Cho đến thời điểm này, 18 tỉnh, thành trong nước đã xuất hiện bệnh nhân tiêu chảy cấp nguy hiểm, trong đó có Quảng Ninh. Mặc dù các phương tiện thông tin đại chúng đưa rất nhiều thông tin và cảnh báo nguy cơ của dịch bệnh này, song nhiều người dân trên địa bàn tỉnh vẫn còn chủ quan với dịch bệnh.
Thực phẩm nguy cơ cao vẫn tiêu thụ mạnh
Thời tiết nắng nóng là một trong lý do khiến nhiều người dân chuộng món rau sống. Tại các điểm chợ trên địa bàn TP Hạ Long, rau sống vẫn là mặt hàng đắt khách. Chị Nguyễn Thị Khánh, chủ quầy hàng bán rau ở khu vực chợ tạm Cột 5, phường Hồng Hà, TP Hạ Long, cho biết: “Tôi nghe nói nhiều về bệnh tiêu chảy cấp nguy hiểm bùng phát trở lại, song chúng phải phục vụ nhu cầu của người mua. Mọi người thích ăn rau sống nên chúng tôi vẫn bán”. Ngoài rau sống, các mặt hàng thực phẩm khác như mắm tôm, thịt chó, nem chua, giò, chả... được bày bán tràn lan. Tại khu vực bán thực phẩm đã qua sơ chế ở chợ Hồng Hà (Hạ Long), quầy thịt chó sống, chín để lẫn lộn. Nhiều thực phẩm ăn sẵn bày bán ở các điểm chợ như: Chợ trung tâm huyện Hải Hà, chợ Cửa Ông (Cẩm Phả), chợ Hồng Hà, Hạ Long II (Hạ Long)... đều không được che đậy ngăn bụi, ngăn ruồi, bọ. Tại chợ Cửa Ông, nhiều người dân vẫn thờ ơ với dịch bệnh, mặc dù đây là phường đã từng xuất hiện bệnh nhân tiêu chảy cấp nguy hiểm vào tháng 11-2007. Ngay sát một số quầy bán thịt chín ở ngoài tường bao của chợ này là xe rác, đống rác đầy ruồi bọ. Còn ở khu vực bán hàng ăn của chợ trung tâm Hải Hà, vệ sinh ngoại cảnh không đảm bảo, cống thoát nước ngay sát hàng ăn, rất mất vệ sinh. Mặc dù đoàn kiểm tra liên ngành của huyện đã nhắc nhở nhiều, song những người bán hàng cho rằng, họ đã phải nộp tiền vệ sinh cho Ban Quản lý chợ thì Ban phải có trách nhiệm đảm bảo vệ sinh cho họ.
Không chỉ tại các điểm chợ, mà ở các cửa hàng dịch vụ ăn uống, rau sống, nem chua vẫn được sử dụng để phục vụ khách hàng. Thức ăn đường phố là mặt hàng có nguy cơ lây lan dịch tiêu chảy cấp mạnh. ở nhiều quán bán phục vụ ăn sáng, ăn đêm chỉ sử dụng một thớt duy nhất để thái cả thức ăn sống lẫn thức ăn chín. Nhiều bà chủ dùng tay trần vừa băm ngán, thịt bò sống, sau đó lau qua giẻ rồi điềm nhiên xé, cắt gà, thịt luộc cho khách. Nhiều quầy chỉ 2 chậu nước mà rửa từ rau sống đến bát đũa v.v.
Việc tuyên truyền về phòng chống tiêu chảy cấp luôn được chú trọng đẩy mạnh đã giúp người dân nhận biết dịch bệnh này. Tiêu biểu như trường hợp bị tiêu chảy cấp ở Đông Triều và Uông Bí. Khi bị tiêu chảy trong vòng một tiếng, họ đã đến bệnh viện ngay để điều trị. Bệnh này khi được phát hiện, điều trị kịp thời, sức khoẻ được phục hồi nhanh chóng, bởi vậy mà nhiều người rất chủ quan với tiêu chảy cấp.
Ngành Y tế khẩn trương chống dịch
Các đơn vị y tế trên địa bàn đều khẳng định: Việc ngăn chặn dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm có thành công hay không phụ thuộc vào ý thức và sự vào cuộc tích cực của mọi người dân. Song với nhiệm vụ của mình, các đơn vị đang nỗ lực để kịp thời phát hiện, khoanh vùng, chống chế, dập tắt không để dịch tiêu chảy cấp lan rộng. Các địa phương đều tổ chức tập huấn kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ, nhân viên y tế về điều tra, giám sát, khoanh vùng, xử lý ổ dịch; phác đồ điều trị cho bệnh nhân bị tiêu chảy cấp. BCĐ phòng chống dịch tiêu chảy cấp của tỉnh và các địa phương thường xuyên nhắc nhở, đôn đốc các đơn vị thực hiện có hiệu quả công tác này. Các đơn vị y tế cũng đã thành lập đội phòng chống dịch lưu động để sẵn sàng ứng phó khi có dịch xảy ra tại địa phương và kịp thời hỗ trợ cho tuyến dưới. Các loại hoá chất để phun, khử trùng môi trường, thuốc uống dự phòng cho nhân viên y tế, những người tiếp xúc với bệnh nhân và khu dân cư nơi có dịch cũng được chuẩn bị đầy đủ. Hiện toàn tỉnh có hơn 8.600 bộ trang phục bảo hộ; hơn 3.000 tấn Cloramin B; gần 23.000 chai dịch truyền các loại v.v. Phương châm của ngành Y tế Quảng Ninh là khi có bệnh nhân tiêu chảy cấp sẽ cố gắng điều trị tại chỗ, hạn chế chuyển bệnh nhân lên tuyến trên. Còn tuyến trên sẽ tăng cường cho tuyến dưới. Mỗi trạm y tế xã được đầu tư trang thiết bị, dịch truyền, thuốc men đảm bảo cùng lúc tiếp nhận 5-10 bệnh nhân. Trung tâm y tế dự phòng tuyến huyện đảm bảo điều trị tại cộng đồng cho 40 bệnh nhân; các bệnh viện đa khoa tuyến huyện đảm bảo thu dung, tiếp nhận điều trị khoảng 30 bệnh nhân cùng lúc. Phòng trường hợp dịch tiêu chảy cấp lan rộng với số người mắc bệnh lớn, ngoài nhiệm vụ hỗ trợ điều trị cho tuyến dưới, các bệnh viện đa khoa khu vực và Bệnh viện Đa khoa tỉnh chuẩn bị điều kiện để tiếp nhận, thu dung khoảng 100 bệnh nhân. Nhiều bệnh viện còn tuyên truyền cách nhận biết và cách phòng bệnh tiêu chảy cấp trên hệ thống loa phát thanh của đơn vị. Không khí ở các đơn vị đang nóng lên với công tác chuẩn bị sẵn sàng để phòng chống dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm.
Dịch tiêu chảy cấp rất nguy hiểm bởi mức độ lây lan nhanh. Đây là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn gây ra. ổ chứa vi khuẩn của bệnh này là những người mắc bệnh thể điển hình, các thể nhẹ, người mang mầm bệnh không triệu chứng (còn gọi là người lành mang trùng). Bệnh lây theo đường tiêu hoá, chủ yếu qua ăn uống, lây mạnh nhất ở giai đoạn toàn phát. Bệnh nhân tiêu chảy nhiều lần dẫn đến kiệt sức do mất nước, truỵ mạch, hạ huyết áp, nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong. Thời gian thải vi khuẩn thường kéo dài khoảng 1 tuần sau khi hết tiêu chảy cấp, thời gian này vẫn lây bệnh cho người khác. Nếu xuất hiện một bệnh nhân tiêu chảy cấp, thì khả năng có 20 người trong cộng đồng mang vi khuẩn gây bệnh này, nếu không kiểm soát chặt chẽ, dịch sẽ bùng phát rất nhanh. Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị nếu có bệnh nhân, thì chỉ cho bệnh nhân xuất viện khi đã được điều trị ổn định và có xét nghiệm phân 3 lần âm tính.
Chính vì mức độ nguy hiểm của dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm, để phòng chống nó, không chỉ ngành Y tế mà đòi hỏi cả cộng đồng cùng vào cuộc. Sự vào cuộc đó thể hiện từ ý thức phòng bệnh của mỗi người dân, thay đổi thói quen sinh hoạt không đảm bảo vệ sinh. Có như vậy việc khống chế dập tắt dịch bệnh và phòng chống dịch bệnh mới có hiệu quả.
