xấu xí còn đỡ nhạt hơn, đỡ kệch cỡm hơn”.
Nhiều người lại chê dàn diễn viên được coi là hùng hậu và là thành phần tạo nên sự tự tin của ê kíp làm phim. Theo họ, dàn diễn viên này đã quá nhiều nếp nhăn trên mặt để vào vai những nhân vật trong phim, có thể các nhân vật đều “quá lứa lỡ thì” một chút nhưng cũng không đến mức già nhất loạt như thế...
Xem phim hay xem kịch?
Hai bộ phim “mở hàng” cho “giờ vàng” đều được thu tiếng trực tiếp nên có những phần thoại sượng đến mức người xem phải khó chịu. Vẫn biết một số diễn viên không chuyên nghiệp hoặc còn đang là sinh viên trường ĐH Sân khấu Điện ảnh nên khả năng đài từ kém, nhưng đây cũng là điểm không thuyết phục được người xem.
Có thể khẳng định: Một trong những lý do khiến phim sitcom Việt Nam không cuốn hút được người xem là bởi cảm giác “xem kịch chứ không phải xem phim”. Nghĩa là trong những bộ phim này, chất kịch lấn át toàn diện. Phim vốn có bối cảnh ít thay đổi, ít ngoại cảnh. Nên cảm giác gò bó về không gian đã khiến người xem “liên hệ” với sân khấu kịch. Lại thêm chất kịch xuất phát từ diễn xuất cường điệu của diễn viên.
Đạo diễn bộ phim “Những người độc thân vui vẻ” từng nói rất thật: Việc thu tiếng trực tiếp đòi hỏi đài từ tốt nên phần lớn những diễn viên chính được huy động từ các nhà hát kịch. Tuy nhiên, không phải diễn viên chuyên nghiệp nào cũng biết “tiết chế” để phần đài từ của mình phù hợp với thể loại phim điện ảnh - truyền hình chứ không phải là trên sân khấu. Ê kíp làm phim “Những người độc thân vui vẻ” cũng từng xác định trước, rằng “không phải món ăn mới, lạ nào cũng là ngon với tất cả mọi người”. Nhưng quả thực, những phản hồi đầu tiên cũng cần được chú trọng để họ “nắn” lại tác phẩm của mình sao cho ít hạn chế hơn.
Tốn kém nhưng chưa hẳn đã hứa hẹn thành công
Mặc dù sitcom Việt Nam chưa đạt được những thành công như thể loại phim từng đạt được ở các nước khác, nhưng các hãng phim trong nước vẫn không chần chừ, nao núng khi quyết định mua bản quyền chuyển thể các tác phẩm sitcom nổi tiếng của nước bạn. Được biết, số tiền mua bản quyền các bộ phim này không hề rẻ.
Không có hãng phim hay đơn vị nào công bố tiền mua bản quyền. Nhưng với những bộ phim “gây sốt” như “Cô gái xấu xí”, tiền trả cho mỗi tập phim không dưới 1.000 USD, đó là chưa kể tiền thuê người chuyển ngữ và Việt hóa kịch bản gốc, đó là chưa kể đến nhiều chi phí khác nữa để dựng thành một tập phim.
Một đạo diễn đã kể: Phim có ngôn ngữ càng hiếm người thông thạo như tiếng Italia, tiếng Tây Ban Nha thì chi phí dịch càng cao. Biết là tốn kém nhưng bù lại các tác phẩm sitcom sẽ giúp giải quyết nhu cầu khan hiếm nguồn kịch bản hay và lấp đầy thời lượng phát sóng. Nghe đến đây, hẳn nhiều người trong giới “viết lách” phải nghĩ ngợi: Chả lẽ giới biên kịch, nhà văn... trong nước không thể viết được những kịch bản như vậy?
Một người được coi là “chuyên gia” trong việc sản xuất và làm phim truyền hình đã từng nói khi biết đến dự án làm phim khá cầu kỳ của ê kíp làm “Những người độc thân vui vẻ”: “Mua bản quyền chuyển thể tác phẩm nước ngoài trong điều kiện ở nước mình chưa tìm được kịch bản đạt yêu cầu là chuyện bình thường.
Nhưng tôi chỉ ngại sẽ nảy sinh một phong trào, kiểu như đua nhau bỏ tiền mua và nhập phim sitcom về, đó cũng là kiểu ăn sẵn thành quả của người khác. Nếu làm vậy thì sẽ không bao giờ nước mình có được những bộ phim sitcom “made in Việt Nam” đàng hoàng. Tệ hơn nữa, đội ngũ sáng tác trong nước sẽ càng bị thui chột sức sáng tạo”.
