Phong bì cho bác sĩ, luật có cấm được?

Ngày 15/6, Quốc hội thảo luận về Luật Khám, chữa bệnh, báo chí đăng tải ý kiến ĐBQH đặt ra về vấn nạn "phong bì" trong bệnh viện và đề nghị phải đưa vào luật để điều chỉnh... hành vi nhận phong bì.

Chuyên mục diễn đàn Lao động lập tức nhận được phản hồi của dư luận về vấn nạn này. Câu hỏi được đặt ra, nếu có đưa vào luật thì có cấm được không?

Nếu không cấm được thì không cần thiết phải đưa vào luật. Luật không thể "ôm đồm" quá nhiều vấn đề của cuộc sống.

Phong bì hối lộ và phong bì cảm ơn

Vấn đề "phong bì" trong bệnh viện (BV) không phải đến thời điểm Quốc hội thảo luận về Luật Khám, chữa bệnh mới trở thành vấn đề nóng của dư luận. Nạn "phong bì" phổ biến ở cả nhiều lĩnh vực khác trong cuộc sống.

Bạn đọc Vũ Minh Khang (Hoàng Mai, Hà Nội) viết: Người dân trong khu đô thị nơi tôi ở, muốn làm được sổ đỏ, mỗi gia đình hãy chuẩn bị tiền "lót tay" không dưới 10 triệu đồng. Nếu không, họ hành cho đủ thứ, nào chứng minh nhân dân, hộ khẩu, giấy đăng ký kết hôn phải có chứng thực, nào phải có thêm giấy này, giấy nọ... chúng tôi bảo nhau, thôi để muốn nhanh việc thì cứ lót tay cán bộ thế là êm mọi chuyện. Tôi xin hỏi báo chí, trong trường hợp này thì số tiền "lót tay" đó có được gọi là phong bì?

Một bạn đọc có email:
hoangnguyen16@yahoo.com.vn viết: "Bố tôi dẫn tôi đi xin việc do người quen giới thiệu, trước khi đi mẹ tôi bao giờ cũng chuẩn bị một túi quà, quà chỉ là tượng trưng, trong đó không thể thiếu cái phong bì, mặc dù sức học của tôi vào loại khá. Qua nhiều lần "gõ cửa", nhiều lần xách theo gói quà, tôi được đưa vào diện thử việc, đến khi được nằm trong danh sách thi tuyển, lại phải có "phong bì" mới được nằm trong diện trúng tuyển.

Tình trạng "phong bì" tại các buổi họp đã trở thành chuyện bình thường trong xã hội. Dư luận xã hội cũng đã từng "xới" lên tệ nạn "phong bì",  tệ nạn này xuất hiện ở hầu hết các lĩnh vực có liên quan đến hai đối tượng: Người đưa - đối tượng phải cầu cạnh, nhờ vả; người nhận - đối tượng có quyền nhất định. Luật hiện nay mới chỉ khoanh đối tượng nhận phong bì - có tính chất hối lộ, nhưng những kiểu "phong bì" theo dạng cảm ơn, lót tay để nhanh xong việc thì không thể đưa vào diện hối lộ mà nó ở dạng đạo đức nghề nghiệp.

Nỗi niềm người trong cuộc


"Không phải bác sĩ (BS) nào cũng nhận phong bì bồi dưỡng của bệnh nhân..." đó là lời trần tình của một BS xin được giấu tên đang công tác ở Bệnh viện K Hà Nội.

Vị BS nói chuyện trực tiếp với chúng tôi qua điện thoại đã không ít lần phải ngắt quãng vì... nghẹn giọng. Ông nói: Bộ Y tế đã ban hành 12 điều y đức, nhưng là người trong nghề, tôi xin nói thật, chúng tôi phải học thuộc 12 điều đó để khi cấp trên kiểm tra cho thấy... cán bộ đã nằm lòng 12 điều bộ răn dạy.

Ý kiến tham gia diễn đàn xin gửi về email: diendanlaodong@gmail.com 

Với những cụm từ phải biết thương yêu người bệnh, phải biết chia sẻ với bệnh nhân, nay tôi lại thấy các ĐBQH phải đưa vào trong luật những cụm từ như phải thế này, phải thế kia với bệnh nhân... mà thấy mọi người hiểu ngành y chỉ dưới góc độ của người bệnh.

Tôi xin đưa ra một ví dụ, một bệnh nhân bị tai nạn chấn thương sọ não nặng, dù có hết lòng cứu chữa thì bệnh nhân cũng chỉ duy trì đời sống thực vật. Lương tâm của người thầy thuốc có bị day dứt không trước một quyết định theo kiểu "còn nước, còn tát".

Chúng tôi biết rằng, bệnh nhân đó sẽ trở thành gánh nặng rất lớn cho gia đình một thời gian rất lâu dài. Thế nhưng, người BS sẽ quyết định thế nào?

Chúng tôi - những người trong nghề, đã thảo luận với nhau nhiều về vấn đề này, nhưng xã hội sẽ không chấp thuận. Nghề y là một nghề đặc biệt, cùng học ĐH, học sinh trường y phải học tới 6 năm, cường độ làm việc lớn, trong khi chế độ tiền lương, phụ cấp lại quá thấp.

Cố GS-BS Tôn Thất Bách trên chương trình "Người đương thời" của Đài Truyền hình VN đã mời những người làm công tác chính sách của Bộ Tài chính - Bộ Y tế hãy đến trực một đêm với y, BS tại BV thì hãy làm chính sách cho ngành y. Chúng tôi cũng sống trong sự điều tiết của cơ chế thị trường, cũng phải đối mặt với chuyện học hành, cơm áo gạo tiền của gia đình... sao xã hội lại nhìn chúng tôi với cái nhìn của người giám sát.

Ngành nào có tính nhạy cảm với xã hội là bị lên án đủ góc độ với những đòi hỏi khá gắt gao. Tình trạng "con sâu làm rầu nồi canh" là điều bình thường trong mọi ngành, mọi nghề, nhưng không phải là toàn bộ, là đặc trưng. Trong khoa của tôi, bệnh nhân là những người mà cái chết đến lúc nào không hay.

Bệnh nhân cảm ơn đưa phong bì một cách thật lòng, bằng tình cảm của người thầy thuốc và người bệnh. Đã có lúc anh em chúng tôi không cầm, nhưng bệnh nhân lại tuyệt vọng, sợ... BS không hết lòng, chê tiền ít.

Chúng tôi đã bảo nhau, nhận nhưng giữ lại để đợt truyền hoá chất, xạ trị sau sẽ "biến hoá" thành thuốc cho bệnh nhân. Xã hội hãy công bằng đánh giá để chúng tôi được làm nghề bằng lương tâm nghề nghiệp của một con người.

Vấn đề y đức, nạn phong bì trong bệnh viện vẫn là câu chuyện muôn thuở bao năm nay. Xã hội phán xét dưới một  góc nhìn, người trong cuộc có một cách nhìn về đánh giá của xã hội. Qua nỗi niềm của người trong cuộc mà chúng tôi ghi lại trong bài báo này, hy vọng sẽ nhận được ý kiến trước một vấn đề không mới nhưng đang được dư luận quan tâm.